соя
soyaсоя И
от Дуккаклилар оиласига мансуб, ловияга ўхшаш бир йиллик ўсимлик ва унинг озиқ-овқат саноатида кенг қўлланадиган дони.
Соя унидан сут, творог, қандолат маҳсулотлари тайёрлашда фойдаланилади. — Ўзме
- Соя солмоқ (ёки ташламоқ) 1. Соя бермоқ, соя ҳосил қилмоқ, соя қилиб турмоқ. Шипга осиғлиқ қирқинчи чироқнинг қалпоғи уй деворларининг тепа ёғига чўзиқ соя солган. — Ҳ. Ғулом, МашъалУ [Азиза] қуюқ соя таш-лаган дарахт остига ўтириб, хаёлга толди. — Ёшлик— Кумуш менга тик қаролмас, юзларига хижолат соя солган эди, — деди Камолиддин. — Т. Жалолов, Олтин қафас
- Соя қайтди Кун ярмидан оғди, кечга қараб кетди. Кечки пайт, соя қайтганда, Анзират хола унга [Сидиқжонга] даричанинг олдидаги супага жой қилиб берди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
- Офтобни сояга етказмай (ёки келтирмай) Бир зум ҳам кечиктирмай, дарҳол. [Холмат:] Тасаддуғингиз кетай. Дўпписини олиб кел, десангиз, ахир биз жаллод кимнинг ажази еца, пойқадамингизда офтобни сояга етказмай, бошини кесиб келтирамиз-да! — Ҳамза, Бой ила хизматчи
- Сояда қолдирмоқ Ўз устунлиги билан кимсани панада, орқада қолдирмоқ. Йиллар ўтган сари Исломхоннинг таърифи кўп усталарни сояда қолдириб кетди. — М. Исмоилий, Одамийлик қиссаси
- Сояда қолмоқ Панада қолмоқ, кўзга кўринмай, четда қолиб кетмоқ. Жўра полвон бригадасига андижонлик полвонларни танлаб олган эди, аммо биронтаси Азизхонга етолмас, унинг соясида қолиб кетарди. — С. Аҳмад, Уфқ
- Сояси юпқа 1. Нозик, нимжон, заиф; [Гулчеҳра:] Келин-пошшанинг сояси жуда юпқа, тил теккизманглар унга. — Ойбек, Улуғ ёʻл
- Соясига кўрпача солмоқ (ёки салом бермоқ) 1. Жуда ҳам ҳурмат қилмоқ, ҳурматини жойига келтирмоқ. — Қўрқдингизми? — дейди Абдужалил тегирмончи ўз даъвосига асос солиб, — қишлоқ халқи бизнинг соямизга салом беради. — А. Қодирий, Обид кетмонУ [Яхшибоев] келди нима-ю келмади нима, боғ қилмоқчи бўлса, ана, мендан бошқа мингта боғбон бор, соясига кўрпача соладиган шогирдлари кўп, майли, ўшалар экиб, ўшалар кўкартириб бера қолсин. — М. М. Дўст, Лолазор
- Ўз соясидан қўрқмоқ (ёки чўчимоқ, ҳадиксирамоқ, ҳуркмоқ) Ҳар нарсадан қўрқмоқ, жуда ҳам қўрқоқ бўлмоқ. Қўрқоқ от соясидан ҳуркар. — МақолЯхши эмас, Фармонқул ака, нега қуёнга ўхшаб ўз соянгиздан ҳадиксирайдиган бўлиб қолдингиз? — С. Маҳкамов, Шогирд
соя ИИ
от 1. Қуёш нури тушмайдиган салқин жой; кўланка.
Сояда дам олмоқ. Ёнғоқ бутун ҳовлини соя қилиб турибди. Сада соя берар, тол хода берар. — Мақол
Ортиқ, сувсизлик юрак-бағрини ўртаб, иссиққа чидамай, юлғун тагига сурилади, бошини сояга олиб, қўлларини қумга тиқиб, салқин излайди. — М. Мансуров, Ёмби
Шунча қилдим тол дарахтни парвариш, Сояси бор, мевасини кўрмадим. — Қўшиқлар
2. Ёруғликни, нурни тўсувчи нарсалардан тушган тасвир, кўланка.
Эгрининг сояси ҳам эгри. — Мақол
Қўрқоқ от ўз соясидан қўрқар. — Мақол
Теракнинг сояси тагига тушмас. — Мақол
Чодирнинг чети кўтарилиб, майкачан бўлиб олган Азизхониннг сояси кўринди. — С. Аҳмад, Уфқ
3. кўчма Шарпа, кўланка.
[Қудрат:] Урушнинг шум сояси бу ерга ҳам етибди. — Н. Сафаров, Уйғониш
Вазир: — Подшонинг ўзи худонинг сояси, подшо сўзи Қуръон эмасми, лаънати! Қани, халойиқ қаерда, дарров айт!— деди. — Тоҳир ва Зуҳра
— Вой, Роҳиланинг ўғли келибдими?! Роҳила шўрлик кутавериб, соя бўлиб қолувди. Бир жойга айтгани бор экан, беармон ўладиган бўлди, — деди энамиз севиниб. — Ёшлик
4. кўчма Ҳомийлик, паноҳ.
Маъқул, маъқул, бой ота, сояйи давлатингиз кам бўлмасин. — Ойбек, Танланган асарлар
— Биздан Тўрахўжаевга кўпдан-кўп дуо денг, тақсир! Биз бу ерларда ўша одамларни соя қилиб юрибмиз,— деди Мадамин. — П. Турсун, Ўқитувчи
СОЯ
Қуёш нури тушмайдиган салқин жой; кўланка.GÖLGE
соя
1. тень
сояга қараб тўн бичма не крой халат, смотря на тень (примеривающегося), т.е. не ошибись, не поступай рискованно, нерасчетливо
узун терак, сояси ёʻқ длинный тополь, а тени нет (Вода, ручей)
2. перен. защита, покровительство
соя
н н shade, shadow (ko'lanka)
- сояда ўтирмоқ sit in (under) the shade
СОЯ
1. soya (lobiyaǵa uqsas bir jıllıq ósimlik)
2. saya, kóleńke
3. авıс. árwaq
4. авıс. qáwenderlik.
соя
Schatten m
сояда ётмоқ im Schatten liegen