{"headword": "qoʻy", "key": "qoy", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "QOʻY 1 goʻngg, jun, sut olish uchun boqiladigan juft tuyoqli sutemizuvchi uy hayvoni'. Semiz q oʻ y n i n g umri kalta (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shun — day maʼnoni anglatgan bu ot qoy (Devon, III, 155; DS, 453), qon (Devon, III, 154), qoj (ДС, 453) shakllarida talaffuz qilingan; qoyun, qoyïn shakllari ham kel— tirilgan (ДС, 453). Oxirgi ikki soʻzdagi -n qoʻshimchasi kichraytirish—erkalash maʼnosini ifodalasa kerak. Mahmud Koshgʻariy bu soʻzning qon shakli y undoshining n undoshi bilan almashinuvi natijasida hosil boʻlga — nini taʼkidlaydi (Devon, III, 154); bu soʻzning qoj, qoy shakllari maʼnoda farqlanib, qoy shakli ' sovliq' maʼnosini, qoj shakli 'qoʻchqor' maʼnosini anglata boshlagan (Devon, I, 311)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Goʻsht, jun, sut va teri olish uchun boqiladigan juft tuyokdi, kavsh qaytaruvchi sutemizuvchi uy hayvoni", "examples": [{"text": "Dumbali qoʻy. Dumli qoʻy. Mayin junli qoʻy. Qorakoʻl qoʻyi. Hisor qoʻyi. Ot boqqan uloqqa, qoʻy boqqan qoʻnoqqa", "source": "Maqol"}, {"text": "Semiz qoʻyning umri kalta", "source": "Maqol"}]}, {"order": 2, "text": "Muchal yil hisobida sakkizinchi yil nomi; goʻspand", "examples": [{"text": "Uning yili — qoʻy", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source": "uz.wiktionary", "license": "CC BY-SA 4.0", "source_url": "https://uz.wiktionary.org/wiki/qo%CA%BBy"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "253"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Goʻsht, jun, sut va moʻyna olish uchun boqiladigan, juft tuyoqli sutemizuvchi uy hayvoni.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҚЎЙ", "raw_meaning": "KOYUN (HAYVAN) Гўшт, жун, сут ва мўйна олиш учун боқиладиган, жуфт туёқли сутемизувчи уй ҳайвони."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "271"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qoʻy", "examples": [{"text": "Tonum qoy yünï tab yegüm arpa aš", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QOY", "raw_meaning": "qo'y - овца - sheep. Tonum qoy yünï tab yegüm arpa aš - Libosim -qo'y yungi, yemishim - arpa osh - Мне для одежды достаточно овечьей шерсти, для пропитания - еды из ячменя - I have enough sheep's wool for clothes, for food-food from barley(QBN, 343₅; QBN, 4661; 172b5)."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "564"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "soyada yotar, ming qoʻy boqar", "source": ""}, {"text": "bir qoʻyim bor, turib semirar", "source": ""}, {"text": "qoʻy bir terining ichida necha ozib, necha semiradi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qo'y", "raw_meaning": "баран, овца; бараний; овечий; soyada yotar, ming qo'y boqar загадка в тени лежит, тысячу овец сторожит (Собака); bir qo'yim bor, turib semirar загадка есть у меня одна овца, — когда поднимается, тучнеет (Тесто); qo'y go'shti баранина (баранье мясо); qo'y bir terining ichida necha ozib, necha semiradi погов. (букв. баран не один раз худеет, не один раз жиреет под своей шкурой) у человека судьба (жизнь) неравномерная (не всегда всё идёт гладко); ◊ qo'ydek yuvosh кроткий как овечка; qo'y og'zidan cho'p olmagan (букв. он и соломинку у овцы не отнял) он и муху не обидит; qo'yni bo'riga topshirmoq ирон. поручить овец волку; пустить козла в огород."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "608"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qo‘y", "raw_meaning": "n sheep; ~ terisi sheepskin; ~ go‘shti mutton"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "128"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qoy.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QO‘Y", "raw_meaning": "qoy."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "142"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "qoʻy goʻshti", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qo‘y", "raw_meaning": "Hammel m, Schafbock m; ~ go‘shti Hammelfleisch n"}}]}