ёʻл

yoʻl

8 та луғатда учрайди ЖСОН Шеваларда Барча қидирув натижалари

Изоҳли луғат

ёʻл

от 1. Одамлар, жониворлар ва бошқалар нарсалар қатнови натижасида ер сатҳида из босилиб ҳосил бўлган узун, давомли қисм, қатнов қисми.

Сўқмоқ ёʻл. Қирдаги ҳар то-монга кетган ёʻллар.

Ёʻл адирнинг энг ётиқ еридан тушган бўлса ҳам, Турғуной тиззасини ушлаб, зўрға қадам босарди. — А. Қаҳҳор, Мастон

Чўлнинг ёʻли ингичка — Бойчечак

Довон орқали битта от ёʻли бор, холос. Шу тор ёʻлдан Афғонистонга ўца ҳам бўлади. — К. Яшин, Ҳамза

2. Умуман, кишилар ёки транспорт кат-нови учун махсус белгиланган ер бўлаги.

Автомашина қатнайдиган ёʻл. Асфалт ёʻл. Тош ёʻл. Узоқ ёʻл.

Машина ёʻлини кесиб ўтаётган подага сигнал берганда, чўчиб ўзига келди-ю, атрофга қаради. — С. Аҳмад, Юлдуз

Меҳмонхона ёнидаги ер ости ёʻлидан ўтиб, гулзор майдонга чиқишди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

3. Кема ва самолётлар қатнаши учун махсус белгилаб қўйилган ёʻналиш, трасса.

Сув ёʻли. Ҳаво ёʻли.

4. Ёʻналишдаги ҳаракат жараёни, ёʻлда давом этаётган юриш.

[Хотин] Кумушга қараб давом этди: Ану кунги сўзингиз билан, ёʻлдан қайрилиб кирган эдим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Ўрмонжон ёʻл бўйи гапирмади — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Мен унинг учун бир зиёратчи, назрини бераман-у, ёʻлимга кетавераман. — К. Яшин, Ҳамза

— Зарари ёʻқ, — деди Меъмор. — Буни ёʻл машаққати деймиз. — Мирмуҳсин, Меъмор

5. Юриш, қатнов ёʻналиши.

Биров Хотинингни уканг никоҳлаб олди, уйга бормай қўя қол! деган экан, у ҳам ёʻлни бошқа ёққа солдириб кетибди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

6. Бирор жой, маконга саёҳат ёки бошқа мақсадда қилинадиган юриш; сафар.

Ёʻл анжомлари. Ёʻлга ҳозирланмоқ. Ёʻлга чиқ-санг, ёʻлдошинг бўлсин. — Мақол

[Отабек] Бу сўроқни ўз-ўзига ҳам бериб кўрмаган, гўё бурунгидек Марғилон ёʻлига ошиқиб ҳозирла-нар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Шоҳ Машраб ёʻлга чиқсалар, худонинг қудрати билан, ернинг таноби тортилиб, ёʻл қисқарар экан. — Ойбек, Танланган асарлар

7. Босиб ўтиладиган оралиқ; масофа.

Бундан буён мотоцикл ёʻлингизни яқин қилади. — С. Анорбоев, Тўрткўзнинг бошидан кечирганлари

У Миён Қудрат ҳазратни зиёрат қилиш учун озмунча ёʻлни пиёда босиб келдими? — К. Яшин, Ҳамза

8. Маълум бир транспорт воситаси учун ёʻналиш қурилмаси.

Темир ёʻл. Трамвай ёʻли.

Поезд ёʻли майда тош, Бойнинг қизи қаламқош. — Бойчечак

9. Айрим нарсаларнинг ёʻналиш чизиғи, жой оралиғи.

Нафас ёʻли. Сийдик ёʻли. Хас-хашаклар сув ёʻлини тўсиб қўйибди.

10. Бирор нарсага, юзага тортилган, туширилган чизиқ, из.

Бир ёʻли оқ, бир ёʻли мошранг беқасам.

Эшикда тиккасига оқ ва қора ёʻллардан иборат пижама кийган, бошяланг Азимбоев кўринди. — Гулдаста

11. Қатор, сатр; мисра.

Бир неча ёʻл хат.

[Анвар Раънога:] Менинг ёзганимни сен уят қилмасанг, мен ҳам сенинг ёзганингни уят қилмайман. Лекин шарт шуки, менинг икки ёʻлимга жавоб бўлсин. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

12. кўчма Бирор нарсанинг ёʻналиш, келиш-кетиш оқими, ёʻналиши.

Ҳаёт ўз ёʻлидан борар, баҳор болаларга ўз қувончи, ўз шодликларини сахийлик билан тақдим этган эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Ҳамза ҳақиқат ёʻлидан, маърифат ёʻлидан, Фурқат васият қилган ёʻлдан боради. — К. Яшин, Ҳамза

13. Фаолиятда амал тарзи, қилинадиган, тутиладиган иш-амал.

Ҳозир сенларга икки ёʻл: ўғил, қизингни сотиб бўлса ҳам, ўттиз икки тангани Азизбек хазинасига тўлаш ёки эс борида этакни ёпиб, Азизбекни орадан кўтариш — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тақдирдан шикоят қилмадим сира, Сизга ҳам шу ёʻлни маслаҳат кўрдим. — Шуҳрат

Иккисининг ёʻли ҳам гумроҳликдан бошқа нарса эмас. Бири йиғиб ўлган, бири еб ўлади. — Ойбек, Танланган асарлар

14. Куй, қўшиқ ва шу кабиларда ўзига хос усул.

Орзу-ю армонимни шеърий ёʻлда қайтадан Сўзлаб турибман, балки ёшлик бўлиб баҳона. — А. Орипов

Зеби кириб, майда ёʻллардан бирини олди. Дуторнинг овозига эндигина ўз овозини қўшаман деганда, ташқаридан мингбошини чақирдилар. — Чўлпон, Кеча ва кундуз

15. Имкон чораси.

Ҳеч бўлмаса, жонни сақла эди сен, Бир ёʻл топиб қочмоқ керак бу элдан. — Ҳ. Олимжон

Содиқжон бойвачча чангалига тушган қизнинг кимлигини билгиси келди. Аммо сўраб билишнинг ҳозир асти ёʻли ёʻқ эди. — К. Яшин, Ҳамза

16. кўм. взф. (асосан ўрин-пайт келишигида — ёʻлида) Сабаб, мақсад каби маъноларни билдиради; бора(си)да, учун.

Кимики халқ ёʻлида, халқ ғамида тер тўкса, қўли ҳамма ерда баланд бўлсин — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Шунинг учун ҳам сенга етишмоқ ёʻлида жонни хатарга қўйиб, кеча-кундуз югурганман-да — К. Яшин, Ҳамза

Ўқувчиларни жўшқин меҳнат фаолиятига тайёрлаш ёʻлидаги изланишларимиз ҳозирнинг ўзида ўз самарасини бермоқда. — Газетадан

Ёʻл бермоқ 1. Ўтиб кетиш учун ёʻлни бўшатмоқ. Мансур пастак эшикни очиб, Гавҳарга ёʻл берди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ солУлар меҳнат аҳлини истаганларича ишла-тиб, ҳамёнларини яна ҳам қаппайтиришлари учун авомнинг фикрини очишга ёʻл бермайдилар. — К. Яшин, Ҳамза
Ёʻл босмоқ Маълум масофани юриб ўтмоқ. Мастон неча километр ёʻл босганини ва яна неча километр босиш кераклигини билар эди. — А. Қаҳҳор, Мастон
Ёʻл бошламоқ 1. Ёʻловчиларни бош-лаб юрмоқ. — Юринг, — деди Талъат ёʻл бош-лаб. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Ёʻл бўлсин? 1. Қаёққа боряпсиз? Ҳа, йигитнинг гули, ёʻлингиз бўлсин? — Т. Малик, Ажаб дунёШеър ёзишга сенга ёʻл бўлсин.
Ёʻл кўрсатмоқ 1. Олиб борадиган ёʻлни кўрсатмоқ. Адашган ёʻловчига ёʻл кўрсатмоқ;[Ёрмат] Элликбошига ялинди: — Ман ғарибга ёʻл кўрсатинг. Кимга арз қилай? — Ойбек, Танланган асарлар
Ёʻл олмоқ Бирор томонга юришни бошламоқ, ёʻлга тушмоқ. Тонготарда ҳужрадан чиққан Меъмор карвонсарой ҳовлисини кесиб ўтиб, дарвозадан ташқарига ёʻл олди. — Мирмуҳсин, Меъмор
Ёʻл солмоқ Яраш полвон тўғри колхоз идорасига ёʻл солди. — С. Сиёев, Отлиқ аёл
Ёʻл қўймоқ Нимаики иш қилса, одамлар хурсанд бўлишини ўйлаши, сахийлиги биронта кишининг бу қизга ўқрайиб қарашига ёʻл қўймасди. — Мирмуҳсин, Меъмор— Ота, устоз ҳақлар, — деди Ҳамза. — Ҳийлага баъзан шариат ҳам ёʻл қўяди. — К. Яшин, Ҳамза
Ёʻлга кирмоқ Юришни бошламоқ (гўдак ҳақида). Адолат ёʻлга кирди дегандан бошлаб топганини сандиққа ташлади. — С. Зуннунова, Оловқонига беланган дадангни кўтариб кирганларида, сен ёʻлга кирган эдинг. — Й. Шамшаров, Тошқин
Ёʻлга солмоқ Яхши гапириб, алдаб-сулдаб кўндирмоқ, розилигини олмоқ. Бўтабой уни [Содиқни] алдаб-сулдаб ёʻлга солмоқчи бўлди. — С. Аҳмад, Ҳукм
Ёʻлга тушмоқ 1. Бирор ёʻл билан (бирор томон) юришни бошламоқ. [Нури] қовун полизни сайр қилишни баҳона қипди-да, акасининг ўғли Рафиқжон билан бирга ёʻлга тушди. — Ойбек, Танланган асарларСавод-сизликни тугатиш бўйича ўқиш бир қадар ёʻлга тушиб олди. — К. Яшин, Ҳамза
Ёʻлга чиқмоқ Ёʻлга отланиб юра бошламоқ, ёʻл олмоқ. Взвод ярим тунда ёʻлга чиқди, разведкага. — Т. Рустамов, Мангу жасоратАвзойидан сездики, у шум ният билан ёʻлга чиққан. — Ёшлик
Ёʻлга қўймоқ Ташкил қилмоқ, ишга солиб юбормоқ; ривожлантирмоқ; тартибга солмоқ. Ёшлар ўртасида тарғибот ишларини ёʻлга қўймоқ.
Ёʻлдан оздирмоқ Нотўғри (номақбул) ёʻлга бошламоқ, ёмон ёʻлга чалғитмоқ. Сизнинг мулойим, одобли синглингизни ҳам ёʻлдан оздиришим мумкин. — Мирмуҳсин, Меъмор
Ёʻлдан тойдирмоқ Нотўғри ёʻлга чалғитмоқ, бурмоқ. Мусулмонларни ҳақ ёʻлдан тойдирмоқчи бўлган шул китобларни ағдар-тўнтар қилиб, кўчага чиқариб ташлагим келди. — К. Яшин, Ҳамза
Ёʻлдан урмоқ Тўғри ёʻлдан чалғитмоқ. Ёʻқ, энди Менглибойни ҳеч ким ёʻлдан уролмайди. — С. Аҳмад, ЮлдузТағин мени ёʻлдан уряпти деб ўйламанг. Сизни яхши кўрганим учун айтяпман. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Ёʻлдан чиқармоқ
Ёʻлдан қайтармоқ 1. Орқага қайтишга мажбур қилмоқ; Муҳаммадражаб хотини орқали уни шу ёʻлдан қайтаришга уринди. — А. Қаҳҳор, Сароб
Ёʻли очилмоқ Бахтли бўлиб, иши юришиб кетмоқ. Ёʻли очилган йигитнинг янгаси олдидан чиқар. — Мақол
Ёʻли тушмоқ Юриши, сафари бирон жой, (томон)га тўғри келмоқ. Қабристонга тушганда ёʻлим, Мен шу ғамгин ҳолни кўраман. — А. Шер, Қадимги куй
Ёʻли учун Ёлғизгина қизининг кўз ёшларига юраги дош беролмадими ёки ёʻли учун шундай қилдими — Абдураҳмонбой қизини юпатишга тушди. — К. Яшин, Ҳамза
Ёʻлингдан қолма Сенда ишим ёʻқ, менга керагинг ёʻқ, кетавер. Ёрдам берган бўлсангиз, раҳмат, ёʻлингиздан қолманг, демайдими қиз. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Оқ ёʻл тиламоқ Улар билан чангга ботиб бораётганлигидан мамнун бўлиб, ичида унга оқ ёʻл тилаб, дераза пардасини туширди. — К. Яшин, Ҳамза

Инглизча-ўзбекча, ўзбекча-инглизча луғат

ёʻл

ёʻл ишлари

Ўзбекча-туркча изоҳли луғат

ЁʻЛ

Кишилар ёки транспорт қатнаши учун белгиланган узун ер бўлаги.YOL

Ахборот-коммуникация технологиялари изоҳли луғати

ёʻл

ингл:рус: Файл жойлашган каталогни белгиловчи манзил.инглизчаpathрусчапуть

Транспорт терминларининг изоҳли луғати

Ёʻл

Икки манзилни бирлаштирадиган ва бир жойдан иккинчи жойга кўчиш мумкин бўлган ернинг узун бўйлама қисми

Русча-ўзбекча ва ўзбекча-русча луғат

ёʻл

дорога, путь, тропа, проход

бу сўзларни айтиб, Рустам ёʻл юрди, бедов миниб, ёʻл юрса ҳам мўл юрди говоря это, ехал по дороге Рустам; долго ли, коротко ли едет он на быстром коне — «Рустамхон»

ёʻл устида гўжа қайнар посреди дороги похлёбка кипит (Муравейник)
ёʻл азоби – гўр азоби дорожные муки – всё равно что муки ада; соотв. дома рука и нога спят, а в дороге и головушка не дремлет
ёʻл-ёʻлакай по пути, попутно
темирёʻл железная дорога
тор изли ёʻл узкоколейная дорога
ҳаво ёʻли воздушный путь
алоқа ёʻллари пути сообщения
ёʻл ёқасида у самой дороги
ёʻл юрса ҳам мўл юрди (букв. он шёл, шёл и много прошёл); соотв. долго ли, коротко ли
ёʻлга қўймоқ налаживать, направлять
ёʻлга тушмоқ отправляться, направляться
ёʻл қўймоқ позволить, допустить
ёʻл солмоқ направлять, учить уму-разуму, наставлять на путь
ёʻлга тушмоқ отправляться в дорогу
ёʻл кўрмоқ (или қарамоқ) (букв. смотреть дорогу) накликать гостей (говорится, когда ребёнок, расставив ноги и