oʻz
ўзoʻz
OʻZ qarashlilikni taʼkidlovchi soʻz. Har kim oʻ z ishi bilan band. Qadimgi turkiy tilda bu soʻz tarki bidagi unli yumshoq va choʻziq talaffuz qilingan (ЭСТЯ,I, 507), oʻsha davrlardayoq ö: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (ПДП, 408; Devon, I, 80; DS, 394); oʻzbek tilida bu unlining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: ö:z > öz > oz. Oz soʻzi asli 'tananing ich qismi’ni bildirgan (ЭСТЯ, I, 507), ’taʼkid’ maʼnosi keyinchalik yuzaga kelgan. Yoqutchadagi үөс degan so‘zla o‘zakdosh erur
2. Egalik qoʻshimchasi bilan kelganda: 1) ish-harakat shu qoʻshimcha bildirgan shaxsga oidligini bildiradi. m Yu. Shomansur. T. Alimov, Sovchi. S. Ahmad, Hasrat; 2) 3-sh. shaklida (oʻzi) ish-harakat hech kimning ishtirokisiz boʻlishi, bajarilishini bildiradi; oʻzicha, oʻzidan-oʻzi. A. Qahhor, Asarlar; 3) soʻroq mazmunli gaplarda taʼkid, kuchaytirish uchun qoʻllanadi (bunda shaxs maʼnosi boʻlmaydi). Raimov, Ajab qishloq. Mirmuhsin, Meʼmor. S. Siyoyev, Yorugʻlik
Oʻzim soʻradim. Oʻzing soʻra. Oʻzi soʻradi. Bu sheʼrni oʻzim yozdim. Masalani uning oʻzi yechdi
Oʻzi toʻgʻradi piyoz, Achisa hamki koʻzi
[Karomat opa:] Tengini qiz bolaning oʻzi tanlagani maʼqulda, xolajon
Oʻzing ishlab topganingga oʻzing ega boʻlmasang!
Devoroʻzi yiqilib tushdi. Mashina oʻzi yurib ketdi. Chiroq oʻzi oʻchib qoldi. sht "Uch-toʻrt kun odamlarning hojatini chiqarib yura turay, tuzuk ish oʻzi chiqib qoladi", degan oʻyda yura berdi
Men oʻzi qayerga kelibqoldim?E
Oʻzi nima ishlar boʻlayotibdi?
Senda uyat, odamgarchilik degan narsa bormi oʻzi?
3. Biron sabab, maqsad bilan emas, shunchaki. Oybek, Tanlangan asarlar
-Nimaga xafasan? Mana, man sogʻ-salomat qaytdim. -Hech nima, — yerga qarab dedi Unsin, — oʻzim, shunday
5. Qaratqich kelishigidagi soʻz bilan qoʻllanib, oʻxshashlikni alohida taʼkid, qayd bilan bildiradi
Katta oʻgʻli otasining oʻzi. shya Oʻziyam Rohilaginamning oʻzi- — E. Raimov, Ajab qishloq
OʻZ
1. Egalik qoʻshimchasini olgan ot oldidan kelib, kimsa yoki narsaning egalik qoʻshimchasidan anglashilgan shaxsga qarashli.KENDİ
2. Egalik qoʻshimchasi bilan kelib, ish-harakat shu qoʻshimchadan anglashilgan shaxs tomonidan shaxsan bajarilganligini ifodalaydi.
OʻZ
1. MOHIYAT, OʻZLIK.Bir kimsenin benliği, kendi manevi varlığı, nefis, derun., Bir şeyin temel öğesi, künh, zübde.
2. TUGʻISHGAN, TUGʻGAN.Kan ile bağlı, üvey olmayan.
oʻz.
özel
oʻz
1. свой
oʻz aybini bilgan — mard посл. кто знает (признает) свою вину, тот молодец
2. сам (сама, само)
oʻzi bitta, kallasi ikkita, dumi bitta, oyogʻi oltita загадка сам он один, две головы, хвост один, шесть ног (Верховой)
oʻzi yoʻqning koʻzi yoʻq погов. (букв. нет самого, нет и его глаз) когда меня нет, для меня ничего не выделяют, не оставляют; соотв. с глаз долой, из сердца вон
3. себя
oʻzim uchun ishladim я для себя работал
Ikrom oʻziga kostyum sotib oldi Икрам купил себе костюм
- oʻzi nima gap? в чём дело?
- oʻziga toʻq yashamoq жить зажиточно
- oʻzida yoʻq xursand он очень рад
- oʻz andozasi bilan oʻlchamoq мерить на свой аршин
- oʻz panohingda asra благосл. сохрани бог, упаси бог
- oʻziga mahkam (или oʻziga pishiq) волевой; он себе на уме; собранный, расчетливый
- ... oʻzi katta davlat разг. и то хлеб, и то хорошо; это счастье.
OʻZ
óz
Oz
oʻzmoqruschaопережатьinglizchaleave behind, pass
Keđin qalmasa er ya öndün ozub Mardlar keyinda qolmasa yo ilgarilab ketmasa – Не следует мужам ни отставать, ни уходить вперед – Do not follow husbands or go ahead
OʻZ I
oʻzbekchaoʻz, oʻziruschaсамinglizchaself
Erig sözlämägü özüg tutyu berk Qoʻpol soʻzlamagin, oʻzingni mahkam tut – Не следует говорить грубо, и
OʻZ II
oʻzbekchavodiy, dara, ikki togʻ orasiruschaдолина, проход между горамиinglizchavalley
Toya keldi örläb čïqardï yüzin, yaruq qïldï dunya qolï ham özin (Quyosh) toqqa koʻtarilib, yuzini koʻrsatdi, butun dunyoni, dara va vodiylarni yoritdi – [солнце] появилось, взошло, показало свой лик, озарило долы и долины вселенной – The sun has appeared, risen, show the face, dawned valley