қон
qonқон
ҚОН 'тирик вужуд аъзо ва ҳужайраларини озиқлантирувчи, модда алмашувини таъминловчи қизил рангли суюқлик'. [Ярадан] қуюқ қ о н ҳали ҳам сил— жиб турар эди (Ойбек). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли қан тарзида та — лаффуз қилинган (Девон, ИИИ, 172); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: қан > қâн
1. Организмнинг юрак ва қон томирлардан иборат ёпиқ система ичида тўхтовсиз ҳаракатланиб турувчи суюқ тўқимаси (аъзо ва ҳужайраларни озиқлантирадиган, модда алмашинишини таъминлайдиган қизил суюкдик)
Артерия қони. Вена қони. Қон айланиши. Қон босими. Қон кетиши (оқиши). Қон томирлари
Яра кўкракда, юракка яқин: ундан қуюқ қон ҳази ҳам силжиб турар эди — Ойбек, Танланган асарлар
2. кўчма Туғишганлик, қариндош-ав-лодлик рамзи сифатида. "Ёшлик"
Ота-бобоси санъаткор ўтганда, қонида бор
Улар "Ўзимнинг қоним, қўйнидан тўкилса қўнжига, бегона бўлмасин" қабилида иш ту-тадшзар — Газетадан
3. кўчма Нарсаларнинг яшаш, ҳаракатланиш рамзи сифатида; "жони", "юраги"; қон томири
Нефт моторларнинг қонидир, Нефт мамлакатнинг шонидир — Ё. Мирзо
Нутқ инсоний маданиятнинг қон томири, асоси ва ўзагидир — "Саодат"
4. кўчма Шахсга хос ҳиссиёт, ҳис-туйғу
Қандайдир бир паривашнинг оловли жозибаси, ҳусн-малоҳати унинг эркаклик қонига чўғ ташлаб юборган эди — К. Яшин, Ҳамза
Жайроннинг шамолдек енгил ирғишлаб қочиши беихтиёр кўзни ўйнатиб, одамда овчилик қонини кўпиртиради — М. Мансуров, Ёмби
ҚОН
Ҳамма орган ва ҳужайраларни озиқлантирадиган, модда алмашинишини таъминлайдиган қизил суюқлик.KAN
ҚОН
ўзбекчакўкс, бағиррусчатомиться, груститьинглизчаgrieve, be sad
Яна алдï ойлïн қонïŋа қуčа, ўпüб йïйладï Ўғлини бағрига босди, ўпиб йиғлади – Снова прижав сына к своей груди и целуя его, он заплакал – Агаин, прессинг ҳис сон то ҳис чест анд киссинг ҳим, ҳе криед
қон
кровь
жони бор, қони ёʻқ, ер остида сони ёʻқ загадка живые, а крови у них нет, под землёй им счёта нет (Муравьи)
ярадан қон оқяпти из раны идёт кровь
қон босими давление крови
- қон ютмоқ быть в сильном горе
- рангида қон қолмади он побледнел
- юраги қон бўлди чаша терпения его переполнилась
- қон йиғламоқ горько плакать
- қони тутади рел. бог накажет тебя за то, что ты убил человека
- қони қайнаб кетди он разбушевался; у него лопнуло терпение
- қонида бор есть (у него) в крови
- бағри қон он сильно страдает; он в тяжком горе
қон
н blood
- қон ютмоқ be grief stricken
рангида қон қолмади he became pale
ҚОН
qan
қон
Blut n
- кам қонлик Blutarmut f, Anämie f
қон
blood
- кераксиз (бефойда) қон тўкиш needless bloodshed
- қон айланиши circulation of the blood
- қон тўкиш bloodshed (bloodletting, blood bath)
- қон тўкиш билан якунланмоқ (тугамоқ) terminate in a bloodshed
- қон тўкишни тўхтатмоқ cease a bloodshed
- қон қуйилиши haemorrhage
қон
blood
- қўлини қонга беламоқ (ботирмоқ, бўямоқ) steep one's hands in blood
қон
кровьblood
Қон
русчакровь, кровянойинглизчаblood, bloodyфрансузчаsang, du sang, sanguinарабчаدَمٌ (دِمَاءٌ)