Hayot Foundation loyihasi
Oʻz
Terminologik

Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat

БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ

Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.

Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.

Alifbo koʻrsatkichi

Barchasi a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o g oʻ gʻ sh ch
Семейство

botanika va zoologiyadagi bir-biriga yaqin boʻlgan turkum (avlod)larni birlashtiruvchi ta…

Semiz oʻtlar

суккуленты

Семя

urugʻli oʻsimlikning jinsiy koʻpayish va tar-, Urugʻ

Семядоли

ikki pallali oʻsimliklar urugʻidagi murtakning birinchi bargi., Urugʻpalla

Сеноеды

hasharotlar turkumi. Asosan oʻsimlik va ularning qoldiqlari bilan oziqlanadi. Kitob, gerb…

Сенсилла

sezgirlik elementlari; hasharotlar sezgi organlarining asosiy elementi., Sensilla

Сенсорные органы

idrok qilish, koʻrish, eshitish, hidlash, sezish, taʼm bilish organlari va boshqalar., Se…

Сепия

karakatitsa (dengiz mollyuskasi)ning och jigarrangli boʻyogʻi («siyoh qopi»)., Sepiya

Сепсис

odam va hayvon organizmining umumiy yuqumli kasalligi; yiring boylagan joylardagi mikroor…

Септы

oʻsimlik va hayvon organizmlaridagi boʻshliqlar yoki hujayra massalarini ajratib turuvchi…

Сердечный цикл

yurakning har bir alohida qisqarishi (sistola va diastola) tufayli paydo boʻladigan ketma…

Сердце

odam va hayvon organizmi qon aylanish sistemasining markaziy organi. Yurakning ritmik qis…

Сердцевина

urugʻli oʻsimliklar poyasining markaziy qismi. Rangsiz, jamgʻarma moddalar toʻplanadigan …

Серин

Serin

Серобактерии

vodorod sulfidi va boshqa oltingugurtli birikmalarni oksidlab, oʻzi uchun zarur energiyan…

Серое вещество

bosh va orqa miya moddasi. Uning asosini neyron tanalari va glial hujayralar tashkil qila…

Серология

qon zardobi xususiyatlarini, begona tanachalar bilan zidditanachalarning oʻzaro taʼsirini…

Серотоксин

qon zardobi zahari., Serotoksin

Серозная оболочка

epitelial qatlam bilan oʻralgan biriktiruvchi toʻqimali parda. Odam va hayvon tanasi boʻs…

Серозные железы

tiniq, qon zardobiga oʻxshash suvli sekret ishlab chiqaruvchi bezlar., Seroz bezlar, zard…

Серёжка

toʻpgul xili. Masalan, terak, oq qayin va boshqalar guli., Kuchala

Сетчатка

koʻz soqqasining birmuncha qalin ichki pardasi. Yorugʻlikni sezuvchi va, Toʻr parda

Сетчатокрылые

hasharotlar turkumi. Lichinkalari (qurtlari) har xil bogʻ va oʻrmon zararkunanda hasharot…

Сетка

Toʻr qorin

Севооборот

qishloq xoʻjalik ekinlarini maʼlum davr ichida navbatma-navbat almashlab ekish. Dehqonchi…

Сеянец

asosan daraxt va butalarning urugʻidan ekib yetishtiriladigan koʻchat., Urugʻkoʻchat

Sezish

осязание

Сферосомы

sitoplazmada erkin holda uchraydigan, lipid va oqsillardan tashkil topgan donachalar., Sf…

Шарпеево волокно

payning suyak bilan tutashgan joyidagi suyak parda va suyakni biriktirib turuvchi bir tut…

Шелкопряды

tungi kapalaklar ayrim oilalarining umumlashgan nomi. Qurtlari ipakdan pilla oʻraydi. Mas…

Шелководство

ipak koʻpaytirish, boqish, pilla tayyorlash va yangi ipak qurti zoti hamda duragaylarni y…

Шершни

asl arilar urugʻi; arilarning eng yirigi. Chaqqan joyida kuchli ogʻriq paydo boʻladi. Asa…

Шерсть

sut emizuvchilar terisidagi qoplovchi qatlam. Momiqqa nisbatan birmuncha uzun va kamroq b…

Шестилучевые кораллы

marjonpoliplar kenja sinfi., Olti shuʼlali marjonpoliplar

Шимпанзе

yirik odamsimon maymunlar turkumi. Boʻyi 150—165 sm, vazni 45—80 kg. Bioximik koʻrsatkich…

Шизогония

eng sodda hayvonlardan sporalilarga va baʼzi suvoʻtlarga xos jinssiz koʻpayish tipi. Shiz…

Шванновские клетки

nerv tolalari qobigʻini shakllantiruvchi hujayralar., Shvann hujayralari

Сидерация

tuproq unumdorligini oshirish maqsadida maxsus ekilgan oʻsimlik (odatda, dukkakdosh)larni…

Сифонофоры

gidrozoylarning kichik sinfi. Erkin suzib yuruvchi kovakichli organizmlar, yaʼni meduzala…

Сифоновые водоросли

tanasi alohida hujayralarga boʻlinmagan yashil suvoʻtlar sinfi., Naychasimon suvoʻtlar, s…

Силос

Silos — biologik yoki kimyoviy ishlov berilgan sersuv va shirali yem-xashak.

Силосование кормов

Yem-xashaklarni siloslash — chorva mollarining barcha turlari uchun vitaminlarga boy, uzo…

Симбиоз

Hamxonalik, simbioz — ikki va undan ortiq turlarning hamxona va oʻzaro manfaatdorlikda ya…

Симпатическая нервная система

Simpatik asab sistemasi — odam va umurtqali hayvonlar vegetativ asab sistemasining bir qi…

Симпласт

Simplast, sinsitiy — organizmning hujayra tuzilishiga ega boʻlmagan koʻp yadroli protopla…

Симподиальное ветвление

shoxlanish tiplaridan biri; bunda tana uchidagi kurtak oʻsishi toʻxtab, uning oʻrniga yon…

Симподий

Yonshox, simpodiy — simpodial shoxlanish natijasida hosil boʻlgan yonshoxlar. Masalan, gʻ…

Симпорт

ikki moddaning bir-biriga muvofiq ravishda bir yoʻnalishda koʻchirilishi., Simport, qoʻsh…

Синантроп

eng qadimgi qazilma odam. Dastlab Xitoy hududidan topilgan., Sinantrop, xitoy odami

Синантропные виды

odam yashab turgan joy, uy, hovlilar bilan turli darajada bogʻliq boʻlgan oʻsimlik va hay…