Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

кўп

koʻp
Изоҳли луғат

кўп

КЎП ' миқдори меъёрдан ортиқ'. Болалик кунларимда, уйқусиз тунларимда К ў п эртак эшитгандим (Ҳамид Олимжон). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сўз асли кўп тарзида талаффуз қилинган (ПДП, 396; Девон, ИИИ, 130; ДС, 317), ўзбек тилида ў унлисининг юмшоқлик белгиси ёʻқолган: кўп > коп

1. Сон, миқдор жиҳатидан, меъёрдан ёки нисбатан ортиқ

Кўп китоб

Кўп одам

Улар биздан кўп

Шунақа кўп латифа, чўпчак, мақол биладики — Саъдулла Сиёев, Ёруғлик

Болалик кунларимда, уйқусиз тунларимда Кўп эртак эшитгандим, Сўзлаб берарди бувим — Ҳамид Олимжон

Кичкина чуғурчуқлар шунча кўп қўндиларки, дарахтларнинг шохлари, қишда қалин қор босгандаги сингари, ерга салом бериб қолди — Мирзакалон Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Вақт эътибори билан ортиқ, узоқ вақт давомида; узоқ

Кўп кутмоқ

Ўзинг биласан, болам. Кўп ўтирма — Ойбек, Танланган асарлар

У [Отабек] Марғилонда кўп тўхтамас, бир кун, узоққа тортилса, икки-уч кун туриб қайтар эди — Абдулла Қодирий, Ўтган кунлар

Эсимда бор, кўп бўлди, ёшлик чоғимда шаҳардаги симкорлар иш ташлаганлар — У. Исмоилов, Сайланма

3. Орадан узоқ вақт ўтмасдан, тез-тез, дам-бадам

Мен уни кўп кўраман

Улар бизникига кўп келишади

Бўйим етиб, ақлим кирган сайин, илуларни кўпроқ ўйлайдиган бўлиб қолдим — Ўткир Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

4. Ортиқ даражада, ортиқ; жуда, ғоятда

Боёқиш кўп яхши одам эди, инсофли, ҳамиятли эди — Ойбек, Танланган асарлар

[Қози бойга:] Мингбоши додҳо сизга қилган беадаблигидан кўп пушаймон — Ҳамза, Бой ила хизматчи

Баҳор, соғинтирдинг ахир кўп узоқ! — Абдулла Орипов, Йиллар армони

5. от вазифасида. Кўп кишилар, кўпчилик. Гап кўп - бирор нарсанинг моҳиятан, амалда аҳамияти катта, жуда муҳим хусусиятларга эга эканини қайд этади. Кўпга бормайди - кўп давом этмайди, узоққа чўзилмайди, тез барҳам топади. Кўпга келган тўй - тўй. Кўпи билан ёки Кўп деганда - кўп бўлса, энг узоғи билан. Кўпни кўрган - кўп воқеа-ҳодисаларни бошидан кечирган, кўп турмуш тажрибасига эга. Худо кўп кўрди - бирор одам ёки нарсадан айрилганда ишлатиладиган ибора

Кўпдан қуён қочиб қутулмас — Мақол

Кўпга келган тўй

Балки шунинг учун кўплар тайёр уй турганда, иморат соламан, деб шаҳар чеккасига югурар — Ўткир Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Тиббиётда аниқ ва тез фурсатда диагноз қўйишда гап кўп — Газетадан

Бундай мулойимлик кўпга бормайди — Эргаш Раимов, Ажаб қишлоқ

Хўп десангиз.. кўпи билан уч-тўрт кечада саранжомлаб ташлайман — Абдулла Қақҳор, Қўшчинор чироқлари

Сиз кўпни кўргансиз. Сизни эшицак, ақлимизга ақл қўшилади, отахон, сўзлайверинг — Суннатилла Анорбоев, Оқсой

Гавҳарнинг қаршисида, боя ўзи ўйлагандек, олифта кийинишни яхши кўрадиган қиз эмас, кўпни кўрган, турмушнинг пасту баланд сўқмоқларидан ўтиб келган инсон ўтирарди — Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

[Иқбол:] Биргина кўнгил чироғим сиз эдингиз. Худойим сизни ҳам манга кўп кўрса — Н. Сафаров, Уйғониш

Ўзбекча-туркча изоҳли луғат

КЎП

Сон ёки миқдор жиҳатидан катта, бир қанча.ÇOK

Русча-ўзбекча ва ўзбекча-русча луғат

кўп

много, обильно, значительно, многочисленный, обильный, значительный

кўп пахта терилди собрано много хлопка

менинг дўстларим кўп у меня много друзей

  • кўпдан-кўп очень много, множество
  • кўп билган оз сўзлар кто много знает, тот мало говорит
  • кўп гап эшакка юк (букв. многословие — груз для осла); соотв. много слов — кладь для ослов, а короткое слово — украшение мира; больше дела, меньше слов
  • кўп бўлса кетар, оз бўлсаяр когда много, всё уйдёт (израсходуется), а когда мало, как-нибудь хватит
  • кўпни кўрган (одам) человек, много видевший, бывалый человек
  • кўп яхши очень хорошо
  • кўп жон большая семья
  • кўп яшанг браво!; живите долго; благодарю вас!
  • кўп қатори вместе со всеми; как все, так и я; как и другие
Инглизча-ўзбекча, ўзбекча-инглизча луғат

кўп

адв much, a lot of, many, numerous, plenty of, a great deal

- иш a lot of work

кўп ишламоқ work hard

кўп марта many times

кўп одамлар a lot of people

кўп сонли numerous

кўп вақт a long time

кўп йиллар many years

кўп йиллик of many years

Ўзбекча-қорақалпоқча луғат

КЎП

1. kóp, mol, birqansha

2. uzaq, uzaq waqıt dawamında

3. tez-tez

4. artıq, júdá, dım

5. kópshilik

Ўзбекча-немисча луғат

кўп

viel, (moʻl) reichlich, ergiebig

«Қутадғу билиг» изоҳли луғати

КЎП

ўзбекчакўпрусчамногоинглизчаmany

Čïяйқа üлäди кўп алтун кüмüš Kambag‘allarga ko‘p oltin, kumush ulashdi – Бедным он раздал много

Мақоладаги хато ҳақида хабар бериш