Qattiq, moʻrt togʻ jinslarining umumiy nomi.TAŞ
Qidiruv
«tosh» boʻyicha 875 ta natija
Filtr
Lugʻat maqolalari
126 tafl. 1. Qirgʻoqdan oshmoq, qirgʻoqdan oshib, atrofga yoyilmoq, atrofni bosmoq.
Hovliga suv toshib ketibdi.
Yer islohotidan keyin bir yil daryo toshib, ekinlarning yarmidan koʻpi nobud boʻldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Hovli oʻrtasidagi vodoprovod joʻmragidan suv sharillab oqib yotar, sement hovuzcha toʻlib chiqib, ariqcha chetidagi barq urib yotgan oʻsmalarga toshib ketgandi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
2. Oʻz qobigʻi, idish va shu kabilardan toʻlib, ortib, sirtga chiqmoq.
Oliyaxon tashqari eshikdan hovliga kirishi bilan darhol qozon-da toshayotgan sutga koʻzi tushdi. — N. Safarov, Oliyaxon Sultonova
Olov chetiga qoʻyilgan qora qumgʻon shaqillab qaynab toshdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Vali aka yetilgan, u yer-bu yerda chanoqlardan toshib chiqib toʻkilgan oppoq paxtalarga shukronalik bilan qarab qoldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
togʻoradan toshib chiqqan xamir singari tizzalariga oqib tushgan kattakon qorni — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
3. koʻchma Joʻsh urmoq, oshib ketmoq.
Gʻazabi toshdi.
Toʻlamat polvonning koʻzlari chaqnab, gʻayrati toshib ketdi. — S. Anorboyev, Oqsoy
Sevinchim toshardi qalbimga toʻlib — Yo. Mirzo
4. koʻchma Tutaqishmoq, qizishmoq.
Erimdan oʻqishga rozilik berishini iltimos qildim. Oʻsha paytda Ergash akamning tepa sochi tik boʻlib birpasda koʻpirib toshdi-ketdi. — B. Fayziyev, Oydin kechada
5. Badanda paydo boʻlmoq, yuzaga tepmoq, chiqmoq.
Bolaning badaniga qizamiq toshibdi.
Lablariga toshgan uchuq hali rostmana qaytmagan boʻlsa-da, isitmasi pasaygan edi. — R. Rahmonov, Changalzordagi sharpa
Nariga tarafda oʻtirgan bir semiz kishining rangida qon qolmadi, oppoq oqarib, yuzlariga ter toshib ketdi. — N. Fozilov, Diydor
- Oshib toshmoq Gulnor uyni yigʻishtirar ekan: Boyning feʼli yaxshilanibdi, ilgari ziqna edi Boyligi oshib toshib ketdi, derdi dadam deb oʻyladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Toʻlib toshmoq 1. Limmo-lim toʻlib, qirgʻogʻidan oshmoq, hu-dudiga, chegarasiga sigʻmay qolmoq. Hasrat-la toʻlib toshgan Ularning siniq jomi. — GʻayratiyOʻrmonjon xoʻp ham toʻlib toshib yurgan ekan, yuragini rosa boʻshatdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariQoʻlyozmada xatolar toʻlib-toshib yotibdi.
- Yuragi (yoki ichi) toshdi Juda zerikdi, yuragi siqildi, xit boʻldi. Tojiboy taajjubda qolib, boshini likillatdi: — Bir oʻzingiz-a? Yopiray! Miyangiz achib, yuragingiz toshib ketmaydimi? — P. Tursun, OʻqituvchiMening imillaganimni koʻrib, bolalarning ichi toshib ketdi. — H. Nazir, Choʻl havosi
- Qaynab toshmoq Japaqning miyasida savollar qaynab toshdi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi
- Labiga uchuq toshmoq Oʻta darajada qoʻr-quvga tushmoq (bunday hollarda goʻyo labga uchuq toshadi). Bargi zubturumday titrashib, labiga uchuqlar toshib, mirshabning kattasi otidan tushib, qilichini yalangʻochlab, momoning qoshiga bordi. — GulixiromonPaxta terish mashinasi desa, labiga uchun toshadigan baʼzi qaysarlar ham hayrat barmogʻini tishlab qoldi. — Mushtum
ot 1. Jun, paxta singari yumshoq narsa solib tikib tayyorlangan, yotish, oʻtirish uchun toʻshaladigan buyum, anjom.
Par toʻshak. Jun toʻshak. Duxoba jildli toʻshak. Oʻz uyim —oʻlan toʻshagim. — Matal
Dilshod tokcha yonidagi toʻshakka oʻtirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Toʻy uchun yangi koʻrpalar qoplamoqchi boʻladilar, par toʻshaklar olmoqchi boʻladilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
2. Yotish uchun solingan oʻrin; ost va ustga tashlanadigan (solinadigan) narsa.
Chala yechinib, yupqa toʻshakka kirdim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Top uyni toʻldirgan ahil, tinch uy-qu ogʻushidan hammalari bir zumda, goʻyo toʻshakni olov qamraganday sakrab turdilar. — Oybek, Quyosh qoraymas
Zuhra begim olti yildan beri toʻshakda yolgʻiz yotadi. Uning gulday umri bevalikda soʻlib boryapti. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
3. shv. Koʻrpacha, poyandoz.
- Oʻlim toʻshagi Sogʻayishi gumon, oʻlimi muqarrar boʻlgan bemor yotgan toʻshakni qayd etadi. Odatda, oʻlim toʻshagidagi bemor yotgan xonada shunaqa jimlik boʻladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq solU [Saʼdi Maxsim] oʻlim toʻshagida yotganida ham hazilini qoʻymagan edi. — T. Obidov, Yusufjon qiziq
sft. 1. Tarkibida, ichida tosh boʻlgan.
Toshli tuproq. Toshli yer.
2. Tuzilishida qimmatli tosh boʻlgan.
Oʻn besh toshli soat.
ot Tashqi taʼsir (issiq, sovuq, ishqor, kislota) yoki ichki sabablar (kasallik, modda almashinuvining buzilishi va boshqalar) natijasida badanda, shilliq pardalarda paydo boʻladigan xol-xol dogʻlar, pufakchalar, chiqiqlar.
Terlama toshmasi. Qizamiq toshmasi.
Penitsillindan bilar-bilmas foydalanish natijasida teri-da har xil toshmalar, shish paydo boʻladi. — Gazetadan
ot Biror yuzaga toʻshalgan, solingan, yotqizilgan narsa, qatlam.
Poxol toʻshama. Botqoq yoʻlga bosilgan shox toʻshama.
Qalin qoʻy qiylari oʻrnidan qoʻzgʻatilib, ustiga yangi toʻshama sepib qoʻyilgan. H. Nuʼmon va A. — Shoraxmedov, Ota
U [Oynisa xola] qurtlarni ovqatlantirish, toʻshamalarini yangilash jadvalini koʻrib chiqdi. — A. Mirahmedov, Yot yuraklar
Taʼriflar ichida
522 taur Qoʻl yoki biror vosita bilan zarb bermoq. Bola itni urdi. Ota piyemiya; yugurib kelib, boshimga shaq etib urib qoʻydi. E. Raimov, Ajab qishloq Bektemir miltiq qoʻndogʻ
1 toshloq, toshli, sertosh 2 tosh qotgan, toshdek qotgan, jonsiz, harakatsiz, o'lik
qizit Qizimoq Tandirni qizitmoq. Quyosh tosh-u qumlarni qizitib yubordi. Childirmani qizitmoq. Suhbatni qizitmoq.
tutqichsiz Tutqichi yoʻq, tutqich oʻrnatilmagan. Tutqichsiz deraza. Axir Tosh-kentdek shahri azimda qancha-qancha artel, korxonalar boʻlsa-yu, qurgan imoratlarimizning de
shaxta Yer ostidagi foydali qazilmalar qazib olinadigan joy; kon. Tosh-koʻmir shaxtasi. Shaxta uskunalari. Shaxtalarda shaxtyor shiddatkor Boshda kaska — askariy taxlit.
sopolak Sopol parchasi. Bolalarning bir qancha oʻyinlarida ishlatiladigan yassi sopol yoki tosh. Sopolak tashlamoq. Baʼzi odamlar qizlariga toʻp-tosh, lapar oʻynashlari u
Ertaklar
103 taYetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec
Ushbu ertakda Aql va Davlat oʻrtasidagi bahs tasvirlangan boʻlib, ulardan qaysi biri hayotda muhimroq ekanligi sinovdan oʻtkaziladi. Hikoya davomida bir bolanin
Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.
Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o
Bu ertakda kambagʻal baliqchi bola podshohning qiyin topshiriqlarini bajarib, oʻzining donoligi va omadini namoyish etadi. Uning sirlari ochilgach, podshohning
Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ
Sheva materiallari
123 taXivalilarda 48 yoki 50 qadoq; Toshkentda 11 pud; Samarqandda 8 pud
Xivalilarda 48 yoki 50 qadoq; Toshkentda 11 pud; Samarqandda 8 pud
Xivalilarda 48 yoki 50 qadoq; Toshkentda 11 pud; Samarqandda 8 pud
toshlar bilan o'ynaladigan xalq o'yini
Toshkentda 'jaqlap' shaklida aytiladi
Tashqi resurslar
1 taOʻzbek filologiyasi boʻyicha yetakchi oliy taʼlim muassasasi.