ayn. Xix.
Поиск
По запросу «xi» — результатов: 1528: Толковый
Фильтр
Тип словаря
Словарные статьи
979ot Biror narsaning navi, turi; zot, jins.
Ikki xil fikr. Atlasning yetti xil rang jilosi.
Lekin Karim Toirov degani ham boʻsh kelmaydiganlar xilidan ekan. — S. Ahmad, Yulduz
Ichimliklarning qaysi xilidan soʻrasangiz — tayyor. — S. Zunnunova, Olov
Dildor qoshlarini, yelkalarini uchirib, ming xil muqom bilan qoʻshiq aytardi. S. — Ahmad, Ufq
- Bir xil 1. Bir turli; har jihatdan teng. Kunlar bir xil, kunlar zerikarli. — S. Siyoyev, YorugʻlikTosh koʻzaga tushsayam, koʻza toshga tushsayam, oqibat bir xil — tosh sinmaydi, koʻza sinadi. — S. Siyoyev, YorugʻlikKoʻp lashkar vagʻirlashdi, Togʻlarning qushi uchdi. Qoʻrqoqning hushi uchdi, Bir xili otdan tushdi. — Yusuf va Ahmad
- Bir xil boʻlib ketmoq Toʻlqinlanmoq, hayajonlanmoq; oʻzini noqulay sezmoq. U boʻyinbogʻini bogʻlarkan, xotiniga razm solib, koʻngli bir xil boʻlib ketdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
- Xil tushmoq (yoki kelmoq) Bir-biriga mos kelmoq, mos tushmoq. Koʻp oʻtmay [Nabijon bilan raisning] oralaridan ola mushuk oʻtadigan, gaplari gaplariga xil kelmaydigan boʻlib qoldi. — F. Nasriddinov, Ota oʻgʻli
ot Tajang, asabiy; boʻgʻilgan.
Men, darvozani yopib, ichkariga kirdim. Negadir xit edim. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa
- Koʻngli xit Taʼbi xira, koʻngli gʻash. — Koʻnglim xit boʻlib, divanga yonboshladim, — dedi Uchqun. — O. Yoqubov, Bir felyeton qissasi
- Xit boʻlmoq Asabiylashmoq. Rustam bobo halidan buyon suhbatga aralasholmagani uchun, bahona topolmaganidan, xit boʻlib turgandi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar
- Xit qilmoq Yurakni siqmoq, asabiylashtirmoq. Bosim oʻtirib, xatlarga javob yozaverish odamni xit qilib yuboradi. — F. Musajonov, Himmat[Shum bola:] Xoʻjayin, deyman, oʻzingiz ham juda xit qilib yuborar ekansiz-da! — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
und. s. Eshakni tez yurgizishga qistash uchun ishlatiladi.
U [Hasan ovchi] eshakni, xix, deb tezlatdi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi
ot 1. Derbendoshlarga mansub butalar yoki daraxtchalar turkumi; shu turkumga oid qizgʻish gulli oʻsimlik.
Ariq boʻyidagi kichikroq supa atrofida rayhon, namozshom, xina gullari barq urib yotardi. — S. Zunnunova, Olov
2. Shu oʻsimlikdan olinadigan, qoʻl, tirnoq, sochni boʻyash uchun ishlatiladigan qizgʻish-sariq rangli boʻyoq.
Ingichka bellaring tasma, Qoʻlda xina, qoshda oʻsma. — Erali va Sherali
- Hayitdan keyin xinani ketingga (yoki orqangga) qoʻy
sft. 1. Yorugʻ, ravshan emas; nursiz.
Xira yorugʻ uning yuzini bir damgina yoritadi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar
Shiftga ilingan toshchiroq chayla ichini xira yoritib turardi. — Yoshlik
2. Tiniq, shaffof emas.
Xira suv.
Tramvayning xira oynasidan boʻsh vagonda oʻtirib ketayotgan konduktor lip etib bir koʻrinishdayoq Zaynabning butun xayolini oʻgʻir-lab ketganini bilarmikan? — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar
3. Noaniq ravishda; yaqqol koʻzga tashlanmaydigan.
Shundan soʻng ular huv olisda koʻzga xira tashlanib turuvchi sarbaland togʻlar tomon yurib ketishdi. — Yoshlik
4. Yaxshi koʻrolmaydigan, koʻrish qobiliyati past.
Mana shunday maʼnoli Buvim aytgan soʻzlari. Elektrdan nur olar Endi xira koʻzlari. Z. Diyor.
Oqsoqolning xira koʻzlari chaqnadi, achchigʻi keldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
5. koʻchma Jaranglab chiqmaydigan, xirillagan (ovoz haqida).
Xira ovoz.
— Bolam, qorning toʻq ekan, ovozing xira chiqdi, — dedi dadasi. — Oybek, Tanlangan asarlar
6. koʻchma Gʻashga tegadigan; shilqim, sur.
— Boʻldi! Muncha xira pashshaga oʻxshab gʻingshiysan! — dedi u zardasi qaynab. — Yoshlik
Xira mehmon shunda ham nari ketmadi: — Lekin men bugun shu yerda tunashim kerak. — X. Sultonov, Onamning yurti
7. koʻchma Noaniq; chigil.
Xira oʻylar yuragini gʻash qilar edi. — Yoshlik
8. koʻchma Kishini xursand qilmaydigan, koʻngil toʻlmaydigan; kamchiligi bor.
Yutuqlarimiz koʻp. Biroq ishimizning ayrim xira tomonlari ham bor. — Gazetadan
- Koʻz(i) xira tortmoq Koʻrish qobiliyati pasaymoq. Koʻzim xira tortganmi, bilmayman, uni zoʻrgʻa tanidim. — Yoshlik
- Koʻngli (yoki taʼbi) xira Yuragi gʻash, notinch. Biroq Salomat opa choyga uringanda, yana birdan koʻngli xira boʻla boshladi. — A. Muxtor, Hayotga chaqiriqKoʻngli gʻash, taʼbi xira boʻlib yotgan Gulxayri ichkari xonaga oʻtib ketdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
- Xira tortmoq Yorugʻligi, nuri kamaymoq. Oy ham butunlay xira tortib, ufqqa yonboshladi. — A. Muxtor, Kumush tola
- Xira qilib yotmoq Biror joyning koʻrkini buzib, band qilib yotmoq. [Toʻnka] Yotardi xira qilib Hovlimiz bir burchini. — Q. Muhammadiy
В определениях
6bachkana esk. Bolalar uchun moʻljallangan (ust-bosh, oyoq kiyim haqida).◆ Bachkana mahsi. Hayitga narsa olishga ulgurolmaganlar chin arafa kechasi tipirchilab qolar katta
tovush Gapirish, kuylash, qichqirish, yigʻlash va shu kabilar vaqtida yuzaga keladigan va eshitish aʼzolari qabul qilib oladigan hodisa; ovoz, sado, sas. Mungli tovush. Y
pravoslaviye Xristian dinining asosiy oqim (mazhab)laridan biri; XI asrda Vizantiyada shakllangan sharqiy xristianlik (eʼtiqoddagi maʼlum qarashlar boʻyicha Gʻarbdagi kat
sarrof Pul ayirboshlovchi; yirik pulni maydalab berish yoki chet el pulini biror mamlakat puliga almashtirib berish ishi bilan shugʻullanuvchi va shundan foyda koʻruvchi
elat ELAT ’bir urugʻ-qabilaga mansub kishilar’; ’qabilalar birlashmasi’. Bu kishi mening e l a t i m b oʻ l a d i. □ Oʻzbek e l a t i XI asrda shakllangan. Bu soʻz el oti
oliy Mavqeyi, martabasi, rahbarlik roli va shu kabilar jihatidan eng yuqori; bosh. Oliy Majlis. Oliy sud. Oliy bosh qoʻmondon. 30 oktyabr koʻpi Oʻzbekiston Respublikasi O
Сказки
280
Устное народное творчество
Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd
Устное народное творчество
Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec
Устное народное творчество
Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl
Устное народное творчество
Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top
Устное народное творчество
Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad
Устное народное творчество
Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan
Диалектные материалы
261
Samarqand viloyati · botmon
Xivalilarda 48 yoki 50 qadoq; Toshkentda 11 pud; Samarqandda 8 pud
Toshkent shahri · botmon
Xivalilarda 48 yoki 50 qadoq; Toshkentda 11 pud; Samarqandda 8 pud
Xorazm viloyati · botmon
Xivalilarda 48 yoki 50 qadoq; Toshkentda 11 pud; Samarqandda 8 pud
Fargʻona viloyati · yo'q
yo'q; Xivada ço:q
Xorazm viloyati · yo'q
yo'q; Xivada ço:q
Xorazm viloyati · ko'rgan
ko'rgan; Xivada 'gargan' bo'ladi
Внешние ресурсы
2
Машинный перевод
Машинный перевод для узбекского языка.
Организации
Научно-исследовательский институт Академии наук по языку, литературе и фольклору: издания и фольклорный архив.