aql
ақлaql
ot 1. Inson miyasining dunyoni aks ettirish va shaxsning voqelikka munosabatini boshqarib turadigan faoliyati; fikrlash qobiliyati.
Jonzotlar ichida birgina odamzodga aql ato etib, yuragiga diyonatni joylabdi. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv.
2. Fikrlash qobiliyatining amali; fahm-idrok, zehn.
Aqling bilan koʻr, koʻz aldaydi. — Maqol
Qaysi vazirim aqli ziyrak, donishmandligini bildirsa, xazinamdan oʻn tillo va bosh oyoq sarpo beraman. — Luqmon Hakim.
3. Mulohaza, maslahat tarzidagi fikr.
Koʻpdan koʻp aql chiqar. — Maqol
Endi meni aqlim shukim, oʻshal kandidatingiz tomoniga oʻtganlarni qoʻlga olish uchun Nurmat akamning hovlisiga chaqirib, bir oz ziyofatcha bilan koʻngillarini topib shoyad qoʻlga olib qolarmiz. — Hamza, Burungi savollar
- Aqldan ozmoq Fikrlash qobiliyatini yoʻqotmoq, es-hushidan ayrilmoq. Birinchi qadah chanqoqni bosish uchun, ikkinchisi — xursandchilik, uchinchisi — kayf qilib huzurlanish, toʻrtinchisi esa aqldan ozish uchun ichiladi. — Gazetadan
- Aql bovar qilmaslik, aqlga sigʻmaslik Tasavvurga sigʻmaslik, tasavvur eta olmaslik. Nurlan aql bovar qilmaydigan hikoyasini bazoʻr tamomladi. — Gazetadan
- Aqldan adashmoq yoki aqlini yoʻqotmoq, aqlini yemoq, aqli ketmoq Toʻgʻri fikr-mulohaza yuritish, toʻgʻri idrok etish holatini yoʻqotmoq, es-hushini yoʻqotmoq. Qizning chiroyliligiga bazzoz bola behush boʻlib, aqldan adashib yotib qolibdi. — Luqmon Hakim.Yaxshi koʻrganda, qizlar aqlini yoʻqotib qoʻyadi deyishadi. — P. Qodirov, Uch ildizBobo, xafa qilding menday oʻgʻlingni Aqling ketib, bobo, senga ne boʻldi. — Nurali.
- Aqldan emas Aql yuritib qilingan toʻgʻri ish emas. Giyohvandlik bilan kurash yoʻlida tabiatni xonavayron qilish aqldan emas. — Saodat.
- Aqli yetmoq Toʻgʻri idrok etmoq, mohiyatini tushunmoq.
- Aql kirmoq (yoki bitmoq) Aql bilan ish yutadigan boʻlmoq, es-hushini yigʻib olmoq. Qachon senga aql kiradi?! — Soʻzlashuvdan.
- Aqlni olmoq Es-hushini ogʻdirmoq, mahliyo qilmoq. Kiygani gulgun qirmizi, Aqlingni olar jodu koʻzi. — Malikayi ayyor.
- Aqlini tanimoq Aql bilan ish tutadigan boʻlmoq, shunday yoshga yetmoq. Inson tugʻilib aqlini tanigan kundanoq tevarak-atrofni oʻrab turgan borliq haqida oʻylay boshlaydi. — Gazetadan
- Aql tish
- Aql oʻrgatmoq Pand-nasihat, oʻgit, yoʻl-yoʻriq tarzidagi fikr-mulohaza aytmoq. Birov qoqilganda, aql oʻrgatuvchilar, taftishchilar koʻpayadi. — S. Nurov, Maysalar ayoz urmaydi
AQL
1. Odamning bilish, fikr yuritish qobiliyati.AKIL
2. Zakovat darajasi; fahm-idrok, zehn, donishmandlik, yetuklik.ZEKA
aql
ум, разум, рассудок
- aqlga kirmoq умнеть
odam aql egasi человек — обладатель разума
aql yoshda emas, boshda ум не в летах, а в голове; соотв. мудрость в голове, а не в бороде
- aqlga sigʻmaydigan немыслимый; баснословный, умопомрачительный.
aql
n mind, brains, wit, intellect
- porloq aql lucid mind
- aql dan ozmoq go mad, go insane
- aql ni rivojlantirmoq cultivate the mind
- aql ni charxlash intellectual discipline
- aql ni namoyon qilmoq display one's intelligence
AQL
aqıl, es
aql
Verstand m, Vernunft f, Sinn m, Geist m
Aql
русскийум, разуманглийскийmind, intelligence, intellect, sense, eruditionфранцузскийesprit, intelligence, raison, intellectарабскийعَقْلٌ, ذِهْنٌ
ʼAQL
узбекскийaql, idrokрусскийум, разуманглийскийmind
‘Aqlïqa Ögdülmiš at berïp Aqliga O‘gdulmish deb ot berib – Дав разуму имя Огдюльмиш – Having given the name Ogdulmish