{"headword": "ortiq", "key": "ortiq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Belgili miqdordan, meʼyordan ziyod; oshiq, koʻp.", "examples": [{"text": "Yigʻilishga yuzdan ortiq kishi keldi.", "source": ""}, {"text": "Adolat kasalxonada bir oydan ortiq yotdi.", "source": "S. Zunnunova, Gulxan"}, {"text": "Ellikdan ortiq duradgor faqat belkurag-u ketmonga sop yasash bilan ovora.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}, {"text": "Ellikboshi", "source": ""}, {"text": "Darrov hovlini oʻz bahosidan ancha ortiqqa olibdi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 2, "text": "Meʼyoridan yoki keragidan oshiq, haddan tashqari.", "examples": [{"text": "Ortiq darajada qaygʻurmoq. Haddan ortiq kulmoq.", "source": ""}, {"text": "Har holda, Toshkent aholisi Azizbek istibdodidan ortiq toʻydi, kimdan koʻmak soʻrashni ham bilmaydi!", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 3, "text": "Ziyod, yaxshi, afzal, aʼlo.", "examples": [{"text": "Uning sendan ortiq joyi yoʻq. Seni jonimdan ortiq sevaman. Aqldan ortiq boylik yoʻq.", "source": "Maqol"}, {"text": "Oʻzingiz ham, kelin oyim tekkanida, Gʻaffordan ortiq emasdingiz-ku!", "source": "S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar"}, {"text": "Tegsa arziydigan yigit. Bundan ortigʻini toparmidim, dedim, koʻngil qoʻydim.", "source": "Oydin, Sadagʻang boʻlay, komandir"}, {"text": "— Zulm, xoʻrlanish, haqorat shunchalik boʻlar, Qoratoy aka! Bundan ortigʻini kallam sigʻdirmaydi, — gʻazabdan titrab gapirdi", "source": "Yoʻlchi. Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 4, "text": "Kuchli, zoʻr.", "examples": [{"text": "[Xolisxon:] Haqiqat: ishq oʻti ortiq ekan doʻzax oʻtidankim, Kuyib bagʻrim, kulim koʻklarga sovrilganga yigʻlayman.", "source": "Hamza, Paranji sirlari"}]}, {"order": 5, "text": "Boʻlib oʻtgandan, koʻrilgandan, kechirilgandan tashqari, undan oshiq.", "examples": [{"text": "Ortiq chora yoʻq edi. U, istar-istamas, Gulnordan voz kechdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Bu toʻgʻrida [Yusufbek hoji haqida] ortiq bahs qilinmadi va soʻz boshqa xususlarga oʻtdi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "[Badriy:] Men bunday haqoratga ortiq chidolmayman!", "source": "3. Said, N. Safarov, Tarix tilga kirdi."}]}, {"order": 6, "text": "Ortiqcha, behuda, oʻrinsiz.", "examples": [{"text": "Yomonning bir qiligʻi ortiq.", "source": "Maqol"}, {"text": "Xudo oʻsha qora kunni ham ortiq koʻrib, qahriga oldi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/ortiq"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "127"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Belgili miqdordan ziyod, koʻp.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ОРТИҚ", "raw_meaning": "1.ARTIK, FAZLA 2.GEREKSİZ Белгили миқдордан зиёд, кўп."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "123"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(keraksiz)", "examples": []}, {"order": 2, "text": "(koʻp)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ortiq", "raw_meaning": "1. (keraksiz) überflüssig; unnötig; 2. (ko‘p) überschüssig, überzählig, übrig"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "523"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "men ikki kun ortiq ishladim", "source": ""}, {"text": "taxtalarning ortigʻi bu yerda qolsin", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ortiq", "raw_meaning": "1. лишний; излишний; свыше; men ikki kun ~ ishladim я проработал лишних два дня; taxtalarning ortig‘i bu yerda qolsin лишние доски пусть останутся здесь; ◊ ~ ko‘rmoq предпочитать; u seni jondan ~ ko‘radi ты для него дороже жизни; ~ qilaman deb, tirtiq qilib qo‘ymoq перестараться, переборщить."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "573"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ortiq", "raw_meaning": "a 1) more, no longer; any more; any longer; 2) very, excessive"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "96"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "artıq", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ORTIQ", "raw_meaning": "artıq; artıqmash, ziyada; awısıq, kóp, zıyat; zor."}}]}