yoʻl

ёʻл

встречается в 8 словарях JSON В диалектах Все результаты поиска

yoʻl

ot 1. Odamlar, jonivorlar va boshqalar narsalar qatnovi natijasida yer sathida iz bosilib hosil boʻlgan uzun, davomli qism, qatnov qismi.

Soʻqmoq yoʻl. Qirdagi har to-monga ketgan yoʻllar.

Yoʻl adirning eng yotiq yeridan tushgan boʻlsa ham, Turgʻunoy tizzasini ushlab, zoʻrgʻa qadam bosardi. — A. Qahhor, Maston

Choʻlning yoʻli ingichka — Boychechak

Dovon orqali bitta ot yoʻli bor, xolos. Shu tor yoʻldan Afgʻonistonga oʻtsa ham boʻladi. — K. Yashin, Hamza

2. Umuman, kishilar yoki transport kat-novi uchun maxsus belgilangan yer boʻlagi.

Avtomashina qatnaydigan yoʻl. Asfalt yoʻl. Tosh yoʻl. Uzoq yoʻl.

Mashina yoʻlini kesib oʻtayotgan podaga signal berganda, choʻchib oʻziga keldi-yu, atrofga qaradi. — S. Ahmad, Yulduz

Mehmonxona yonidagi yer osti yoʻlidan oʻtib, gulzor maydonga chiqishdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

3. Kema va samolyotlar qatnashi uchun maxsus belgilab qoʻyilgan yoʻnalish, trassa.

Suv yoʻli. Havo yoʻli.

4. Yoʻnalishdagi harakat jarayoni, yoʻlda davom etayotgan yurish.

[Xotin] Kumushga qarab davom etdi: Anu kungi soʻzingiz bilan, yoʻldan qayrilib kirgan edim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Oʻrmonjon yoʻl boʻyi gapirmadi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Men uning uchun bir ziyoratchi, nazrini beraman-u, yoʻlimga ketaveraman. — K. Yashin, Hamza

— Zarari yoʻq, — dedi Meʼmor. — Buni yoʻl mashaqqati deymiz. — Mirmuhsin, Meʼmor

5. Yurish, qatnov yoʻnalishi.

Birov Xotiningni ukang nikohlab oldi, uyga bormay qoʻya qol! degan ekan, u ham yoʻlni boshqa yoqqa soldirib ketibdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

6. Biror joy, makonga sayohat yoki boshqa maqsadda qilinadigan yurish; safar.

Yoʻl anjomlari. Yoʻlga hozirlanmoq. Yoʻlga chiq-sang, yoʻldoshing boʻlsin. — Maqol

[Otabek] Bu soʻroqni oʻz-oʻziga ham berib koʻrmagan, goʻyo burungidek Margʻilon yoʻliga oshiqib hozirla-nar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Shoh Mashrab yoʻlga chiqsalar, xudoning qudrati bilan, yerning tanobi tortilib, yoʻl qisqarar ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar

7. Bosib oʻtiladigan oraliq; masofa.

Bundan buyon mototsikl yoʻlingizni yaqin qiladi. — S. Anorboyev, Toʻrtkoʻzning boshidan kechirganlari

U Miyon Qudrat hazratni ziyorat qilish uchun ozmuncha yoʻlni piyoda bosib keldimi? — K. Yashin, Hamza

8. Maʼlum bir transport vositasi uchun yoʻnalish qurilmasi.

Temir yoʻl. Tramvay yoʻli.

Poyezd yoʻli mayda tosh, Boyning qizi qalamqosh. — Boychechak

9. Ayrim narsalarning yoʻnalish chizigʻi, joy oraligʻi.

Nafas yoʻli. Siydik yoʻli. Xas-xashaklar suv yoʻlini toʻsib qoʻyibdi.

10. Biror narsaga, yuzaga tortilgan, tushirilgan chiziq, iz.

Bir yoʻli oq, bir yoʻli moshrang beqasam.

Eshikda tikkasiga oq va qora yoʻllardan iborat pijama kiygan, boshyalang Azimboyev koʻrindi. — Guldasta

11. Qator, satr; misra.

Bir necha yoʻl xat.

[Anvar Raʼnoga:] Mening yozganimni sen uyat qilmasang, men ham sening yozganingni uyat qilmayman. Lekin shart shuki, mening ikki yoʻlimga javob boʻlsin. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

12. koʻchma Biror narsaning yoʻnalish, kelish-ketish oqimi, yoʻnalishi.

Hayot oʻz yoʻlidan borar, bahor bolalarga oʻz quvonchi, oʻz shodliklarini saxiylik bilan taqdim etgan edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Hamza haqiqat yoʻlidan, maʼrifat yoʻlidan, Furqat vasiyat qilgan yoʻldan boradi. — K. Yashin, Hamza

13. Faoliyatda amal tarzi, qilinadigan, tutiladigan ish-amal.

Hozir senlarga ikki yoʻl: oʻgʻil, qizingni sotib boʻlsa ham, oʻttiz ikki tangani Azizbek xazinasiga toʻlash yoki es borida etakni yopib, Azizbekni oradan koʻtarish — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Taqdirdan shikoyat qilmadim sira, Sizga ham shu yoʻlni maslahat koʻrdim. — Shuhrat

Ikkisining yoʻli ham gumrohlikdan boshqa narsa emas. Biri yigʻib oʻlgan, biri yeb oʻladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

14. Kuy, qoʻshiq va shu kabilarda oʻziga xos usul.

Orzu-yu armonimni sheʼriy yoʻlda qaytadan Soʻzlab turibman, balki yoshlik boʻlib bahona. — A. Oripov

Zebi kirib, mayda yoʻllardan birini oldi. Dutorning ovoziga endigina oʻz ovozini qoʻshaman deganda, tashqaridan mingboshini chaqirdilar. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

15. Imkon chorasi.

Hech boʻlmasa, jonni saqla edi sen, Bir yoʻl topib qochmoq kerak bu eldan. — H. Olimjon

Sodiqjon boyvachcha changaliga tushgan qizning kimligini bilgisi keldi. Ammo soʻrab bilishning hozir asti yoʻli yoʻq edi. — K. Yashin, Hamza

16. koʻm. vzf. (asosan oʻrin-payt kelishigida — yoʻlida) Sabab, maqsad kabi maʼnolarni bildiradi; bora(si)da, uchun.

Kimiki xalq yoʻlida, xalq gʻamida ter toʻksa, qoʻli hamma yerda baland boʻlsin — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Shuning uchun ham senga yetishmoq yoʻlida jonni xatarga qoʻyib, kecha-kunduz yugurganman-da — K. Yashin, Hamza

Oʻquvchilarni joʻshqin mehnat faoliyatiga tayyorlash yoʻlidagi izlanishlarimiz hozirning oʻzida oʻz samarasini bermoqda. — Gazetadan

Yoʻl bermoq 1. Oʻtib ketish uchun yoʻlni boʻshatmoq. Mansur pastak eshikni ochib, Gavharga yoʻl berdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq solUlar mehnat ahlini istaganlaricha ishla-tib, hamyonlarini yana ham qappaytirishlari uchun avomning fikrini ochishga yoʻl bermaydilar. — K. Yashin, Hamza
Yoʻl bosmoq Maʼlum masofani yurib oʻtmoq. Maston necha kilometr yoʻl bosganini va yana necha kilometr bosish kerakligini bilar edi. — A. Qahhor, Maston
Yoʻl boshlamoq 1. Yoʻlovchilarni bosh-lab yurmoq. — Yuring, — dedi Talʼat yoʻl bosh-lab. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Yoʻl boʻlsin? 1. Qayoqqa boryapsiz? Ha, yigitning guli, yoʻlingiz boʻlsin? — T. Malik, Ajab dunyoSheʼr yozishga senga yoʻl boʻlsin.
Yoʻl koʻrsatmoq 1. Olib boradigan yoʻlni koʻrsatmoq. Adashgan yoʻlovchiga yoʻl koʻrsatmoq;[Yormat] Ellikboshiga yalindi: — Man gʻaribga yoʻl koʻrsating. Kimga arz qilay? — Oybek, Tanlangan asarlar
Yoʻl olmoq Biror tomonga yurishni boshlamoq, yoʻlga tushmoq. Tongotarda hujradan chiqqan Meʼmor karvonsaroy hovlisini kesib oʻtib, darvozadan tashqariga yoʻl oldi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Yoʻl solmoq Yarash polvon toʻgʻri kolxoz idorasiga yoʻl soldi. — S. Siyoyev, Otliq ayol
Yoʻl qoʻymoq Nimaiki ish qilsa, odamlar xursand boʻlishini oʻylashi, saxiyligi bironta kishining bu qizga oʻqrayib qarashiga yoʻl qoʻymasdi. — Mirmuhsin, Meʼmor— Ota, ustoz haqlar, — dedi Hamza. — Hiylaga baʼzan shariat ham yoʻl qoʻyadi. — K. Yashin, Hamza
Yoʻlga kirmoq Yurishni boshlamoq (goʻdak haqida). Adolat yoʻlga kirdi degandan boshlab topganini sandiqqa tashladi. — S. Zunnunova, Olovqoniga belangan dadangni koʻtarib kirganlarida, sen yoʻlga kirgan eding. — Y. Shamsharov, Toshqin
Yoʻlga solmoq Yaxshi gapirib, aldab-suldab koʻndirmoq, roziligini olmoq. Boʻtaboy uni [Sodiqni] aldab-suldab yoʻlga solmoqchi boʻldi. — S. Ahmad, Hukm
Yoʻlga tushmoq 1. Biror yoʻl bilan (biror tomon) yurishni boshlamoq. [Nuri] qovun polizni sayr qilishni bahona qipdi-da, akasining oʻgʻli Rafiqjon bilan birga yoʻlga tushdi. — Oybek, Tanlangan asarlarSavod-sizlikni tugatish boʻyicha oʻqish bir qadar yoʻlga tushib oldi. — K. Yashin, Hamza
Yoʻlga chiqmoq Yoʻlga otlanib yura boshlamoq, yoʻl olmoq. Vzvod yarim tunda yoʻlga chiqdi, razvedkaga. — T. Rustamov, Mangu jasoratAvzoyidan sezdiki, u shum niyat bilan yoʻlga chiqqan. — Yoshlik
Yoʻlga qoʻymoq Tashkil qilmoq, ishga solib yubormoq; rivojlantirmoq; tartibga solmoq. Yoshlar oʻrtasida targʻibot ishlarini yoʻlga qoʻymoq.
Yoʻldan ozdirmoq Notoʻgʻri (nomaqbul) yoʻlga boshlamoq, yomon yoʻlga chalgʻitmoq. Sizning muloyim, odobli singlingizni ham yoʻldan ozdirishim mumkin. — Mirmuhsin, Meʼmor
Yoʻldan toydirmoq Notoʻgʻri yoʻlga chalgʻitmoq, burmoq. Musulmonlarni haq yoʻldan toydirmoqchi boʻlgan shul kitoblarni agʻdar-toʻntar qilib, koʻchaga chiqarib tashlagim keldi. — K. Yashin, Hamza
Yoʻldan urmoq Toʻgʻri yoʻldan chalgʻitmoq. Yoʻq, endi Mengliboyni hech kim yoʻldan urolmaydi. — S. Ahmad, YulduzTagʻin meni yoʻldan uryapti deb oʻylamang. Sizni yaxshi koʻrganim uchun aytyapman. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Yoʻldan chiqarmoq
Yoʻldan qaytarmoq 1. Orqaga qaytishga majbur qilmoq; Muhammadrajab xotini orqali uni shu yoʻldan qaytarishga urindi. — A. Qahhor, Sarob
Yoʻli ochilmoq Baxtli boʻlib, ishi yurishib ketmoq. Yoʻli ochilgan yigitning yangasi oldidan chiqar. — Maqol
Yoʻli tushmoq Yurishi, safari biron joy, (tomon)ga toʻgʻri kelmoq. Qabristonga tushganda yoʻlim, Men shu gʻamgin holni koʻraman. — A. Sher, Qadimgi kuy
Yoʻli uchun Yolgʻizgina qizining koʻz yoshlariga yuragi dosh berolmadimi yoki yoʻli uchun shunday qildimi — Abdurahmonboy qizini yupatishga tushdi. — K. Yashin, Hamza
Yoʻlingdan qolma Senda ishim yoʻq, menga keraging yoʻq, ketaver. Yordam bergan boʻlsangiz, rahmat, yoʻlingizdan qolmang, demaydimi qiz. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Oq yoʻl tilamoq Ular bilan changga botib borayotganligidan mamnun boʻlib, ichida unga oq yoʻl tilab, deraza pardasini tushirdi. — K. Yashin, Hamza

Англо-узбекский, узбекско-английский словарь

yoʻl

yoʻl ishlari

Узбекско-турецкий толковый словарь

YOʻL

Kishilar yoki transport qatnashi uchun belgilangan uzun yer boʻlagi.YOL

Толковый словарь информационно-коммуникационных технологий

yoʻl

ингл:рус: Fayl joylashgan katalogni belgilovchi manzil.английскийpathрусскийпуть

Толковый словарь транспортных терминов

Yoʻl

Ikki manzilni birlashtiradigan va bir joydan ikkinchi joyga koʻchish mumkin boʻlgan yerning uzun boʻylama qismi

Русско-узбекский и узбекско-русский словарь

yoʻl

дорога, путь, тропа, проход

bu soʻzlarni aytib, Rustam yoʻl yurdi, bedov minib, yoʻl yursa ham moʻl yurdi говоря это, ехал по дороге Рустам; долго ли, коротко ли едет он на быстром коне — «Rustamxon»

yoʻl ustida goʻja qaynar посреди дороги похлёбка кипит (Муравейник)
yoʻl azobi – goʻr azobi дорожные муки – всё равно что муки ада; соотв. дома рука и нога спят, а в дороге и головушка не дремлет
yoʻl-yoʻlakay по пути, попутно
temiryoʻl железная дорога
tor izli yoʻl узкоколейная дорога
havo yoʻli воздушный путь
aloqa yoʻllari пути сообщения
yoʻl yoqasida у самой дороги
yoʻl yursa ham moʻl yurdi (букв. он шёл, шёл и много прошёл); соотв. долго ли, коротко ли
yoʻlga qoʻymoq налаживать, направлять
yoʻlga tushmoq отправляться, направляться
yoʻl qoʻymoq позволить, допустить
yoʻl solmoq направлять, учить уму-разуму, наставлять на путь
yoʻlga tushmoq отправляться в дорогу
yoʻl koʻrmoq (или qaramoq) (букв. смотреть дорогу) накликать гостей (говорится, когда ребёнок, расставив ноги и