қўй
qoʻyқўй
ҚЎЙ 1 гўнгг, жун, сут олиш учун боқиладиган жуфт туёқли сутемизувчи уй ҳайвони'. Семиз қ ў й н и н г умри калта (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шун — дай маънони англатган бу от қой (Девон, ИИИ, 155; ДС, 453), қон (Девон, ИИИ, 154), қож (ДС, 453) шаклларида талаффуз қилинган; қоюн, қойïн шакллари ҳам кел— тирилган (ДС, 453). Охирги икки сўздаги -н қўшимчаси кичрайтириш—эркалаш маъносини ифодаласа керак. Маҳмуд Кошғарий бу сўзнинг қон шакли й ундошининг н ундоши билан алмашинуви натижасида ҳосил бўлга — нини таъкидлайди (Девон, ИИИ, 154); бу сўзнинг қож, қой шакллари маънода фарқланиб, қой шакли ' совлиқ' маъносини, қож шакли 'қўчқор' маъносини англата бошлаган (Девон, И, 311)
1. Гўшт, жун, сут ва тери олиш учун боқиладиган жуфт туёкди, кавш қайтарувчи сутемизувчи уй ҳайвони
Думбали қўй. Думли қўй. Майин жунли қўй. Қоракўл қўйи. Ҳисор қўйи. От боққан улоққа, қўй боққан қўноққа — Мақол
Семиз қўйнинг умри калта — Мақол
2. Мучал йил ҳисобида саккизинчи йил номи; гўспанд
Унинг йили — қўй
ҚЎЙ
Гўшт, жун, сут ва мўйна олиш учун боқиладиган, жуфт туёқли сутемизувчи уй ҳайвони.KOYUN (HAYVAN)
қўй
погов. баран, овца, бараний, овечий
сояда ётар, минг қўй боқар в тени лежит, тысячу овец сторожит (Собака)
бир қўйим бор, туриб семирар есть у меня одна овца, — когда поднимается, тучнеет (Тесто)
қўй бир терининг ичида неча озиб, неча семиради (букв. баран не один раз худеет, не один раз жиреет под своей шкурой) у человека судьба (жизнь) неравномерная (не всегда всё идёт гладко)
- қўйдек ювош кроткий как овечка
- қўй оғзидан чўп олмаган (букв. он и соломинку у овцы не отнял) он и муху не обидит
- қўйни бўрига топширмоқ поручить овец волку; пустить козла в огород.
қўй
н sheep
- қўй териси sheepskin
- қўй гўшти mutton
ҚЎЙ
qoy.
қўй
Hammel m, Schafbock m
қўй гўшти Hammelfleisch n