тарих

от 1. Ижтимоий тараққиёт жараёнида юзага келган воқелик, ҳаёт.

Тарих диалектикаси. Тарих қонунлари.

Башарият тарихи зулм, ҳақсизлик, талончилик даврини поймол этиб, эрк ва адолатнинг нурли асрига ғолибона юраётир. — Ойбек, Нур қидириб

2. Ўтмишга оид факт ва ҳодисалар мажмуи; ўтмиш, кечмиш.

Тарихингдир минг асрлар ичра пинҳон, ўзбегим — Э. Воҳидов, Муҳаббат

Фақат уч туп қайрағочгина кўҳна тарих нишонаси бўлиб турибди. — И. Раҳим, Ихлос

Тарихдан шу нарса маълумки, инсониятга қилинган ёвузлик ва жиноят ҳеч қачон жазосиз қолмаган. — Газетадан

3. Бирор нарса, воқеа-ҳодиса ёки шахснинг ўтмиш ҳаёти.

Қишлоқнинг тарихи. Савдо муносабатлари тарихи. Корхона тарихи.

Ота-боболаридан эшитган шаҳар тарихи, чеккан жабр-у жафолари кўз олдидан ўтарди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Сизга Мадамин тўғрисида маълумот керакми? Мадаминнинг тарихини Юсвали тоғам яхшироқ билади. — П. Турсун, Ўқитувчи

Нимасини айтасиз, бу одамнинг тарихи ҳам олам-жаҳон. — С. Кароматов, Олтин қум

4. Жамият ва давлатлар ўтмиши тараққиётини ўрганувчи фан.

Янги тарих. Ўрта асрлар тарихи. Ўзбекистон тарихи. Жаҳон тарихи.

5. Табиат ва жамиятнинг, ундаги маълум соҳаларнинг ривожланиши, ўзгариши билан боғлиқ томонларни ўрганувчи фан.

Мусиқа тарихидан дарс бермоқ. Тилшунослик тарихи.

6. Бирор нарса, воқеа-ҳодисанинг юз бериши билан боғлиқ маълумотлар мажмуи.

Мен аччиқ оилавий фожианинг тарихини билиб олдим. — Ёшлик

Эр-хотин айта берса, бу жанжалнинг тарихи бирон ёзувчининг қўлига тушса, каттакон бир китоб бўладиган. — А. Қаҳҳор, Асарлар

7. Бирор ишнинг бажарилганлигини, бирор воқеа-ҳодиса қачон бўлиб ўтганлигини, машҳур кишиларнинг таваллуди ва вафотини кўрсатувчи аниқ календар вақт, сана (мумтоз адабиётдаги санъат тури сифатида таърих деб ҳам юритилади).

Қўлёзманинг тарихини аниқламоқ.

Ўнг томондаги тошга араб алифбесининг қадимги имлосида йирик қилиб “Маърифатхон жаннат макон, деб ёзилган ва ҳижрий билан 1335, деб тарих қўйилган эди. — А. Қаҳҳор, Хотинлар

Ўтмишга оид далил ва ҳодисалар мажмуи.TARİH

1. история, исторический

Ўзбекистон тарихи история Узбекистана

тарих фани историческая наука

2. дата, хронограмма

н history

tariyx, ótmish

Geschichte f

history, record, story

• бутун тарих давомида over the entire history
• дунё (жаҳон) тарихи world history (history of the world)
• иккинчи жаҳон урушининг дипломатик тарихи diplomatic history of the Second World War
• инсоният тарихида in the history of mankind (of the world)
• инсониятнинг кўп асрлик тарихи centuries-old history of mankind
• ички тартиб қоидалари office regulations (factory regulations)
• тарихга айланмоқ become ancient history
• тарихга кирмоқ go down (be recorded, become known) in history
• тарихга мурожаат қилмоқ appeal to the history
• тарихни бузиб кўрсатмоқ (сохталаштирмоқ) distort (falsify) history
• тарихни орқага қайтармоқ (бурмоқ) put back the clock
• тарихни сохталаштирмоқ falsify (distort) history
• ўзбек халқининг қаҳрамонлик тарихи heroic history of Uzbek people

русчаистория, дата, летописьинглизчаhistory, data, chronicle, written account of the past eventsфрансузчаhistoire, date, annales, chroniqueарабчаتَارِيخٌ