tarix

ot 1. Ijtimoiy taraqqiyot jarayonida yuzaga kelgan voqelik, hayot.

Tarix dialektikasi. Tarix qonunlari.

Bashariyat tarixi zulm, haqsizlik, talonchilik davrini poymol etib, erk va adolatning nurli asriga gʻolibona yurayotir. — Oybek, Nur qidirib

2. Oʻtmishga oid fakt va hodisalar majmui; oʻtmish, kechmish.

Tarixingdir ming asrlar ichra pinhon, oʻzbegim — E. Vohidov, Muhabbat

Faqat uch tup qayragʻochgina koʻhna tarix nishonasi boʻlib turibdi. — I. Rahim, Ixlos

Tarixdan shu narsa maʼlumki, insoniyatga qilingan yovuzlik va jinoyat hech qachon jazosiz qolmagan. — Gazetadan

3. Biror narsa, voqea-hodisa yoki shaxsning oʻtmish hayoti.

Qishloqning tarixi. Savdo munosabatlari tarixi. Korxona tarixi.

Ota-bobolaridan eshitgan shahar tarixi, chekkan jabr-u jafolari koʻz oldidan oʻtardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Sizga Madamin toʻgʻrisida maʼlumot kerakmi? Madaminning tarixini Yusvali togʻam yaxshiroq biladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Nimasini aytasiz, bu odamning tarixi ham olam-jahon. — S. Karomatov, Oltin qum

4. Jamiyat va davlatlar oʻtmishi taraqqiyotini oʻrganuvchi fan.

Yangi tarix. Oʻrta asrlar tarixi. Oʻzbekiston tarixi. Jahon tarixi.

5. Tabiat va jamiyatning, undagi maʼlum sohalarning rivojlanishi, oʻzgarishi bilan bogʻliq tomonlarni oʻrganuvchi fan.

Musiqa tarixidan dars bermoq. Tilshunoslik tarixi.

6. Biror narsa, voqea-hodisaning yuz berishi bilan bogʻliq maʼlumotlar majmui.

Men achchiq oilaviy fojianing tarixini bilib oldim. — Yoshlik

Er-xotin ayta bersa, bu janjalning tarixi biron yozuvchining qoʻliga tushsa, kattakon bir kitob boʻladigan. — A. Qahhor, Asarlar

7. Biror ishning bajarilganligini, biror voqea-hodisa qachon boʻlib oʻtganligini, mashhur kishilarning tavalludi va vafotini koʻrsatuvchi aniq kalendar vaqt, sana (mumtoz adabiyotdagi sanʼat turi sifatida taʼrix deb ham yuritiladi).

Qoʻlyozmaning tarixini aniqlamoq.

Oʻng tomondagi toshga arab alifbesining qadimgi imlosida yirik qilib “Maʼrifatxon jannat makon, deb yozilgan va hijriy bilan 1335, deb tarix qoʻyilgan edi. — A. Qahhor, Xotinlar

Oʻtmishga oid dalil va hodisalar majmui.TARİH

1. история, исторический

Oʻzbekiston tarixi история Узбекистана

tarix fani историческая наука

2. дата, хронограмма

n history

tariyx, ótmish

Geschichte f

history, record, story

• butun tarix davomida over the entire history
• dunyo (jahon) tarixi world history (history of the world)
• ikkinchi jahon urushining diplomatik tarixi diplomatic history of the Second World War
• insoniyat tarixida in the history of mankind (of the world)
• insoniyatning koʻp asrlik tarixi centuries-old history of mankind
• ichki tartib qoidalari office regulations (factory regulations)
• tarixga aylanmoq become ancient history
• tarixga kirmoq go down (be recorded, become known) in history
• tarixga murojaat qilmoq appeal to the history
• tarixni buzib koʻrsatmoq (soxtalashtirmoq) distort (falsify) history
• tarixni orqaga qaytarmoq (burmoq) put back the clock
• tarixni soxtalashtirmoq falsify (distort) history
• oʻzbek xalqining qahramonlik tarixi heroic history of Uzbek people

русскийистория, дата, летописьанглийскийhistory, data, chronicle, written account of the past eventsфранцузскийhistoire, date, annales, chroniqueарабскийتَارِيخٌ