Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«zardan» boʻyicha 159 ta natija

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik
Tildan
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Turkcha
Tilga
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Fransuzcha Arabcha Turkcha

Lugʻat maqolalari

150 ta
zar
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Oltin, tilla.

Zar qadrini zargar biladi. — Maqol

[Husayn:] Xazinamda har qancha zar, har qancha aqcha boʻlsa, yurtning obodonligi uchun sarf etishga vaʼda beraman. Uygʻun va — I. Sulton, Alisher Navoiy

Norga ortinglar zaringni, Xotin, bola-chaqalaringni. — Yusuf va Ahmad

2. koʻchma Oltin bilan teng, oltinga oʻxshash narsa haqida.

Toshlar ustiga doʻlanaday-doʻlanaday yirik tomchilar tushib, atrofga zar kukunlari sochildi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

3. Tilla, pul, umuman boylik.

Ter toʻkib mehnat qilsang, yerdan hatto zar unar. — Maqol

Mehrni oʻlchab boʻlurmi zar bilan, inju bilan? — E. Vohidov, Muhabbat

Saroyga bordim-u, pul olganim yoʻq, Shahanshohning, dedi, oltin, zari yoʻq. Uygʻun va — I. Sulton, Alisher Navoiy

4. Zardoʻzlikda zarbof toʻn, zar doʻppi va boshqalar tayyorlashda ishlatiladigan, oltin yoki kumush suvi yuritilgan, zarlangan ipak yoki sim; shunday ipak yoki simdan tikilgan kiyim.

Zar bilan tikilgan doʻppi. Zar roʻmol.

U zar yoki kimxob toʻn ichida odamlar oʻrtasida savlat toʻkib turibdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. Bezak yoki oʻrov uchun ishlatiladigan yupqa yaltiroq metall varagʻi yoki zarhallangan qogʻoz.

Zar qogʻoz. Zarga oʻralgan popuk (konfetlar).

Archa har xil shakldagi zar qogʻozlar va boshqa oʻyinchoqlar bilan beza-tilgan. — K. Yashin, Hamza

  • Qora zar Neft yoki toshkoʻmir haqida. Qoratogʻ qoʻyniga qoʻl soldi odam, Oʻlka uchun qora zar oldi odam. — Mirtemir
  • Boshidan zar quymoq Boylikka, oltinga koʻmib tashlamoq. [Jamila boyga:] Oʻsha qarolingizni yaxshi koʻrib tegganman, boshimdan zar quysangiz ham, undan ayrilmayman. — Hamza, Boy ila xizmatchi
Toʻliq maqola →
zarb
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Qattiq urilish; shiddatli, zalvarli turtki, zarba, kuch.

Eshikni zarb bilan yopmoq.

Havo toʻlqini zarbidan daraxtlar egilar, shoxlari sinib tushardi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Biroq navkarning oti sakrash zarbidan choʻchib, hurkib ketdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Qilich zarbidan Xonzoda begimning boshidagi boʻrki uchib ketdi-yu, uzun sochlari yoyilib, yelkasiga tushdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Qattiq urish, kaltaklash, mushtlash.

Kaltak zarbidan bola yuzini changallab qoldi. — Gazetadan

Tarro birinchi zarbdayoq yonboshiga agʻdarildi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Biror narsaning ritmik harakati, bir tekisda urib turishi, tepishi.

Yurak-tomir zarbi.

[Suv] Oʻz yoʻlida uchragan haybatli toshlarga zarb bilan urilib qirgʻoqqa halqa-halqa koʻpik sochmoqda. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

4. esk. mat. Koʻpaytirish usuli, amali.

Ikkini uchga zarb qilmoq.

Mexanizm ish unumini yuzga, mingga zarb urib yuboradi, degan gap rost ekan. — U. Sarimsoqov, Oltin kalit qoʻlimda

5. mus. Cholgʻu asbobini chalganda kuch va ritm bilan torlarni chertish yoki doirani urish.

Dutorchining zarbi yaxshi.

Uspenskiy oʻzbek muzikasining tabiatini bilar, oʻz asarlarida uning ohang, zarb va pardalarining oʻziga xos intonatsiya hamda ritmikasini saqlab qola olardi. — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman

  • Zarb yemoq Qattiq urilish, turtki natijasida shikast tortmoq. Yiqilib qattiq zarb yedim.
  • Zarb etmoq (yoki qilmoq) 1. Tanga-chaqa, pul, orden va shu kabilarni bosib chiqarmoq, chekmoq; Malika jang lavhalari zarb etilgan kumush qalqonni qoʻliga oldi. — M. Mahmudov, Mangu kuy izlab
Toʻliq maqola →
ZARF turkcha

1. Kap, kılıf, sarma.QIN, GʻILOF

2. İçine mektup veya başka kağıtlar konulan kağıttan kese.KONVERT

3. гарамматика Bir fiilin, bir sıfatın veya bir başka zarfın anlamını zaman, yer, ölçü, nitelik, soru bakımından etkileyen kelime, belirteç.RAVISH

Toʻliq maqola →
zarar
Izohli lugʻat · yana 9 ta lugʻatda

ot 1. Shikast, buzilish; ziyon-zahmat.

Zalda hamma bir narsa toʻgʻrisida gaplashardi: Doʻl qattiq yogʻdi. Gʻoʻzaga zarar qilmasmikan? — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

2. Savdo-sotiqda(n) koʻrilgan ziyon; umuman, moddiy yutqiziq.

Tarvuzi qoʻltigʻidan tushgan direktor teatrga bir yuz yetmish soʻm-u toʻrt tiyin zarar keltirgan shu tomoshabinning yoqasidan boʻgʻib, koʻchaga opchiqib tashlagudek oʻqraydi. — S. Ahmad, Saylanma

Oʻzingizga maʼlum, savdo ahli zararni yoqtirmaydigan, foyda talab xalq boʻladi. — K. Yashin, Hamza

Bizdan Mirzakarimboy hech vaqt zarar koʻrgani yoʻq. Paxta yildan-yilga moʻl boʻlib, foydasi ham oshib turibdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Kishi organizmiga, sogʻligiga yomon taʼsir; jismoniy ziyon, shikast.

Tamakining zarari.

  • Zarar bermoq Shikastlamoq, yarador qilmoq. Kumush, otasining oldiga kapot yozgan kabi yugurib, uning sokolini silar ekan, soʻradi: — Sizga zarar bermadilarmi, otajon? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Zarari yoʻq Hechqisi yoʻq, zararsiz, hech narsa qilmaydi. Zarari yoʻq, Rahim ota, hozirgi xizmatingiz ham yoshlarnikidan qolishmaydi [dedi Nazarov]. — Fayziy, Choʻlga bahor keldi— Zarari yoʻq, pakkini olib keling, yangisini qaziymiz! — dedi Zoyirjon kulumsirab. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
  • Zarari tegmoq Moddiy yoki jismoniy ziyon, shikast yetkazmoq; yomonlik qilmoq. Ishqilib, doʻstlariga zarari tegmasa boʻldi — boshqasidan qoʻrqmaydi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tutsa
Toʻliq maqola →
zarba
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Kuchli, shiddatli, zalvarli turtki, urilish; qattiq zarb.

Bokschining zarbasi. Hujumchining kuchli zarbasidan soʻng hisob ochildi.

Yer bora-bora kuchga boʻysunadi. Yoʻlchining zarbasi ostida toʻnkalar yalangʻochlana, oʻzining qoʻpol, bahaybat gavdasini koʻrsata boshladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Yakson etuvchi, yoʻq qiluvchi, shikastlovchi keskin harakat, shiddatli hujum.

Shiddatli zarbadan dushman talvasaga tushib qoldi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

Mirzo Ulugʻbek davom etdi: — Inshoollo, paydar-pay zarba bilan dushmanni parokanda qilib, tor-mor etamiz. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. koʻchma Ogʻir kulfat, qattiq ruhiy shikast, ziyon-zahmat; turmush qiyinchiligi.

Gʻulomjon soʻnggi zarbaning [otasi vafotining} ogʻir jarohatidan uzoq vaqtgacha tuzala olmay yurdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

  • Zarba bermoq Shiddatli hujum bilan yakson qilmoq, yoʻq qilmoq; shikastlamoq; yomonlik qilmoq. Shimoliy Kavkazda — Molgabek rayonida Nasrullayev qismi dushmanga qaqshatqich zarba berib, shuhrat qozondi. — T. Rustamov, Mangu jasoratShilin boshliq jangchilar suv bilan olishar, qirgʻoqqa chiqib olib, dushmanga zarba berishga oshiqar edilar. — N. Safarov, Olovli izlar
  • Zarbaga uchramoq Qarshilikka duch kelmoq; tanqidga uchramoq, qattiq tanqid qilinmoq. Uning [Jamolovning] soʻnggi kitobi zarbaga uchradi. — J. Abdullaxonov, Oriyat
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 150 →

Taʼriflar ichida

6 ta
zardoʻz

zardo‘z Kiyimga zardan gul, naqsh tikuvchi, chevar. Buxoro zardoʻzlari tayyorlagan mahsulotlar jahonga mashhur. Zardoʻzlarning tillalarida Tovlanadi zarrin bir shahar. A.

firuza

firuza ayn. Feruza 1. Firuza koʻzli uzuk. Firuza, laʼl, zumrad kabi nodir toshlar Sharqda juda mashhur va qadrli boʻlgan. M. Mirboboyev, Konlar yurti ayn. Feruza 2. Firuz

kimxob

kimxob Oʻrishi ipak, arqogʻi zardan toʻqilgan mato; shu matodan tayyorlangan (tikilgan). Bir toʻnlik kimxob. Kimxob toʻn. Kimxob nimcha. Bu tuyalarning bir nechtasiga dux

maslahat

1. совет; рекомендация; maslahat - zardan qimmat посл. (добрый) совет дороже золота; yaxshi maslahat хороший совет; 2. полезное, доброе дело; совещание; maslahat ovozi со

zarbof

zarbof Zar qoʻshib yoki nuqul zardan toʻqilgan mato; kimxob; shunday matodan tayyorlangan kiyim. Bir kiyimlik zarbof. Zarbof toʻn. Oʻrtada qozi, uning bir yonida hokimga

Ertaklar

3 ta
Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ernazar bilan Kimyonazar
Xalq ogʻzaki ijodi

Ertakda otasidan sehrli pichoq meros qolgan Ernazar ismli yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U akalarining hasadidan qochib, oʻziga yangi hayot qurishga

Mohistara
Xalq ogʻzaki ijodi

Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib