емоқ
yemoqемоқ
фл. 1. Таом истеъмол қилмоқ, овқатланмоқ, тановул қилмоқ.
Қовун есанг — саҳар е, саҳар емасанг — заҳар е. — Мақол
Биров ичиб ўлган дейди, биров ёмонроқ овқат еган экан дейди. — Гулдаста
У [Бектемир] окопда қаттиқ нонни кисирлатиб чайнаб, консерва билан қўшиб, маза қилиб еди. — Ойбек, Қуёш қораймас
2. Тирикчилик ёки маишат учун ишлатмоқ, сарф қилмоқ.
Ётиб еганга тоғ ҳам чидамайди. — Мақол
У [мирзо] бир кунлик даромадини ўн кун ер эди. — А. Қаҳҳор, Мирзо
Ҳосилини еганда эсласалар, бас, деган орзу-ўйи қуршамиш уни. — Гулдаста
3. Ўзиники қилмоқ, ўзлаштириб олмоқ.
Уезд ҳокими акангни мингбоши қиламан деб, уч минг йигирма етти сўм пулини еб, сайловда дегрезлик Исомиддин деган жаллобни сайлаган экан. — А. Қаҳҳор, Йиллар
Акам бировнинг томини тешиб қамалган эмас ё бировнинг ҳақини еган эмас. — Ойбек, Танланган асарлар
4. Кўчма Ишдан, сафдан чиқармоқ; шикастлантирмоқ, майиб қилмоқ; ўлдирмоқ.
Отни единг, дедим ичимда. — Ойбек, Танланган асарлар
— Шундай, дўстим. Энди унинг ўзини ёʻқ қилмасак, сени ҳам, мени ҳам ейди — деди Давлатёр. — П. Турсун, Ўқитувчи
Камбағалчилик одамнинг ёруғ дунёдан бўлган умидини кемириб, зангдай еб ташлар экан. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
5. калтак емоқ Баъзи сўз-отлар билан қўлланиб, шахсга шу сўз билдирган нарсанинг (зарбнинг) тегиши маъносини билдиради. Масалан,, мушт емоқ, қамчи емоқ, тепки емоқ, шапалоқ емоқ, тарсаки емоқ ва бошқалар
- Адабини (ёки таъзирини) емоқ вақтинча қозонган муваффақиятлари билан талтайиб кетган фашистлар адабларини емоқдалар. — Н. Сафаров, Танланган асарларБўлди, яхшилар, шунча таъзирини еди, энди тавба қилгандир. — А. Муҳиддин, Риёкор
- Барҳам емоқ Дунёда ноҳақлик қанча камайса, туҳмат барҳам еса, шунча яхши. — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар
- Бошини емоқ Бу феълинг бўлса, ё муродингга етасан, ё бошингни ейсан. — С. Сиёев, Ёруғлик
- Гап емоқ Қишнинг узун кунларида улфатлар бу ерда гап ейишади. — П. Турсун, Ўқитувчи
- Дакки (ёки дашном) емоқ Кичкина бир қизчадан дакки еган ҳалиги аёл Эргашойни талаб берди. — Н. Сафаров, Танланган асарлар
- Дам емоқ
- Заха еган
- Илоннинг ёғини еган Шум укаси, илоннинг ёғини еган мўлтони онаси борлигини яширгандир — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
- Ичини (ёки ич-этини) емоқ Руҳан азобланмоқ, безовталанмоқ. У шу оғир фикрлар билан ичини еб турганда, ичкаридан паранжили хотин чиқиб, эркаклардан олисроқда тўхтади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаСодда қишлоқ боласи дилига тугилган гапларни айтолмай, кўп вақт ич-этини еб, саросимада юрди. — С. Аҳмад, Уфқ
- Лат (ёки шикаст) емоқ Бўронда лат еган томлар, тахта деворлар ремонт қилинди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучлиҲаво жангида шикаст еган немис самолёти йигирма-ўттиз метр нарига келиб қўнди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз
- Офтоб емоқ Офтоб таъсири ўтмоқ, тегмоқ. Узун шим кийган бу ёш йигитнинг синиққан рангига кўзи тушиши ҳамон, офтоб емаган студентлардан бўлса керак, деб ўйлади. — С. Анорбоев, Оқсой
- Панд емоқ
- Пишириб е (пишириб есин, пишириб ейдими) Ўзингга буюрсин, ўзингдан бошқага керакмас маъносини билдиради. Гулнор ўлгур, сени биров пишириб ейдими? — Ойбек, Танланган асарлар
- Пушаймон емоқ (ёки бўлмоқ) Бирор иш, хатти-ҳаракати учун афсусланмоқ, афсус чекмоқ. Ҳой Содиқ, кўзингни оч! Кейин пушаймон ейсан! — С. Абдуқаҳҳор, Кўзлар
- Совуқ емоқ Совқотмоқ. От пишқириғидан чўчиб тушди-ю, шундагина ўзининг совуқ ея бошлаганини сезди. — Н. Фозилов, Дийдор
- Тараддудини емоқ (ёки кўрмоқ) Ҳаракатини қилмоқ. Уруш тараддудин ҳаммангиз енглар. — Юсуф ва Аҳмад
- Фириб емоқ
- Эсини (ёки ақлини, миясини) емоқ Ҳой Ёʻлчи, эсингни едингми? — Уят. Ойбек, Танланган асарлар
- Қулоқ-мия(си)ни емоқ Гапиравериб жонига тегмоқ. Бас қил, қулоқ-миямни единг!шш Эй, қўйинг, афандим, шу гап билан ўн йилдан бери қулоқ-миямни ейсиз. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
- Ғамини (ёки қайғусини) емоқ Ташвишини қилмоқ, ўйламоқ. Тахтда ўтирган Неколай сани, мани қайғумизни ейдими? — Ойбек, Танланган асарларСиз, ўғлим, газет-пазетингизни кўриб, кечқуруннинг ғамини енг. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо
- Ғам емоқ
- Еб юборгудек (ёки қўйгудек) Ўта ғазаб, жаҳл билан. Санобар кўзларини катта очиб, Эшон ойига еб юборгудай қаради. — К. Яшин, ҲамзаУ Шералига еб қўйгудек тикилиб қолди. — С. Кароматов, Олтин қум
- Егани олдида, емагани кетида Рўзғори яхши таъминланган, ҳамма нарса тахт, камчилиги ёʻқ. Нусратулланинг ёʻли бошқа, унинг таппа-тайёр ота мулки бор, егани олдида, емагани кетида. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
- Емаган сомсага пул тўламоқ Бекордан-бекор чиқимдор бўлмоқ, ҳақ тўламоқ; қилмаган ишига жавобгар бўлмоқ. Емаган сомсага пул тўлаш, деб шуни айтади — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
ЕМОҚ
Таом истеъмол қилмоқ, овқатланмоқ, тановул қилмоқ.YEMEK
емоқ
есть, кушать, питаться
есам тишимга киради, емасам тушимга киради поем — в зубах застрянет, не поем — во сне приснится (Мясо)
еган оғиз уялар угощавшийся устыдится (побывавший в гостях или взявший взятку, устыдится сделать хозяину плохое, не может ему в чем-л. отказать)
е, тўним (букв. ешь, мой халат); говорится о том, как людей по одёжке встречают
- ғам емоқ позаботиться
- фириб (панд) емоқ обмануться
- еб тўймас обжора
- еб туриб маърайди (букв. ест и мычит) у него все есть, а он еще просит; ненасытный
емоқ
в have, take food
- совуқ емоқ freeze; feel cold
- ғам емоқ look after, take care; grieve for
ЕМОҚ
1. jew, asaw, shaynaw, tamaqlanıw, awqatlanıw
2. sarplaw, sarp etiw
3. ózlestiriw, óziniki etiw
4. авıс. jumıstan, qatardan shıǵarıw, ziyan jetkiziw, mayıp etiw, óltiriw
емоқ
essen vt, speisen vi
- тушлик емоқ zu Mittag essen
- ғам емоқ sich sorgen, besorgt sein