Қидирув

фл. 1. айн. Толиқмоқ 1.

Белим толиб кетди. Қўлим толиб, чамадонни ташлаб юбораёздим. Китоб ўқийвериб, кўзим толиб кетди.

Раззоқнинг иши яна кўпайди. Умурзоқ ота эса унинг ёʻлини пойлайвериб толди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Бектемир гўдакни ерга қўйиб, толган билагини уқалади. — Ойбек, Қуёш қораймас

Уларга қарай-қарай, Баширжоннинг бўйни толиб кетди. — Н. Аминов, Суварак

2. Айрим сўзлар билан бирикиб, шу сўздан англашилган нарсага берилмоқ, у билан банд бўлмоқ маъносини билдиради.

Хаёлга толмоқ. Ўйга толмоқ.

Султонали мирзо Гулшаннинг ўрдага кетганлигини эшитиб, силласи қуриди, бир неча вақт фикрга толиб қолди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

1. Ингичка узун баргли, сурх новда отиб ўсадиган дарахт ёки бута, (асосан соя-салқини, пояси, поясидан эса турли нарсалар тайёрлаш учун экилади)

Қора тол. Самбит тол. Бир туп ток эксанг, бир туп тол — Мақол

Терак экмай, толни эк, толнинг сояси яхши — "Қўшиқлар"

Сой бўйидаги аксарият азим туп толларнинг таги чойхона — К. Яшин, Ҳамза

2. Мажнун тол қ. мажнунтол. . о. Сиз (ёки у) айтган толлар кесилиб кетган Замон, у билан боғлиқ ҳолда шарт-шароитлар ўзгариб кетганлигини билдиради, қайд этади. . Тол баргак қ. баргак ИИИ

Ғуломжон.. мажнун толнинг ҳам бир маҳаллар сувга чўзилган, сув етай-етай деб қолган узун, нозик новдсиарини эслади — М. Исмоилий, Фаргона

Сарви хола қизининг ихтиёри ўзидалигини, ҳозирги замонлар бошқалигини, у айтган толлар кесилиб кетганлигини қайта-қайта такрорлаб, жағи оғри- — С. Абдуқаҳҳор, Санамай саккиз дема

Кечагина тол баргак ўйнаб, Том бошида эркин юргандинг — Ю. Ҳамдам

• ~ тўлмоқ überfliessen vi, s, überquellen vi, s
• ~ тўлмоқ тўлдирмоқ randvoll einschenken

от 1. Йигириш, газмол тўқиш ва шу кабилар мақсадлар учун ишлатиладиган жуда ингичка, пухта табиий ёки сунъий материал.

Ипак толаси. Жун толаси. Сунъий тола.

Биз терган пахтанинг ҳар бир толасин Ёвузлар бўйнига айлагил сиртмоқ. — Ғайратий

2. Соч, соқол кабиларнинг ҳар бир мўйи.

Айт, бу сочинг толасиму, Жон ипин бир бандиму? Э. Воҳидов.

Уни қучоқлаб ўпгиси, ҳар бир толаси оғир меҳнат, алам билан суғорилган оппоқ соқолини кўзларига суртгиси келди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. кам қўлл. Кокил, зулф.

4. кўчма Умуман, толага ўхшаш нарса ҳақида.

Ўргимчак тўқир оқ толалар, хонқизи боради меҳмонга. — Ш. Раҳмон, Юрак қирралари

Полиефир толасидан ишланган сунъий қон томирлар артерия томирлари торайиб қолган беморларга ёрдам беришда қўлланмоқ-да. — Фан ва турмуш

Оғриқ — жағ толаларининг исёни бўлиб, бирор аъзо ёки вужуднинг дод-фарёдидан дарак беради. — Фан ва турмуш

от 1. Турмушдан мамнунлик ҳолати, турмушдан мамнун этувчи тақдир.

Толеингда бор экан яшаш, Гоҳ қон ичдинг, гоҳида шароб. — А. Орипов, Юртим шамоли

Толеингдан ўргилай, қизим, онанг шўрлик қиз бўлиб, келин бўлиб, ҳеч нарса кўрмаган эди, худойи таоло ҳаммасини сенга насиб қилган экан. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар

Ҳа, толе бўлмаса қийин экан! Мен не-не орзулар билан илм-ҳунар ўрганиб келган эдим! Ватаним бўлмиш Фарғона водийсида мадрасалар қурмоқчи эдим. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. с. т. Омад, бахт.

Хўжайиннинг кармони ўпирилганга ўхшайди, толеи ёʻқ-да. Шу бу йил ютқизишдан боши чиқмай қолди. — Ойбек, Танланган асарлар

Султон бўзчининг ўғли Муҳаммаджоннинг толеи паст кетди. — Н. Сафаров, Султон бўзчининг неваралари