ҳаёт

от 1. Материянинг ўз ривожланишининг муайян бир давридаги ҳаракатланиш шакли.

Ерда ҳаётнинг пайдо бўлиши. Ўсимликлар ҳаёти.

Яқин атрофимизни ўрганиб, фақат сайёрангизда ҳаёт борлигини аниқлаганимизга анча бўлди. — О. Мўминов, Хиёбондаги уч учрашув

2. Инсон, ҳайвон, ўсимликларнинг туғилгандан (юзага келгандан) ўлгунга (ёʻқ бўлгунга) қадар бўлган физиологик ҳолати, тирик, мавжуд, яшаётган ҳолати.

Кўз жуда мураккаб оптик система бўлиб, киши ҳаётида кўзнинг яхши кўриши муҳимдир. — Газетадан

Бир авлоднинг ҳаётича давр ичида нур деган сўз эрмакдай бошланиб, асрларнинг ҳокими бўлиб қолди. — Ж. Абдуллахонов, Орият

Унинг ҳаёт асари қолмаган юзи яна хиралашди — К. Яшин, Ҳамза

3. Яшаш муддати; умр. Тўй — киши ҳаётидаги энг яхши орзу-умидларнинг ушалиши. Газетадан.

Гапни чўзма, чунки ҳаёт қисқадир. — М. Жўра, Изтироб

Олима ҳаётининг охирига қадар халқ учун покиза виждон билан хизмат қилди. — Саодат

4. кўчма Ҳаёт бағишловчи, ҳаётни таъминловчи нарса.

Электр симлардан ҳаёт оқади. — Гулдаста

Ҳаракат — иссиқлик, иссиқлик— ҳаёт демак. — Мирмуҳсин, Меъмор

Нон ҳидида ҳаёт бор, Ҳар мағзида мамот бор. — Газетадан

5. Киши ва жамиятнинг яшаш тарзи, ҳолати; турмуш, тирикчилик.

Ижтимоий ҳаёт. Оилавий ҳаёт. Ёзувчининг ҳаёти ва фаолияти. Республика ҳаёти. Маҳалла ҳаёти.

Билим юрти талабаларининг ҳаёти ҳар томонлама сермазмун ўтмоқда. — Газетадан

У ишнинг баланд-паст лой томлари шаҳардаги қашшоқ ҳаётнинг гувоҳидек мунғайиб турипти. — С. Кароматов, Олтин қум

Шу ҳаёт, шу турмушдан гадолик аъло. — Ғайратий

6. Бизни ўраб олган реал борлиқ, воқелик.

Ҳаёт жуда қизиқ-а?! Бировлар — асал, бировлар заҳар бераркан. — С. Юнусов, Кутилмаган хазина

Ҳаётда шундай одамлар борки, улар бутун умрларини фақат бир ишга, бирон касбга бағишлаган бўладилар. — Х. Ёдгоров, Ҳаёт тўлқинлари

7. сфт. Яшаб турган; тирик.

Ким билади, балки ҳаётдир ва, эҳтимол, ҳаётга ётдир. — Ҳ. Олимжон

Шу дарча чолингиз ҳаёт вақтида ҳам қийшиқ эди — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

8. кўчма Жонланиш, уйғониш.

Редаксия-да ҳаво юришиб, ҳаёт аломатлари пайдо бўлгандек туюлди Аҳмадга. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

9. Ҳаёт (хотин-қизлар исми).

от шв. Ҳаётча Хўжалик ёнидаги кичик экин майдони, томорқа, боғча, чарвоқ.

[Лолисхон:] Мана шу ҳаётчанинг орқасида тор кўча бор, бундан қаёққа боришни ўзим билмайман. — Ҳамза, Паранжи сирлари

Киши ва ҳайвонларнинг физиологик мавжудлиги, яшаши; яшаш.HAYAT, YAŞAM

моҳияти ўзини-ўзи доимий мувофиқлаштириш бўлган табиат ҳодисаси, 1-навбатда базавий ўзгарувчан қийматлар хусусий макони ўлчамининг катталашуви (ҳаёт макони) асосида.

1. посл.загадка жизнь, существование

ҳаёт - энг яхши устод жизнь - самый лучший учитель; соотв. не школа учит, а жизнь

кўк устида устунли уй, уй устида ҳаёт над голубым - дом на столбах, над домом - жизнь течёт (Мост)

2. погов. жив, живой, здравствует

олти боласидан бештаси ҳаёт из шестерых его детей пятеро живы

ҳаёт - ялтироқ, умр - қалтироқ жизнь - прекрасна, но век человеческий короток

н life, existence

ómir, tirishilik, jasaw, turmıs

1. субст. Leben n, Existenz f

• маданий ҳаёт Kulturleben n
• ё ҳаёт, ё мамот Sein oder Nichtsein

2. адв. lebend, lebendig, am Leben

син. life, affairs, scene, being, existence

русчажизнь, существование, жизненный, жив, живойинглизчаlife, existance, alive, livelyфрансузчаvie, existence, de la vie, vif, vivantарабчаحَيَاةٌ