Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Изоҳли

Изоҳли луғат

Ўзбек тилининг изоҳли луғати

Ўзбек тилининг изоҳли луғати, А. Мадвалиев, Д. Худайберганова (таҳрир остида), Тошкент, Ғафур Ғулом номидаги нашриёт-матбаа ижодий уйи, 2022

Алифбо кўрсаткичи

шаб-рўз

Кеча-кундуз, кеча ва кундуз, кун-тун.

шабада

Енгил, майин шамол.

шабадаламоқ

Тоза, соф ҳавода бўлмоқ, тоза ҳаводан нафас олиб юрмоқ.

шабадалашмоқ

Шабадаламоқ феълининг биргалик нисбати.

шабадалатмоқ

Шабадаламоқ 2 феълининг орттирма нисбати.

шабба

Шох-шабба.

шабдор

Ёʻнғичқанинг бир тури.

шабистон

Кечки ётоқхона; ички ҳарам доираси.

шабкўр

Кечаси, қоронғи тушганда кўролмайдиган.

шабкўрлик

Қоронғиликда кўз кўриш қобилиятининг ёмонлашуви; шом ва тунда яхши кўрмаслик.

шаблон

Кўр-кўрона тақлид қилишга асосланган; бир қолипдаги, сийқаси чиққан, чайналган.

шаблон

Бирор нарсанинг қолипи; андоза.

шаблончилик

Иш ёки ҳаракатда кўр-кўрона тақлид қилиш, сийқаси чиққан усулни қўллаш.

шаблонлашмоқ

Шаблонга айланмоқ, сийқалашмоқ.

шаблонлаштирилмоқ

Шаблонлаштирмоқ феълининг мажҳул нисбати.

шаблонлаштирмоқ

Шаблонлашмоқ феълининг орттирма нисбати.

шаблонлик

Андазалик.

шабнам

Баҳорда, ёзда кечаси ҳароратнинг пасайиши туфайли майда томчилар тарзида ерга инадиг…

шабнамланмоқ

Шабнам билан қопланмоқ, юзига шабнам тушмоқ.

шабнамли

Шабнам тушган; шабнам қўнган, шабнам билан қопланган.

шабнамсиз

Шабнам тушмаган; шабнам қўнмаган.

шабоҳанг

(Ш — катта) Катта Ит буржидаги энг йирик ёруғ юлдуз; Сириус.

шаъбон

Қамария йили ҳисобида 29 кундан иборат саккизинчи ойнинг номи.

шаброн

Шевро.

шаддод

Ўз хоҳиши, ҳукмини ўтказадиган; шафқат-сиз, золим.

шаддодлик

Шаддод шахсга хос хислат, хатти-ҳаракат.

шафақ

Кун чиқиш ёки кун ботиш олдидан уфқда ҳосил бўладиган лоларанг қизиллик.

шафақранг

Алвон, қизил; ботаётган кун рангидаги.

шафе

Бировга ён босувчи, ҳомийлик қилувчи; ҳомий.

шафелик

Бировга ён босиш, ҳомийлик қилиш ҳолати.

шаффоф

Ёруғлик ёки нурни яхши ўтказадиган; тиниқ.

шаффофланмоқ

Тиниқлашмоқ, шаффоф ҳолга келмоқ.

шаффофлашмоқ

Шаффофланмоқ.

шаффофлаштирмоқ

Шаффофлашмоқ феълининг орттирма нисбати.

шаффофлик

Ёруғлик ёки нурни яхши ўтказиш хусусияти; тиниқлик.

шафиқ

Бировга меҳрибонлик қиладиган, шафқатли, мурувватли.

шафоат

Мартабаси ва ҳурмати юқори киши томонидан ўзидан паст кишиларни, бева-бечораларни қо…

шафқат

Аяш, раҳм ҳис-туйғуси; шундай ҳис-туйғули муносабат.

шафқатли

Шафқат билан муносабатда бўладиган, шафқат қиладиган; раҳмдил, меҳрибон.

шафқатлилик

Шафқатли бўлиш ҳолати.

шафқациз

Шафқат билмайдиган, раҳм-шафқати ёʻқ; бировга ачинмайдиган, раҳм қилмайдиган, аямайд…

шафқацизлик

Шафқациз муносабат, хатти-ҳаракат.

шафтоли

Иссиқ жойларда, жанубда ўсадиган, пушти гулли, узунчоқ баргли дарахт ва унинг меваси.

шафтолифуруш

Шафтоли олиб-сотадиган одам.

шафтолиқоқи

Данаги олиб ташлаб қуритилган шафтоли.

шафтолихўр

Қизилиштонлар оиласига мансуб, Марказий ва Жанубий Америкада яшовчи мевахўр йирик қу…

шафтолизор

Шафтоли экилган майдон.

шағал

Майда тош қатлами ёки уюми.

шағилламоқ

Шағ-шағ товуш чиқармоқ; вағирламоқ.

шағирлатмоқ

Шағирламоқ феълининг орттирма нисбати.