Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ёришмоқда» бўйича 144 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

143 та
ёрмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Чопиб, кесиб, бўлакларга ажратмоқ, бўлмоқ.

Тўнка ёрмоқ.

Кимдир қарс-қарс ўтин ёради. — С. Аҳмад, Ҳукм

Азонда отни миниб, тоққа жўнадим. Тоғамни ўтин ёраётган ерида топдим. — Ш. Холмирзаев, Ёʻллар, ёʻлдошлар

2. Кесмоқ, тилмоқ.

Ойи, нима қилай, сўзимга ишонмасангиз, пичоқ билан кўксимни ёриб кўрсатайми? — Ойбек, Танланган асарлар

У қўлини бўшатган чоқдаёқ Отабек Ҳомиднинг қорнини шир эттириб ёриб юборган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Чақа қилмоқ; дарз кеткизмоқ.

Тухумни ёрмоқ. Кичкина тош бош ёрар. — Мақол

Отам, ўйин қизиғида ютқазишга ютқазиб қўйиб, кейин ўзини урди, пешонасини ёрди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

4. -иб қўшимчали равишдош шаклида “ўтмоқ”, кирмоқ, чиқмоқ феъллари билан келиб, қаршилик, тўсиқ, ғов ва шу кабиларни енгиш маъносини ифодалайди.

Тўдани ёриб кирмоқ. Қуршовни ёриб чиқмоқ.

Миршаблар орасидан учта ёш бола ёриб ўтиб, мингбошининг кимхоб тўнига, оёғига осилди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Норжон билан Элмурод у ёқдан-бу ёққа типирчилаб, олдинга ёриб ўтмоқчи бўлишди. — П. Турсун, Ўқитувчи

  • Дардини (ёки кўнглини) ёрмоқ Сирини айтмоқ; мақсади, ниятини баён қилмоқ. Дардлиман, дардимни кимга ёраман? Айрилиқ ўтида бағри пораман. — АлпомишАваз анча ўтириб, кўнглини ёрди: — Оға, ўн кунча бўлди, қўлимга қалам олмадим. — С. Сиёев, Аваз
  • Димоғини ёрмоқ Бадбўй ҳиддан кўнгли беҳузур бўлмоқ. Мурдалар ётмайди музли кўлларда, Димоғни ёрмагай бадбўй қон иси. — МиртемирДимоғларни ёради мурдалар иси. — Ғайратий
  • Пих(ини) ёрган
  • Тилни ёради Таъми ниҳоятда ширин. Куз. Боғлар тилларанг. Узумлар тилни ёради. — Ё. Шукуров, Уч саволОлинглар, бирам ширин чиқдики жонивор, тилни ёради. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Тиш ёрмоқ 1. Тиш(и) чиқмоқ; — Хўп, майли, айцам айтай, аммо ҳеч кимга тиш ёрмаслик шарти билан, — дедим мен ниҳоят рози бўлиб. — Ф. Насриддинов, Тундаги воқеаБу тўғрида қўшнимизга тиш ёрган эдим, у: — Битта, яримтасини ёғламапсиз-да, — деди. — Муштум
  • Юракни ёрмоқ Қаттиқ қўрқитмоқ, чўчитмоқ.
  • Қилни қирқ(қа) ёради
  • Қорнини ёрсанг, алиф чиқмайди
Тўлиқ мақола →
ёр
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

ф. жл — дўст

1. Дилга яқин киши; Хамдам, дўст, муҳиб; ёрдамчи. м . . Аждодларимиз қиссаси

Зиёфатга ўртоқлар, ёр ва биродарлар келишди

Остимизда ўйнар отлар, Ҳар ким ўз кўнглини шодлар, Дўсту ёр, яхши улфатлар, Нуктадонлар, хуш қол энди — "Эрали ва Шерали"

ниҳоят, зафар уларга [массагетларга] ёр бўлиб, душманни орқага сура бошлашди — М. Осим

Арвоҳлар ёр, пирлар мададкор бўлиб, овимиз бароридан келсин — Ҳамза

2. Севгили, маъшуқ, маъшуқа

Вафодор ёр

Ёр, мунча зор этдинг мени? — С. Абдулла, Тоҳир ва Зуҳра

Мен келтирган атласни Ёрим солмас сандиққа — "Қўшикдар"

Тўлиқ мақола →
ёримоқ
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

фл. 1. Ёруғ, равшан бўлмоқ; чароғон бўлмоқ.

Шам нуридан хона ичи ёриди.

Ўрданинг чароғчиси дарбоза яқинидаги машъала ёғочига ўт бериб, бутун ўрда ичи ёриб кетди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Ёришмоқ (тонг ҳақида.

Субҳ азони айтилиб, секин-секин тонг ёриб борди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

  • Ичига чироқ ёқса, ёри(ш)майди Дард-дунёси қоронғи, ўта хафа. — Шу чоғда ичимга чироқ ёқсалар ҳам, ёримайди-да! — деди ва кўзига жиқ ёш олди [Офтоб ойим]. — А. Қодирий, Ўтган кунларИқболхон, икки ҳафта бўлибдики, ичига чироқ ёқса, ёришмайди. Ў. — Усмонов, Сирли соҳил
  • Кўзи ёриди 1. Таниди, билди, англади. Кўзимиз ёриди: кўрдик оламни, Шунчалар жамоли бор экан ернинг. — Ғ. Ғулом;Аёл тун бўйи азоб чекиб, тонготарга яқин кўзи ёриди — П. Турсун, ЎқитувчиАксига олиб, кампири кўзи ёриган келининикига кетган. — С. Аҳмад, Лаъли Бадахшон
Тўлиқ мақола →
ёришмоқ
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

фл. 1. Ёруғ бўлмоқ, ёримоқ.

Кун ёришди.

Ҳамма ёқ сутдек ёришди. — С. Аҳмад, Ҳукм

Тонг аллақачон ёришиб, кўчалар одамга тўлган. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Офтоб яна ёришди. — А. Қаҳҳор, Минг бир жон

2. Хурсандлик, шодлик аломати пайдо бўлмоқ (юзда ва кўзда).

Мурзин худди шу сўроқни кутиб тургандек ёришиб кетди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

— Ҳа-а, Жўрахон! — деди бирдан ёришиб Ғуломжон. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. Енгил тортмоқ; тузалмоқ, соғаймоқ.

Қутидор қизнинг пешонасини ушлади: — Эй-ҳа Кумуш, ҳали иссиғинг бор, — деди у. —Ўзингни тежа, қизим, ўрнингни қалин қилиб, бурканиб ёт, терласанг, ёришасан, қизим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

[Жўрабек] Душанба, сешанба кунлари сафро ташлаб, руҳи ёришган кишидек анча енгил тортди. — Мирмуҳсин, Қуламас қоя

  • Кўнгли (ёки дили, чеҳраси) ёришмоқ Кайфияти кўтарилмоқ; хурсанд бўлмоқ. Унинг [Саодатхоннинг] кўнгли ёришиб, қадами дадиллашди. — С. Зуннунова, Янги директорТўра овқатни иштаҳа билан ичар экан, кўнглига келган бир фикрдан дили ёришиб кетди. — Н. Фозилов, ДийдорТалъат Гавҳарни эслади-ю, чеҳраси ёришиб кетди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 143 →

Таърифлар ичида

1 та
уфқ

уфқ Очиқ жойда осмон билан ернинг ёки сув сатҳининг кўз илғаган узоқликда ўзаро туташгандай, ер билан осмон қўшилгандай бўлиб кўринган чизиғи, қисми; горизо