сел

от 1. Шиддатли, кучли ёғин; жала.

Томчи — сел бўлмас, Душман — эл бўлмас. — Мақол

Май ойи тугаб боряпти-ю, ҳалиям ҳар куни ём-ғир, ҳар куни сел. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

Баҳор-да қаттиқ сел ёғиб, дала бетини қатқалоқ қоплади. — Газетадан

2. Тоғли ҳудудларда шиддатли ёмғирдан, жаладан ёки қор эришидан ҳосил бўладиган, аҳолига, халқ хўжалигига катта зарар келтирадиган кучли лой-сув оқими.

Тўсатдан келган сел оқими Толлимаржон бош корпусида қурилаётган котлованга урилиб, ишни таққа тўхтатиб қўйди. — Газетадан

Сел ювиб кетган ёки ёзнинг қаттиқ гирдоблари ялаган тақир ерларнинг майда тошлари оёқ остида ғижирларди. — С. Айний, Қуллар

3. Гўштнинг суви, қони.

Сели билан қовурилган жигар.

Ҳа, мулла ака, қулинг ўргилсин кабоб бор, ейсизми? Сели жизиллаб турибди. — Ойбек, Улуғ ёʻл

Неча бор эътибор бергандирсиз, ҳар қандай гўшт тузланганда, сели чиқиб кетади. — К. Маҳмудов, Ўзбек тансиқ таомлари

4. кўчма Қуёшнинг кучли ҳарорати; қуёш нури оқими.

Қуёш селига мириқиб чўмилган ям-яшил дала барқ уради. — Ж. Абдуллахонов, Орият

Осмон беғубор, тиниқ, офтоб сели гўдак кулгисидай ёқимтой эди. — О. Ёқубов, Кўҳна дунё

5. кўчма Сел томчилари каби шиддатли ва беҳисоб.

Милтиқлардан ўқ сели ёғдирилиб, ура садолари қум саҳросини ларзага келтирди. — Ж. Шарипов, Хоразм

6. кўчма Бирон-бир воқеа-ҳодисанинг, жараённинг кучли, кўпайган ҳолати, оқими.

Ғам сели.

Элмурод шундай ўйлар селида ғарқ бўлиб, уйқуси қочди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Ёши йигирма иккига қадам қўйганда, Берунийни ҳам ҳодисалар сели юмалатиб, ўзи билан бирга жанубга олиб кетди. — М. Осим, Жайхун устида булутлар

Шиддатли ёмғир, жала.SEL

1. (жала)Regenguss m, Regenschauer m, Platzregen m

2. Strömung f

сув ҳамда кучли ва узоқ давом этадиган жала, музликлар ва қор қопламининг шиддат билан эриши ва дарё ўзанига катта миқдордаги бўш чақиқ материалнинг ўпирилиб тушиши натижасида тоғ дарёлари ўзанларида тўсатдан юзага келувчи, тупроқ парчаларидан йирик тош ва палахсаларгача бўлган тоғ жинсларининг катта миқдордаги аралашмасидан иборат вақтинчалик шиддатли оқим. Катта вайроналиклар келтириб чиқаради. С. билан курашиш тупроқ ва ўсимлик қопламини мустаҳкамлаш, махсус гидротехника иншоотлари (мас., тўғон) қуриш ёʻли билан олиб борилади. Ҳажмига кўра С. олти гуруҳга бўлинади: жуда кичик - 1000 м³ дан кам; кичик – 1001-10000 м³; ўрта – 10001-100000 м³; катта – 100001-1000000 м³; жуда катта – 1000001-1000000 м³; гигант – 10000000 м³ дан ортиқ.

1. сель (бурный горный поток после дождя)

2. ливень, проливной дождь

н heavy rain, downpour, torrent, raging mountain stream

1. sel, kúshli jawın

2. jawınnan payda bolǵan suw aǵımı

3. góshtiń suwı, qanı