Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«zar» boʻyicha 979 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

464 ta
zar
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Oltin, tilla.

Zar qadrini zargar biladi. — Maqol

[Husayn:] Xazinamda har qancha zar, har qancha aqcha boʻlsa, yurtning obodonligi uchun sarf etishga vaʼda beraman. Uygʻun va — I. Sulton, Alisher Navoiy

Norga ortinglar zaringni, Xotin, bola-chaqalaringni. — Yusuf va Ahmad

2. Oltin bilan teng, oltinga oʻxshash narsa haqida.

Toshlar ustiga doʻlanaday-doʻlanaday yirik tomchilar tushib, atrofga zar kukunlari sochildi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

3. Tilla, pul, umuman boylik.

Ter toʻkib mehnat qilsang, yerdan hatto zar unar. — Maqol

Mehrni oʻlchab boʻlurmi zar bilan, inju bilan? — E. Vohidov, Muhabbat

Saroyga bordim-u, pul olganim yoʻq, Shahanshohning, dedi, oltin, zari yoʻq. Uygʻun va — I. Sulton, Alisher Navoiy

4. Zardoʻzlikda zarbof toʻn, zar doʻppi va boshqalar tayyorlashda ishlatiladigan, oltin yoki kumush suvi yuritilgan, zarlangan ipak yoki sim; shunday ipak yoki simdan tikilgan kiyim.

Zar bilan tikilgan doʻppi. Zar roʻmol.

U zar yoki kimxob toʻn ichida odamlar oʻrtasida savlat toʻkib turibdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. Bezak yoki oʻrov uchun ishlatiladigan yupqa yaltiroq metall varagʻi yoki zarhallangan qogʻoz.

Zar qogʻoz. Zarga oʻralgan popuk (konfetlar).

Archa har xil shakldagi zar qogʻozlar va boshqa oʻyinchoqlar bilan beza-tilgan. — K. Yashin, Hamza

  • Qora zar Neft yoki toshkoʻmir haqida. Qoratogʻ qoʻyniga qoʻl soldi odam, Oʻlka uchun qora zar oldi odam. — Mirtemir
  • Boshidan zar quymoq Boylikka, oltinga koʻmib tashlamoq. [Jamila boyga:] Oʻsha qarolingizni yaxshi koʻrib tegganman, boshimdan zar quysangiz ham, undan ayrilmayman. — Hamza, Boy ila xizmatchi
Toʻliq maqola →
zarb
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Qattiq urilish; shiddatli, zalvarli turtki, zarba, kuch.

Eshikni zarb bilan yopmoq.

Havo toʻlqini zarbidan daraxtlar egilar, shoxlari sinib tushardi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Biroq navkarning oti sakrash zarbidan choʻchib, hurkib ketdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Qilich zarbidan Xonzoda begimning boshidagi boʻrki uchib ketdi-yu, uzun sochlari yoyilib, yelkasiga tushdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Qattiq urish, kaltaklash, mushtlash.

Kaltak zarbidan bola yuzini changallab qoldi. — Gazetadan

Tarro birinchi zarbdayoq yonboshiga agʻdarildi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Biror narsaning ritmik harakati, bir tekisda urib turishi, tepishi.

Yurak-tomir zarbi.

[Suv] Oʻz yoʻlida uchragan haybatli toshlarga zarb bilan urilib qirgʻoqqa halqa-halqa koʻpik sochmoqda. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

4. Koʻpaytirish usuli, amali.

Ikkini uchga zarb qilmoq.

Mexanizm ish unumini yuzga, mingga zarb urib yuboradi, degan gap rost ekan. — U. Sarimsoqov, Oltin kalit qoʻlimda

5. Cholgʻu asbobini chalganda kuch va ritm bilan torlarni chertish yoki doirani urish.

Dutorchining zarbi yaxshi.

Uspenskiy oʻzbek muzikasining tabiatini bilar, oʻz asarlarida uning ohang, zarb va pardalarining oʻziga xos intonatsiya hamda ritmikasini saqlab qola olardi. — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman

  • Zarb yemoq Qattiq urilish, turtki natijasida shikast tortmoq. Yiqilib qattiq zarb yedim.
  • Zarb etmoq (yoki qilmoq) 1. Tanga-chaqa, pul, orden va shu kabilarni bosib chiqarmoq, chekmoq; Malika jang lavhalari zarb etilgan kumush qalqonni qoʻliga oldi. — M. Mahmudov, Mangu kuy izlab
Toʻliq maqola →
ZARF turkcha

1. Kap, kılıf, sarma.QIN, GʻILOF

2. İçine mektup veya başka kağıtlar konulan kağıttan kese.KONVERT

3. Bir fiilin, bir sıfatın veya bir başka zarfın anlamını zaman, yer, ölçü, nitelik, soru bakımından etkileyen kelime, belirteç.RAVISH

Toʻliq maqola →
zarar
Izohli lugʻat · yana 9 ta lugʻatda

ot 1. Shikast, buzilish; ziyon-zahmat.

Zalda hamma bir narsa toʻgʻrisida gaplashardi: Doʻl qattiq yogʻdi. Gʻoʻzaga zarar qilmasmikan? — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

2. Savdo-sotiqda(n) koʻrilgan ziyon; umuman, moddiy yutqiziq.

Tarvuzi qoʻltigʻidan tushgan direktor teatrga bir yuz yetmish soʻm-u toʻrt tiyin zarar keltirgan shu tomoshabinning yoqasidan boʻgʻib, koʻchaga opchiqib tashlagudek oʻqraydi. — S. Ahmad, Saylanma

Oʻzingizga maʼlum, savdo ahli zararni yoqtirmaydigan, foyda talab xalq boʻladi. — K. Yashin, Hamza

Bizdan Mirzakarimboy hech vaqt zarar koʻrgani yoʻq. Paxta yildan-yilga moʻl boʻlib, foydasi ham oshib turibdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Kishi organizmiga, sogʻligiga yomon taʼsir; jismoniy ziyon, shikast.

Tamakining zarari.

  • Zarar bermoq Shikastlamoq, yarador qilmoq. Kumush, otasining oldiga kapot yozgan kabi yugurib, uning sokolini silar ekan, soʻradi: — Sizga zarar bermadilarmi, otajon? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Zarari yoʻq Hechqisi yoʻq, zararsiz, hech narsa qilmaydi. Zarari yoʻq, Rahim ota, hozirgi xizmatingiz ham yoshlarnikidan qolishmaydi [dedi Nazarov]. — Fayziy, Choʻlga bahor keldi— Zarari yoʻq, pakkini olib keling, yangisini qaziymiz! — dedi Zoyirjon kulumsirab. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
  • Zarari tegmoq Moddiy yoki jismoniy ziyon, shikast yetkazmoq; yomonlik qilmoq. Ishqilib, doʻstlariga zarari tegmasa boʻldi — boshqasidan qoʻrqmaydi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tutsa
Toʻliq maqola →
zarba
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Kuchli, shiddatli, zalvarli turtki, urilish; qattiq zarb.

Bokschining zarbasi. Hujumchining kuchli zarbasidan soʻng hisob ochildi.

Yer bora-bora kuchga boʻysunadi. Yoʻlchining zarbasi ostida toʻnkalar yalangʻochlana, oʻzining qoʻpol, bahaybat gavdasini koʻrsata boshladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Yakson etuvchi, yoʻq qiluvchi, shikastlovchi keskin harakat, shiddatli hujum.

Shiddatli zarbadan dushman talvasaga tushib qoldi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

Mirzo Ulugʻbek davom etdi: — Inshoollo, paydar-pay zarba bilan dushmanni parokanda qilib, tor-mor etamiz. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Ogʻir kulfat, qattiq ruhiy shikast, ziyon-zahmat; turmush qiyinchiligi.

Gʻulomjon soʻnggi zarbaning [otasi vafotining} ogʻir jarohatidan uzoq vaqtgacha tuzala olmay yurdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

  • Zarba bermoq Shiddatli hujum bilan yakson qilmoq, yoʻq qilmoq; shikastlamoq; yomonlik qilmoq. Shimoliy Kavkazda — Molgabek rayonida Nasrullayev qismi dushmanga qaqshatqich zarba berib, shuhrat qozondi. — T. Rustamov, Mangu jasoratShilin boshliq jangchilar suv bilan olishar, qirgʻoqqa chiqib olib, dushmanga zarba berishga oshiqar edilar. — N. Safarov, Olovli izlar
  • Zarbaga uchramoq Qarshilikka duch kelmoq; tanqidga uchramoq, qattiq tanqid qilinmoq. Uning [Jamolovning] soʻnggi kitobi zarbaga uchradi. — J. Abdullaxonov, Oriyat
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 464 →

Taʼriflar ichida

94 ta
panoh

1. убежище, прибежище; пристанище; защита; zar-zar to‘ni bor, zarbdan panohi bor, urdi pichoqni, uning ne gunohi bor загадка золочёный у неё халатик, защита от удара есть

koʻtarmoq

1. поднимать; butun bir ro'zg'orni ko'targan tuyaga bitta elak og'irlik qilgan ekan посл. говорят, что для верблюда, поднявшего весь домашний скарб, и одно сито составило

tillo

tillo [Toshkentning] Tabarruk tuprogʻi zar-u tillodan. M. Shayxzoda, Toshkentnoma Uch-toʻrt yillardan beri oʻrdada mirzolik qilib, necha tillo mohiyona olar emish. A. Qod

davir

davir s.t. Ot ustiga egardan keyin yopiladigan chochoqli zarbof abzal; yopinchiq. Bismillo deb soldi otning ustiga Chochogʻi zumraddan zarli davirdi. Murodxon Ot beliga o

belamoq

bela Chaqaloqni beshikka yotqizib, qoʻlbogʻ, oyoqbogʻ bilan bogʻlamoq. Salima oʻz bolasini beshikka beladi. R. Fayziy, Sen yetim emassan Jubaroy qizchasini beshikka belad

Hammasini koʻrish · 94 →

Ertaklar

147 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aql bilan baxt
Xalq ogʻzaki ijodi

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Aql va boylik
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda cholning toʻrt oʻgʻli orasidan eng aqlli va mehnatkashini tanlashi haqida hikoya qilinadi. Ertak boylik va aql oʻrtasidagi munosabatni koʻrsatib b

Hammasini koʻrish · 147 →

Sheva materiallari

273 ta
Burgadori
Xorazm viloyati · dust

Zararkunandalarga qarshi kurashda ishlatiladigan dori; dust.

DUVASTARA, dushastara
Fargʻona viloyati · duvastara

zargarlikda - kumushga tillani yopishtirishning bir usuli

Zardoli
Buxoro viloyati · oʻrik
achchiqjom
Fargʻona viloyati · achchiqjom

Zargarlik idishi

ahansop
Fargʻona viloyati · ahansop

o'zbek zargarlari kumush va tillani egovlaganda chiqqan qipiqlari

anjancha ziråbaldoq
Fargʻona viloyati · andijoncha ziraboldoq

Zargarlikda kumushdan yasalgan, 5, 6 yoki 7 qator kokilli boldoq (isirgʻa)ning bir turi

Hammasini koʻrish · 273 →

Sahifalar

1 ta