Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«тўш» бўйича 113 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

71 та
тошмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Қирғоқдан ошмоқ, қирғоқдан ошиб, атрофга ёйилмоқ, атрофни босмоқ.

Ҳовлига сув тошиб кетибди.

Ер ислоҳотидан кейин бир йил дарё тошиб, экинларнинг ярмидан кўпи нобуд бўлди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ҳовли ўртасидаги водопровод жўмрагидан сув шариллаб оқиб ётар, семент ҳовузча тўлиб чиқиб, ариқча четидаги барқ уриб ётган ўсмаларга тошиб кетганди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

2. Ўз қобиғи, идиш ва шу кабилардан тўлиб, ортиб, сиртга чиқмоқ.

Олияхон ташқари эшикдан ҳовлига кириши билан дарҳол қозон-да тошаётган сутга кўзи тушди. — Н. Сафаров, Олияхон Султонова

Олов четига қўйилган қора қумғон шақиллаб қайнаб тошди. — Ойбек, Танланган асарлар

Вали ака етилган, у ер-бу ерда чаноқлардан тошиб чиқиб тўкилган оппоқ пахталарга шукроналик билан қараб қолди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

тоғорадан тошиб чиққан хамир сингари тиззаларига оқиб тушган каттакон қорни — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. Жўш урмоқ, ошиб кетмоқ.

Ғазаби тошди.

Тўламат полвоннинг кўзлари чақнаб, ғайрати тошиб кетди. — С. Анорбоев, Оқсой

Севинчим тошарди қалбимга тўлиб — Ё. Мирзо

4. Тутақишмоқ, қизишмоқ.

Эримдан ўқишга розилик беришини илтимос қилдим. Ўша пайтда Эргаш акамнинг тепа сочи тик бўлиб бирпасда кўпириб тошди-кетди. — Б. Файзиев, Ойдин кечада

5. Баданда пайдо бўлмоқ, юзага тепмоқ, чиқмоқ.

Боланинг баданига қизамиқ тошибди.

Лабларига тошган учуқ ҳали ростмана қайтмаган бўлса-да, иситмаси пасайган эди. — Р. Раҳмонов, Чангалзордаги шарпа

Нарига тарафда ўтирган бир семиз кишининг рангида қон қолмади, оппоқ оқариб, юзларига тер тошиб кетди. — Н. Фозилов, Дийдор

  • Ошиб тошмоқ Гулнор уйни йиғиштирар экан: Бойнинг феъли яхшиланибди, илгари зиқна эди Бойлиги ошиб тошиб кетди, дерди дадам деб ўйлади. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Тўлиб тошмоқ 1. Лиммо-лим тўлиб, қирғоғидан ошмоқ, ҳу-дудига, чегарасига сиғмай қолмоқ. Ҳасрат-ла тўлиб тошган Уларнинг синиқ жоми. — ҒайратийЎрмонжон хўп ҳам тўлиб тошиб юрган экан, юрагини роса бўшатди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариҚўлёзмада хатолар тўлиб-тошиб ётибди.
  • Юраги (ёки ичи) тошди Жуда зерикди, юраги сиқилди, хит бўлди. Тожибой таажжубда қолиб, бошини ликиллатди: — Бир ўзингиз-а? Ёпирай! Миянгиз ачиб, юрагингиз тошиб кетмайдими? — П. Турсун, ЎқитувчиМенинг имиллаганимни кўриб, болаларнинг ичи тошиб кетди. — Ҳ. Назир, Чўл ҳавоси
  • Қайнаб тошмоқ Жапақнинг миясида саволлар қайнаб тошди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси
  • Лабига учуқ тошмоқ Ўта даражада қўр-қувга тушмоқ (бундай ҳолларда гўё лабга учуқ тошади). Барги зубтурумдай титрашиб, лабига учуқлар тошиб, миршабнинг каттаси отидан тушиб, қиличини яланғочлаб, момонинг қошига борди. — ГулихиромонПахта териш машинаси деса, лабига учун тошадиган баъзи қайсарлар ҳам ҳайрат бармоғини тишлаб қолди. — Муштум
Тўлиқ мақола →
тўшак
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Жун, пахта сингари юмшоқ нарса солиб тикиб тайёрланган, ётиш, ўтириш учун тўшаладиган буюм, анжом.

Пар тўшак. Жун тўшак. Духоба жилдли тўшак. Ўз уйим —ўлан тўшагим. — Матал

Дилшод токча ёнидаги тўшакка ўтирди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Тўй учун янги кўрпалар қопламоқчи бўладилар, пар тўшаклар олмоқчи бўладилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Ётиш учун солинган ўрин; ост ва устга ташланадиган (солинадиган) нарса.

Чала ечиниб, юпқа тўшакка кирдим. — С. Сиёев, Ёруғлик

Топ уйни тўлдирган аҳил, тинч уй-қу оғушидан ҳаммалари бир зумда, гўё тўшакни олов қамрагандай сакраб турдилар. — Ойбек, Қуёш қораймас

Зуҳра бегим олти йилдан бери тўшакда ёлғиз ётади. Унинг гулдай умри беваликда сўлиб боряпти. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

3. Кўрпача, пояндоз.

  • Ўлим тўшаги Соғайиши гумон, ўлими муқаррар бўлган бемор ётган тўшакни қайд этади. Одатда, ўлим тўшагидаги бемор ётган хонада шунақа жимлик бўлади. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ солУ [Саъди Махсим] ўлим тўшагида ётганида ҳам ҳазилини қўймаган эди. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ
Тўлиқ мақола →
тошма
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Ташқи таъсир (иссиқ, совуқ, ишқор, кислота) ёки ички сабаблар (касаллик, модда алмашинувининг бузилиши ва бошқалар) натижасида баданда, шиллиқ пардаларда пайдо бўладиган хол-хол доғлар, пуфакчалар, чиқиқлар.

Терлама тошмаси. Қизамиқ тошмаси.

Пенициллиндан билар-билмас фойдаланиш натижасида тери-да ҳар хил тошмалар, шиш пайдо бўлади. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
тўшама
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Бирор юзага тўшалган, солинган, ётқизилган нарса, қатлам.

Похол тўшама. Ботқоқ ёʻлга босилган шох тўшама.

Қалин қўй қийлари ўрнидан қўзғатилиб, устига янги тўшама сепиб қўйилган. Ҳ. Нуъмон ва А. — Шорахмедов, Ота

У [Ойниса хола] қуртларни овқатлантириш, тўшамаларини янгилаш жадвалини кўриб чиқди. — А. Мираҳмедов, Ёт юраклар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 71 →

Таърифлар ичида

8 та
зов

зов шв. Дара, тоғ оралиғидаги чуқурлик; жарлик. Тўш-тўшига лашкар қочиб жўнади. Қанча одам зовдан таш-лаб ўлади. Ширин билан Шакар Ўнг то-мони — учма зо

чағалай

чағалай Кўлларда яшовчи ёввойи қушларнинг бир тури. Мовий кўллар узра сузса чағалай, Адирларда кезса оққуш галалар. А. Орипов Оққушларми, чағалайлар-ми, де

парвоз

парвоз Осмонга кўтарилиш, учиш. Қушларнинг парвози, елларнинг нози, Бахмал водийларда, қирларда баҳор Саодат Бошларидан учар оқ тўш қалдирғоч, Парвоз қилармид

қази

қази ҚАЗИ ' отнинг тўши ва пешнопи', ' шундай гўнгг-ни ёʻғон ичакка солиб тайёрланадиган мақсулот'. Кечки норин учун катта қозонда ёгли қ а з и пишади (Ойбек

қийғоч

қийғоч Қисиқ ёки сузук (кўз ҳақида). Бели бурма камзулининг ичида баланд кўкси бетоқат тўлқинланиб, қийғоч кўзларида олов ёнарди. А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

варақ

варақ Бўйи ва эни маълум ҳажмга эга бўлган, асосан ёзиш учун ишлатиладиган қоғоз, қоғоз бўлаги. Эртоев стол тортмасидан бир варақ қоғоз олиб, нималарнидир тез

Ҳаммасини кўриш · 8 →

Эртаклар

22 та
Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Бахтли кал
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўтинчи калнинг саргузаштлари, унинг топқирлиги ва сеҳрли кучлар ёрдамида қийинчиликларни енгиб ўтиши ҳикоя қилинади. Кал подшоҳнинг ҳийлал

Ботир
Халқ оғзаки ижоди

Ботир исмли йигит ўзининг зукколиги ва мардлиги билан девларни енгиб, улардан тегирмон ва кўп миқдорда ун олади. Бу эртак қийин вазиятларда ҳам ақлни ишлат

Бўри билан мерган
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда мерган томонидан қувилган бўрининг бошидан кечирган саргузаштлари, унинг турли ҳайвонлар ва чол билан бўлган муносабатлари ҳикоя қилинади.

Эгри ва тўғри
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Тўғрибойнинг саргузаштлари ва унинг ҳалоллиги туфайли эришган бахти ҳикоя қилинади. Унинг хиёнаткор дўсти Эгрибой эса ўз қилмишлари туфайли

Эркенжа
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғилли подшоҳнинг кенжа ўғли Эркенжа саргузаштлари ҳақидаги эртак. У турли қийинчиликларга дуч келади ва ҳайвонларнинг ёрдами билан уларни енгиб о

Ҳаммасини кўриш · 22 →

Шева материаллари

12 та
алача
Қорақалпоғистон Республикаси · тўшак
алача
Хоразм вилояти · тўшак
бäксäк
Сурхондарё вилояти · кўкрак

тўш, кўкрак

чимдиған
Хоразм вилояти · қуш паридан тўшак

Ҳаммасини кўриш · 12 →