Изоҳли

Изоҳли луғат

Ўзбек тилининг изоҳли луғати

Ўзбек тилининг изоҳли луғати, А. Мадвалиев, Д. Худайберганова (таҳрир остида), Тошкент, Ғафур Ғулом номидаги нашриёт-матбаа ижодий уйи, 2022

Алифбо кўрсаткичи

Барчаси а б д э ф г ҳ и ж к л м н о п қ р с т у в х й з о г ў ғ ш ч

жаббор

Оллоҳнинг сифат (ном)ларидан бири; қудратли, кучли.

жабдуқ

От ёки эшак абзали.

жабдуқламоқ

Жабдуқ урмоқ

жабдуқланмоқ

Жабдуқламоқ феълининг мажҳул нисбати.

жабдуқлатмоқ

Жабдуқламоқ феълининг орттирма нисбати.

жабҳа

Фронт олди.

жабр

Жисмоний ёки руҳий азоб; зулм, адолацизлик.

жабр-жафо

Ортиқ даражадаги жабр, қаттиқ жафо, зулм.

Жабр-жафо.

Жабр-жафо.

Аламдийда.

Жабр-зулм қилмоқ, қийнамоқ, азоб бермоқ.

жабрланмоқ

Жабрламоқ феълининг мажҳул нисбати.

жабрлантирмоқ

Жабрланмоқ феълининг орттирма нисбати.

жадал

Тезлик билан, тез.

жадалламоқ

Ўз тезлигини, суръатини оширмоқ, тезлашмоқ.

жадалланмоқ

Жадалламоқ феълининг мажҳул нисбати.

жадаллантирмоқ

Жадалланмоқ феълининг орттирма нисбати.

жадаллашмоқ

Жадалламоқ феълининг биргалик нисбати.

жадаллаштирилмоқ

Жадаллаштирмоқ феълининг мажҳул нисбати.

жадаллаштирмоқ

Жадаллашмоқ феълининг орттирма нисбати.

жадаллатмоқ

Жадалламоқ феълининг орттирма нисбати.

жадаллик

Тезлик, тезкорлик.

жадид

Янгилик тарафдори, жадидчилик ҳаракатининг қатнашчиси.

жадидчилик

19-асрнинг иккинчи ярми, 20-аср бошларида туркий халқлар ва тожиклар орасида юзага ке…

жадидизм

Жадидчилик.

жадвал

Маълум тартибда сатр, катак ва устунларга, графаларга жойлаштириб берилган маълумотлар.

жафо

Маънавий, руҳий ва жисмоний эзилиш, азоб-уқубат, кулфат.

жафокаш

Азоб-уқубатлар тортган, бошидан кулфатлар, оғирчиликлар кечирган, эзилган.

жафокашлик

Азоб-уқубат кўриш, кулфат, оғирчиликларни бошдан кечириш.

жафокор

Жафо қилувчи, эзувчи.

жафоланмоқ

Жафоламоқ феълининг мажҳул нисбати.

жафоли

Жафо, азоб-уқубат, кулфат ва оғирчиликлар билан тўлиб тошган, машаққатли.

жағ

Одам ва ҳайвонларда калланинг тишлар ўрнашган суяги.

жағ-жағ

Кўкат сифатида истеъмол қилинадиган ёввойи ўт тури.

жағилламоқ

Жа-а-ағ деган чўзиқ товуш чиқармоқ.

жағиллатмоқ

Жағилламоқ феълининг орттирма нисбати.

жағирлашмоқ

Жағирламоқ феълининг биргалик нисбати.

жағирлатмоқ

Жағирламоқ феълининг орттирма нисбати.

жағжағ

Крестгуллиларга мансуб, майда оқ гулли ва халтача шаклида қўзоқли бир хил ўт.

жаҳалдирик

Айн. жазлиқ.

жаҳаннам

Гуноҳкорларнинг руҳи нариги дунёда доимий азобда яшайдиган жой; дўзах.

жаҳд

Зўр бериш, ғайрат.

жаҳд-жадал

Зўр ғайрат, ғайрат-шижоат.

жаҳл

Ножўя хатти-ҳаракатдан, гапдан ёки воқеа-ҳодисадан ранжиш, аччиқланиш, ғазабланис…

жаҳл-зардали

Жаҳли тез.

жаҳлдор

Салга жаҳли чиқаверадиган, ҳадеб жаҳд қилаверадиган; сержаҳл, аччиғи тез.

жаҳлланмоқ

Аччиғи келмоқ, ғазабланмоқ.

жаҳллантирмоқ

Жаҳлланмоқ феълининг орттирма нисбати.

жаҳлли

Жаҳлдор.