ортиқ
ortiqортиқ
сфт. 1. Белгили миқдордан, меъёрдан зиёд; ошиқ, кўп.
Йиғилишга юздан ортиқ киши келди.
Адолат касалхонада бир ойдан ортиқ ётди. — С. Зуннунова, Гулхан
Элликдан ортиқ дурадгор фақат белкураг-у кетмонга соп ясаш билан овора. — С. Аҳмад, Уфқ
Элликбоши
Дарров ҳовлини ўз баҳосидан анча ортиққа олибди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
2. Меъёридан ёки керагидан ошиқ, ҳаддан ташқари.
Ортиқ даражада қайғурмоқ. Ҳаддан ортиқ кулмоқ.
Ҳар ҳолда, Тошкент аҳолиси Азизбек истибдодидан ортиқ тўйди, кимдан кўмак сўрашни ҳам билмайди! — А. Қодирий, Ўтган кунлар
3. чиқиш келишиги биланфақат қиёслашда Зиёд, яхши, афзал, аъло.
Унинг сендан ортиқ жойи ёʻқ. Сени жонимдан ортиқ севаман. Ақлдан ортиқ бойлик ёʻқ. — Мақол
Ўзингиз ҳам, келин ойим текканида, Ғаффордан ортиқ эмасдингиз-ку! — С. Зуннунова, Кўк чироқлар
Тегса арзийдиган йигит. Бундан ортиғини топармидим, дедим, кўнгил қўйдим. — Ойдин, Садағанг бўлай, командир
— Зулм, хўрланиш, ҳақорат шунчалик бўлар, Қоратой ака! Бундан ортиғини каллам сиғдирмайди, — ғазабдан титраб гапирди — Ёʻлчи. Ойбек, Танланган асарлар
4. Кучли, зўр.
[Холисхон:] Ҳақиқат: ишқ ўти ортиқ экан дўзах ўтиданким, Куйиб бағрим, кулим кўкларга соврилганга йиғлайман. — Ҳамза, Паранжи сирлари
5. Бўлиб ўтгандан, кўрилгандан, кечирилгандан ташқари, ундан ошиқ.
Ортиқ чора ёʻқ эди. У, истар-истамас, Гулнордан воз кечди. — Ойбек, Танланган асарлар
Бу тўғрида [Юсуфбек ҳожи ҳақида] ортиқ баҳс қилинмади ва сўз бошқа хусусларга ўтди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
[Бадрий:] Мен бундай ҳақоратга ортиқ чидолмайман! — 3. Саид, Н. Сафаров, Тарих тилга кирди.
6. Ортиқча, беҳуда, ўринсиз.
Ёмоннинг бир қилиғи ортиқ. — Мақол
Худо ўша қора кунни ҳам ортиқ кўриб, қаҳрига олди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
- Ортиғи билан 1. Ошиғи билан, ошириб; белгиланган миқдордан ҳам кўпайтириб. Режа ортиғи билан бажарилди;Бу мақола, ортиғи билан, ўн бет бўлади.
- Ўлса ўлиги ортиқ Икки нарсани ўзаро қиёслашда қўлланадиган ибора: ҳатто ўлиги афзал, зиёд. Бир ҳисобда ҳар қадамда минг битта ваъда бериб, сал нарсага йиғлаб юрадиган йигитлардан Шукруллонинг ўлса ўлиги ортиқ. — Ёшлик
ОРТИҚ
1. Белгили миқдордан зиёд, кўп.ARTIK, FAZLA
2. GEREKSİZ
ортиқ
1. (кераксиз)überflüssig, unnötig
2. (кўп)überschüssig, überzählig, übrig
ортиқ
лишний, излишний, свыше
мен икки кун ортиқ ишладим я проработал лишних два дня
тахталарнинг ортиғи бу ерда қолсин лишние доски пусть останутся здесь
- ортиқ кўрмоқ предпочитать; u seni jondan ortiq ko‘radi ты для него дороже жизни
- ортиқ қиламан деб, тиртиқ қилиб қўймоқ перестараться, переборщить
ортиқ
а 1. more, no longer, any more, any longer
2. very, excessive
ОРТИҚ
artıq, artıqmash, ziyada, awısıq, kóp, zıyat, zor