yemoq
емоқyemoq
fl. 1. Taom isteʼmol qilmoq, ovqatlanmoq, tanovul qilmoq.
Qovun yesang — sahar ye, sahar yemasang — zahar ye. — Maqol
Birov ichib oʻlgan deydi, birov yomonroq ovqat yegan ekan deydi. — Guldasta
U [Bektemir] okopda qattiq nonni kisirlatib chaynab, konserva bilan qoʻshib, maza qilib yedi. — Oybek, Quyosh qoraymas
2. Tirikchilik yoki maishat uchun ishlatmoq, sarf qilmoq.
Yotib yeganga togʻ ham chidamaydi. — Maqol
U [mirzo] bir kunlik daromadini oʻn kun yer edi. — A. Qahhor, Mirzo
Hosilini yeganda eslasalar, bas, degan orzu-oʻyi qurshamish uni. — Guldasta
3. Oʻziniki qilmoq, oʻzlashtirib olmoq.
Uyezd hokimi akangni mingboshi qilaman deb, uch ming yigirma yetti soʻm pulini yeb, saylovda degrezlik Isomiddin degan jallobni saylagan ekan. — A. Qahhor, Yillar
Akam birovning tomini teshib qamalgan emas yo birovning haqini yegan emas. — Oybek, Tanlangan asarlar
4. Koʻchma Ishdan, safdan chiqarmoq; shikastlantirmoq, mayib qilmoq; oʻldirmoq.
Otni yeding, dedim ichimda. — Oybek, Tanlangan asarlar
— Shunday, doʻstim. Endi uning oʻzini yoʻq qilmasak, seni ham, meni ham yeydi — dedi Davlatyor. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Kambagʻalchilik odamning yorugʻ dunyodan boʻlgan umidini kemirib, zangday yeb tashlar ekan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
5. kaltak yemoq Baʼzi soʻz-otlar bilan qoʻllanib, shaxsga shu soʻz bildirgan narsaning (zarbning) tegishi maʼnosini bildiradi. Masalan,, musht yemoq, qamchi yemoq, tepki yemoq, shapaloq yemoq, tarsaki yemoq va boshqalar
- Adabini (yoki taʼzirini) yemoq vaqtincha qozongan muvaffaqiyatlari bilan taltayib ketgan fashistlar adablarini yemoqdalar. — N. Safarov, Tanlangan asarlarBoʻldi, yaxshilar, shuncha taʼzirini yedi, endi tavba qilgandir. — A. Muhiddin, Riyokor
- Barham yemoq Dunyoda nohaqlik qancha kamaysa, tuhmat barham yesa, shuncha yaxshi. — Shuhrat, Jannat qidirganlar
- Boshini yemoq Bu feʼling boʻlsa, yo murodingga yetasan, yo boshingni yeysan. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
- Gap yemoq Qishning uzun kunlarida ulfatlar bu yerda gap yeyishadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Dakki (yoki dashnom) yemoq Kichkina bir qizchadan dakki yegan haligi ayol Ergashoyni talab berdi. — N. Safarov, Tanlangan asarlar
- Dam yemoq
- Zaxa yegan
- Ilonning yogʻini yegan Shum ukasi, ilonning yogʻini yegan moʻltoni onasi borligini yashirgandir — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Ichini (yoki ich-etini) yemoq Ruhan azoblanmoq, bezovtalanmoq. U shu ogʻir fikrlar bilan ichini yeb turganda, ichkaridan paranjili xotin chiqib, erkaklardan olisroqda toʻxtadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaSodda qishloq bolasi diliga tugilgan gaplarni aytolmay, koʻp vaqt ich-etini yeb, sarosimada yurdi. — S. Ahmad, Ufq
- Lat (yoki shikast) yemoq Boʻronda lat yegan tomlar, taxta devorlar remont qilindi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchliHavo jangida shikast yegan nemis samolyoti yigirma-oʻttiz metr nariga kelib qoʻndi. — A. Qahhor, Oltin yulduz
- Oftob yemoq Oftob taʼsiri oʻtmoq, tegmoq. Uzun shim kiygan bu yosh yigitning siniqqan rangiga koʻzi tushishi hamon, oftob yemagan studentlardan boʻlsa kerak, deb oʻyladi. — S. Anorboyev, Oqsoy
- Pand yemoq
- Pishirib ye (pishirib yesin, pishirib yeydimi) Oʻzingga buyursin, oʻzingdan boshqaga kerakmas maʼnosini bildiradi. Gulnor oʻlgur, seni birov pishirib yeydimi? — Oybek, Tanlangan asarlar
- Pushaymon yemoq (yoki boʻlmoq) Biror ish, xatti-harakati uchun afsuslanmoq, afsus chekmoq. Hoy Sodiq, koʻzingni och! Keyin pushaymon yeysan! — S. Abduqahhor, Koʻzlar
- Sovuq yemoq Sovqotmoq. Ot pishqirigʻidan choʻchib tushdi-yu, shundagina oʻzining sovuq yeya boshlaganini sezdi. — N. Fozilov, Diydor
- Taraddudini yemoq (yoki koʻrmoq) Harakatini qilmoq. Urush taraddudin hammangiz yenglar. — Yusuf va Ahmad
- Firib yemoq
- Esini (yoki aqlini, miyasini) yemoq Hoy Yoʻlchi, esingni yedingmi? — Uyat. Oybek, Tanlangan asarlar
- Quloq-miya(si)ni yemoq Gapiraverib joniga tegmoq. Bas qil, quloq-miyamni yeding!shsh Ey, qoʻying, afandim, shu gap bilan oʻn yildan beri quloq-miyamni yeysiz. — A. Muxtor, Opa-singillar
- Gʻamini (yoki qaygʻusini) yemoq Tashvishini qilmoq, oʻylamoq. Taxtda oʻtirgan Nekolay sani, mani qaygʻumizni yeydimi? — Oybek, Tanlangan asarlarSiz, oʻgʻlim, gazet-pazetingizni koʻrib, kechqurunning gʻamini yeng. — A. Qahhor, Asror bobo
- Gʻam yemoq
- Yeb yuborgudek (yoki qoʻygudek) Oʻta gʻazab, jahl bilan. Sanobar koʻzlarini katta ochib, Eshon oyiga yeb yuborguday qaradi. — K. Yashin, HamzaU Sheraliga yeb qoʻygudek tikilib qoldi. — S. Karomatov, Oltin qum
- Yegani oldida, yemagani ketida Roʻzgʻori yaxshi taʼminlangan, hamma narsa taxt, kamchiligi yoʻq. Nusratullaning yoʻli boshqa, uning tappa-tayyor ota mulki bor, yegani oldida, yemagani ketida. — A. Muxtor, Opa-singillar
- Yemagan somsaga pul toʻlamoq Bekordan-bekor chiqimdor boʻlmoq, haq toʻlamoq; qilmagan ishiga javobgar boʻlmoq. Yemagan somsaga pul toʻlash, deb shuni aytadi — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
YEMOQ
Taom isteʼmol qilmoq, ovqatlanmoq, tanovul qilmoq.YEMEK
yemoq
есть, кушать, питаться
yesam tishimga kiradi, yemasam tushimga kiradi поем — в зубах застрянет, не поем — во сне приснится (Мясо)
yegan ogʻiz uyalar угощавшийся устыдится (побывавший в гостях или взявший взятку, устыдится сделать хозяину плохое, не может ему в чем-л. отказать)
ye, toʻnim (букв. ешь, мой халат); говорится о том, как людей по одёжке встречают
- gʻam yemoq позаботиться
- firib (pand) yemoq обмануться
- yeb toʻymas обжора
- yeb turib maʼraydi (букв. ест и мычит) у него все есть, а он еще просит; ненасытный
yemoq
v have, take food
- sovuq yemoq freeze; feel cold
- gʻam yemoq look after, take care; grieve for
YEMOQ
1. jew, asaw, shaynaw, tamaqlanıw, awqatlanıw
2. sarplaw, sarp etiw
3. ózlestiriw, óziniki etiw
4. awıs. jumıstan, qatardan shıǵarıw, ziyan jetkiziw, mayıp etiw, óltiriw
yemoq
essen vt, speisen vi
- tushlik yemoq zu Mittag essen
- gʻam yemoq sich sorgen, besorgt sein