sel
селsel
ot 1. Shiddatli, kuchli yogʻin; jala.
Tomchi — sel boʻlmas, Dushman — el boʻlmas. — Maqol
May oyi tugab boryapti-yu, haliyam har kuni yom-gʻir, har kuni sel. — N. Aminov, Qahqaha
Bahor-da qattiq sel yogʻib, dala betini qatqaloq qopladi. — Gazetadan
2. Togʻli hududlarda shiddatli yomgʻirdan, jaladan yoki qor erishidan hosil boʻladigan, aholiga, xalq xoʻjaligiga katta zarar keltiradigan kuchli loy-suv oqimi.
Toʻsatdan kelgan sel oqimi Tollimarjon bosh korpusida qurilayotgan kotlovanga urilib, ishni taqqa toʻxtatib qoʻydi. — Gazetadan
Sel yuvib ketgan yoki yozning qattiq girdoblari yalagan taqir yerlarning mayda toshlari oyoq ostida gʻijirlardi. — S. Ayniy, Qullar
3. Goʻshtning suvi, qoni.
Seli bilan qovurilgan jigar.
Ha, mulla aka, quling oʻrgilsin kabob bor, yeysizmi? Seli jizillab turibdi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl
Necha bor eʼtibor bergandirsiz, har qanday goʻsht tuzlanganda, seli chiqib ketadi. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari
4. koʻchma Quyoshning kuchli harorati; quyosh nuri oqimi.
Quyosh seliga miriqib choʻmilgan yam-yashil dala barq uradi. — J. Abdullaxonov, Oriyat
Osmon begʻubor, tiniq, oftob seli goʻdak kulgisiday yoqimtoy edi. — O. Yoqubov, Koʻhna dunyo
5. koʻchma Sel tomchilari kabi shiddatli va behisob.
Miltiqlardan oʻq seli yogʻdirilib, ura sadolari qum sahrosini larzaga keltirdi. — J. Sharipov, Xorazm
6. koʻchma Biron-bir voqea-hodisaning, jarayonning kuchli, koʻpaygan holati, oqimi.
Gʻam seli.
Elmurod shunday oʻylar selida gʻarq boʻlib, uyqusi qochdi. — Shuhrat, Shinelli yillar
Yoshi yigirma ikkiga qadam qoʻyganda, Beruniyni ham hodisalar seli yumalatib, oʻzi bilan birga janubga olib ketdi. — M. Osim, Jayxun ustida bulutlar
- Sel boʻlmoq 1. Zavqlanib huzur qilmoq; yayramoq; erimoq. sekin bosh chayqamoq. — Dutor chalganimda, [Sulaymon] sel boʻlib oʻtirardi, — dedi Mehri ona. — A. Eshonov, DutorZubaydaning onasi qiziga yalinib-yolvorib, koʻzlaridan yosh sel boʻlib oqib, oʻkrab-oʻkrab yigʻlardi. — K. Yashin, Hamza
- Sel qilmoq Huzur baxsh etmoq, zavqlantirmoq, eritib yubormoq. Boltaboy suhbatning guli, qoʻshiq aytsa, odamni sel qiladigan, askiyada payrovdan chiqmaydigan yigit edi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalarKuyning navosi ulfatlarni sel qildi. — M. Hazratqulov, Jurʼat
SEL
Shiddatli yomgʻir, jala.SEL
sel
1. (jala)Regenguss m, Regenschauer m, Platzregen m
2. Strömung f
Sel араб. сайль – шиддатли оқим
suv hamda kuchli va uzoq davom etadigan jala, muzliklar va qor qoplamining shiddat bilan erishi va daryo oʻzaniga katta miqdordagi boʻsh chaqiq materialning oʻpirilib tushishi natijasida togʻ daryolari oʻzanlarida toʻsatdan yuzaga keluvchi, tuproq parchalaridan yirik tosh va palaxsalargacha boʻlgan togʻ jinslarining katta miqdordagi aralashmasidan iborat vaqtinchalik shiddatli oqim. Katta vayronaliklar keltirib chiqaradi. S. bilan kurashish tuproq va oʻsimlik qoplamini mustahkamlash, maxsus gidrotexnika inshootlari (mas., toʻgʻon) qurish yoʻli bilan olib boriladi. Hajmiga koʻra S. olti guruhga boʻlinadi: juda kichik - 1000 m³ dan kam; kichik – 1001-10000 m³; oʻrta – 10001-100000 m³; katta – 100001-1000000 m³; juda katta – 1000001-1000000 m³; gigant – 10000000 m³ dan ortiq.
Синонимы: сел оқими
sel
1. сель (бурный горный поток после дождя)
2. ливень, проливной дождь
- sel boʻlmoq таять от наслаждения, умиляться (от музыки, пения)
sel
n heavy rain, downpour, torrent, raging mountain stream
SEL
1. sel, kúshli jawın
2. jawınnan payda bolǵan suw aǵımı
3. góshtiń suwı, qanı