Поиск

ot 1. Dov-daraxtsiz, imoratsiz; ochiq, boʻsh.

Yalang yer. Yalang maydon. Yalang qir.

Hammanglar ham yalang dalada tugʻilganmisizlar? — Shuhrat, Shinelli yillar

Atrof yalang, qum sahrosi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Qumli doʻnglikning oldi dengiz tomon pasayib, keti yalang tekislikka tutashadi. — Fan va turmush

2. ayn. Yalanglik.

Ahmadjon sinchiklab qarasa, ehe shuncha odam kecha kechasi qayerda ekan? Yalanglarga, yoʻlkalarga odam sigʻishmas edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

— Mehmonlarni kutib ol, qizim. Mana bu yerga joy qil, — dedi Abduvali ota, chayla yonidagi yalangni koʻrsatib. — H. Ibrohimov, Oddiy kechada

3. Kiyimsiz, yalangʻoch.

Egnida bir yengi tirsakdan, bir bari tamoman yoʻq ilma-teshik boʻz yaktak bosh-oyogʻi yalang cholni koʻrib, Gʻulomjonning yuragi ezilib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Egnida otigina qolgan juldur yaktak, yirtiq ishton, oyoqlari yalang — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. Bir qavat, yengil, yupqa kiyimda.

Oynisaning yuragi urib, sovuqqa yalang chiqqanday, eti uvishib ketdi: Urush!. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

5. ayn. Yalang qavat 2.

Shoirning ustida yalang qoʻngʻir movut chakmon. — Oybek, Navoiy

6. Qindan chiqarilgan; yalangʻoch.

Qirq azamat, boʻl ha-boʻl deb, Qilich yalang kelayotir. — Xushkeldi

fl. 1. Yeyish yoki mazasini totish maqsadida biror narsaga tilini tegizmoq; til vositasida ogʻizga olmoq.

Asal yalamoq.

Bol ushlagan barmogʻini yalaydi. — Maqol

Tabib kosadan barmogʻiga bir oz ilashtirib yaladi va darrov tuflab tashladi: — Zahar ichibdi! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Lagan boʻshagach, Yoʻlchi qoʻlini tortdi. Qambar laganga barmoqlarini ishqab yaladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Kamolxonov qoshiqdagi yuqni yalab, uzoq taʼmini oldi — haqiqatan qatiqqa oʻxshaydi. — A. Qahhor, Ikki yorti — bir butun

2. Tozalash, hoʻllash va shu kabilar maqsadda tilini surtmoq.

Yangi boʻshangan sovliq qoʻzisini yalardi. — S. Ahmad, Yulduz

Nihoyat, gapira-gapira qaqragan lablarini tili bilan yalab, Lutfiniso jim boʻldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. koʻchma Tegib, urilib taʼsir qilmoq (shamol, sovuq, issiq va shu kabilar haqida).

Havo bulut. Izgʻirin bet yalaydi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Yuzni, koʻzni, badanni issiq shamol yalaydi. — Y. Muqimov, Sharofat

Poda ketidan yuraverib, oftob yalagan bugʻdoyrang yuzlari bir oz toʻlishganday — N. Fozilov, Diydor

4. Oʻz yoʻnalishida narsaning sirt qismini uzib, yulqib ketmoq (shamol, suv va shu kabilar haqida).

Poyariqning yoqasidagi kartalarni sel sal qiyalab yalab ketibdi, xolos. — I. Mirzayev, Toʻyboshilar

Shamol qumlarni uchirib, tepaliklarni yalab ketgan — Mirmuhsin, Meʼmor

Chap tirsagi achishib ogʻridi: oʻq yalab ketgan boʻlishi mumkin. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

ot Dov-daraxtsiz keng, imorat qurilmagan; ochiq, boʻsh yer; tekislik.

Keng va sovuq yalanglikda paxta tashiydigan oʻn gʻildirakli yuk mashinalari qatorlashib turardi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Shomga yaqin kolxozchilar pravleniye oldidagi yalanglikka toʻplanishdi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

Seryoja tong yorishayotgan paytda oʻrmon ichidagi yalanglikni kesib oʻtdi. — A. Rahmat, Soqov bola

sft. 1. Kiyim kiymagan, ust-boshsiz, kiyimsiz.

Yalangʻoch goʻdak.

Non qadrini och bilar, Kiyim qadrini — yalangʻoch. — Gazetadan

Fosih afandi, muzga yalangʻoch oʻtirib olganday, seskanib tushdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Uning oyoq yalang, yarim yalangʻoch shoʻx bolalari shovqin-suron bilan oʻynashar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. koʻchma Bargsiz, bargi yoʻq; bargi toʻkilgan.

Suv yoqalab oʻsgan yalangʻoch daraxtlarning butoq-novdalarida sovuq shamol shuvullaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Quyosh novcha teraklarning yalangʻoch novdalarini choʻgʻdek qizartirib, adir orqasiga choʻkdi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

3. koʻchma Dov-daraxtsiz, imoratsiz, giyohsiz; yalang.

Yalangʻoch yer yangi choʻmiltirilgan chaqaloqday bugʻlanadi. — P. Qodirov, Uch ildiz

4. koʻchma Ustiga biror narsa toʻshalmagan; palossiz.

Nuri oldinroq yurib, sahni yalangʻoch, eni bir boʻyra qadar ayvonga yaqinlashgach katta paxmoq kuchuk oʻrnidan turdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Mendan boshqa odam turmaydi shekilli, karavotlar yalangʻoch, matraslar yigʻishtirilmagan. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

5. koʻchma Kiyishga kiyimi yoʻq; ust-boshi xarob; kambagʻal, qashshoq.

Ochman! Yalangʻochman! Xorman! Siz u deb soʻkasiz, bu deb soʻkasiz, bas-da, shuncha xoʻrlaganingiz. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

6. Qinsiz, gʻilofsiz; qin, gʻilofdan chiqarilgan (baʼzi qurol-yarogʻlar haqida).

Xon Hasanning qilichi qoʻlida yalangʻoch — Hasanxon

Bir qoʻlida yalangʻoch nagan, bir qoʻlida fonar. — Guldasta

ayn. Boshyalang.

sft. ayn. Oyoqyalang.