эпитет

м лит. epitet, sifatlash, vasf

• постоянный эпитет doimiy epitet (masalan, синее море — koʻk dengiz)
• нелестный эпитет birovni salbiy (yomon) baholash.

Kishi, narsa yoki voqelikning biror belgisini, xususiya- tini, sifatini aniq, ravshan koʻrsatib beruvchi badiiy tasvir vositasi boʻlib, u ana shunday belgi, xususiyat va sifatlarni ifodalovchi soʻz va birikmalardan iboratdir. Sifatdosh maʼ- lum soʻz birikmasi tarkibida oʻz mohiyati, oʻz belgilarini unga koʻchirgan holda keladi (oltin vodiy, zumrad bahor kabi). Xud- di shu maʼnoda sifatlash narsa yoki shaxsning sifati va belgi- sini koʻrsatibgina qolmay, balki uning maʼnosini toʻlaroq, aniqroq ifodalaydi, emotsional taʼsirini kuchaytirib beradi. Badiiy obraz yaratishda sifatlashning bu xususiyati muhim rol oʻynaydi. Chunki sifatlash vositasida kishida predmet yoki voqea haqida aniq tasavvur tugʻiladi, u koʻz oʻngimizda yaqqol gavdalanadi. Shu bilan birga, epitet narsa yoki voqelikdagi mavjud belginigina taʼkidlab koʻrsatmay, balki u narsada mavjud boʻla oladigan belgi va sifatlarni ham taʼsirchan ifodalay oladi. Sifatlashlar narsa yoki voqelikdagi belgi va sifatlarning xarakteriga qarab ikki xil boʻladi: a) bar- qaror boʻlmagan sifatlashlar: ular narsa yoki voqelikdagi oʻt- kinchi belgilarni ifodalaydi. Masalan: Ogʻushiga olar kunduzni Kunduz kabi bu yorugʻ kecha... (R. Parfi) Bu sheʼriy parchada yorugʻ kecha birikmasidagi yorugʻ epiteti lirik qahramonning ruhiy holati bilan bogʻliq holda bir lah- zalik oʻtkinchi belgini ifodalaydi. Aslida kechaning doimiy epiteti zim-ziyo, qorongʻi va h. k. doimiy sifatlashlar: ular, sifatlash, epitet