ўсмоқ
oʻsmoqўсмоқ
фл. 1. Ривожланиб бўйига ёки узунасига ўзини қўймоқ, чўзилмоқ, ривожланмоқ.
Бола яхши ўсди. Катта майдондаги ғўзалар барқ уриб ўсяпти.
Бодом дарахти ер танламайди, тошлоқ, қумлоқ жойларда ҳам ўсаверади. — Газетадан
жуда ўсиб кетибсиз-ку, Ойтўти, мана қаранг-а, менга етиб қолибсиз. — Ойдин, Фонар тагида
2. Кўкарган (ўсган) ҳолда бўлмоқ(дарахт, ўсимлик ҳақида).
Кўчамизнинг муюлишида ўсган сада тагига қўйилган каравотда икки кампир дам олиб ўтиришибди. — Газетадан
Ясси қирга чиқиб қарасам, ҳақиқатан ҳам ялангликда катта садақайрағоч ўсиб турибди. — Газетадан
3. Катта бўлмоқ, балоғатга етмоқ; улғаймоқ.
У туғилиб ўсган қишлоғининг ҳар бир деворига, таниш дарахтларда яшнаб турган кўм-кўк япроқларга суқ билан тикилиб борарди. — С. Аҳмад, Уфқ
У [Аваз] чорвадор оилада ўсиб, мол сўйишларни кичиклигидан кўп кўрган эди. — П. Қодиров, Қора кўзлар
Оҳ, она тупроғим, ўсган жойларим, Кўнглимда сақланар ҳурматинг, қадринг. — Миртемир
4. Сон-миқдор, даража ва шу кабилар жиҳати ортмоқ, кучаймоқ.
Ўтган йили жамият аъзоларининг сони бирмунча ўсди. — Газетадан
Чорва комплекслари ва фермаларига техникавий хизмат кўрсатиш тобора ўсмоқда. — Газетадан
- Кўнгли ўсмоқ Кўнгли кўтарилмоқ, кўтаринки руҳга эга бўлмоқ, руҳланмоқ. Аваз ўзининг чўпонлик қобилиятидан ғурур қилиб, кўнгли тоғдай ўсиб юрган пайтларини эслади. П. Қодиров. — Қора кўзлар.