Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tishlar» boʻyicha 1117 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

958 ta
ты

читается как „ци“ перед гласными, а после согласных „s“, „t“, „x“-как „ти“.ti-unlilar oldida „si“ deb oʻqiladi, „s“, „t“, „x“ undoshlardan keyin kelganda esa „ti“ deb oʻqiladi-articulatio ostium artikulyatsio ostium

Toʻliq maqola →
tish
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Ovqat yeyish, tishlash, chaynash, tutib turish uchun xizmat qiladigan aʼzo.

Kurak tish. Oziq tish. Fil tishi. Tilla tish. Tish choʻtkasi. Tish pastasi. Tish doktori. Tish tozalamoq. Tish qoʻymoq, Tishni sugʻurmoq (olmoq).

Juvon yelkasi osha Sidiqjonga qarab, oppoq, marjondek tizilgan tishlarini yarqiratib iljaydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Qurol, asbob, mashina qismlari va shu kabilarning (tishga oʻxshash) oʻtkir, uchli qismi.

Arraning tishi. Qirgʻichning tishi. Taroqning tishlari. Omochning tishi,

Avvalgi yillarda ham traktor ishlardi, bolalar tushmagur tishini sayoz botirishardi, hozir unaqasi yoʻq. — S. Mahkamov, Katta rulda

Tosh omochning tishi shakliga kirganda, polvon koʻrib maʼqulladi — A. Qahhor, Koʻr koʻzning ochilishi

Ammo chigʻiriq oʻqining tishi chigitni chaynagan choqda ishchilarning aylan-tirishga kuchi yetmas va quloqni chappa aylantirib, qaytadan oldin bosishga majbur boʻlar edilar. — S. Ayniy, Qullar

  • Tish yormoq 1. Tishi koʻrina boshlamoq, chiqa boshlamoq (yosh bola, goʻdak haqida); Bu toʻgʻrida qoʻshnimizga tish yorgan edim, u: — Bitta-yarimtasining tomogʻini moylamabsiz-da, — dedi. — MushtumTaransevning allaqayoqqa bosh olib ketganidan xabardor boʻlsa ham, birovga tish yormadi. — Mushtum
  • Tishi chiqmoq Maʼlum soʻz yoki soʻz birikmasi bilan birikib, soʻz (soʻz birikmasi) bildirgan ish-faoliyat, sohada ulgʻayganlikni, tanilganlikni bildiradi. kechagina shinel kiygan Chernetsov, harbiyda tishi chiqib, har-biyda balogʻatga yetgan kapitanga taktikadan dars bermoqchi, deb oʻyladi. — I. Rahim, Chin muhabbatOlgʻirlik bilan tishim chiqdi, behuda gaplar bilan tilim burro boʻldi. — Mushtum
  • Tishi oʻtmoq Mohiyatiga tushunmoq, aqli yetmoq, hal eta bilmoq. Gazeta yoki kitob oʻqiganida, ayniqsa, texnikaga oid broshyuralarni oʻqiganida, baʼzilariga tushunmayapti, oʻzining taʼbiri bilan aytganda, tishi oʻtmay qolyapti. — R. Rahmonov, Tinib-tinchimas
  • Tishida (yoki tishining kavagida yoxud orasida) saqlamoq Nihoyatda ehtiyotlik bilan (kimsaga bildirmay, koʻrsatmay) saqlamoq. Lekin bir iloj qilib tishimda saqlayman uni. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalarMa, ol. Biror kuningga yarab qolar, tishimning orasida saqlab yurgandim. — MushtumAfandining tish kavagida asrab yurgan yuz tanga puli bor edi. — Latifalar
  • Tishini tishiga qoʻymoq Bor kuch-imkoniyat bilan oʻzini tutmoq, chidagan holda tutmoq. Nojoʻya gaplarni boshingizdan chiqarib tash-lang, akasi jonidan, unaqa vaqtlar oʻtib ketgan, tishni tishga qoʻying-da, dam boʻling, bosti-bosti qilib yuboramiz. — A. Muxtor, Opa-singillarTagʻin ham farzand ekan. Tishimni tishimga qoʻyib kuzatdim. — Mushtum
  • Tishini qayramoq Tayyorlanmoq, biror narsa uchun oʻzini chogʻlab turmoq. Yoʻlchi tishini qayrab, boyvachchaning koʻkragiga bir musht tushirdi. — Oybek, Tanlangan asarlarTishingni qayrab tur, uka, sal qoʻl boʻshasin, katta toʻy qilib beraman. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
  • Tishining oqini koʻrsatmoq (Tishini koʻrsatib) irjaymoq, ishshaymoq, tirjaymoq. Shunday tabarruk odamga qaysi betim bilan tishimning oqini koʻrsataman? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Tish-tirnogʻi bilan Qatʼiyat bilan, butun imkon bilan. Tish-tirnogʻim bilan shu yerda, shu bolalarning sevgan oʻqituvchisi boʻlib qolishga tirishaman. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Toʻliq maqola →
tishlamoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Tishlari orasiga olib, bir qismini uzib, ajratib olmoq.

Juvon qoʻlidagi olmani ustma-ust bir necha martaba tishladi va chala chaynab yutdi. — A. Qahhor, Ming bir jon

Eʼzozxon suvi qochgan nonni tishlab, chaynay boshladi. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. Tishlari orasiga olib qismoq, tishlari bilan tutmoq, tishida ushlamoq.

Mushuk bolasini tishlab, hovliga olib chiqdi.

Mirzakarimboy soʻzni nimadan boshlashni bilmay, soqolining uchini tishlab dedi. — Oybek, Tanlangan asarlar

[Joʻra] Qamchini tishlagan holda, otga mindi. — H. Shams, Dushman

3. Tishlarini botirib jarohatlamoq, qopmoq.

Uni it tishlab oldi. Bu ot tishlamaydi.

Tilini tishlab olgan odam tishini sugʻurib tashlamaydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Ot jonivor, oldidan kelganni tishlab, orqadan kelganni tepibdi. — Ertaklar

4. Qattiq gap bilan ozor bermoq, achitib gapirmoq, chaqib olmoq.

Maston kam-pir nevarasining yigʻlab turib qilgan zoriga qaramay, yana tishlab-tishlab olmoqchi boʻldi, lekin shaytonga hay berdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

  • Barmogʻini tishlamoq Shunday hiyla bilan berardimki \zaharni\, tabiblar barmogʻini tishlab qolgan bulardi — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Burnini tishlamoq Hech narsa qila olmaslikka ishora qiladi. Alam qilsa, burningni tishla. ™Endi uyga qaytish yoʻq. Mirzakarimboy burnini tishlab qolsin. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Yer tishlamoq Yerga qulab jon bermoq, oʻlmoq. Fashist., yo qansharidan oʻq yeb, yer tishlaydi, yo evini qilsa, roʻpara kelgan teshikka oʻzini uradi. — A. Qahhor, Asarlar
  • Mum tishlamoq Eshpoʻlatov lom-lim demadi, deb biz ham mum tishlab keta bersakmikin — Mushtum
  • Oldidan kelsa tishlaydi, ketidan kelsa tepadi Oʻziga yoʻlatmaslik. Mulla Norqoʻzi oʻsha gapni hazillashib aytganini arz qilish uchun oldidan kelsa tishlar, ketidan kelsa tepar edi — A. Qahhor, Asarlar
  • Tilini tishlamoq Ogʻzingni yum, tilingni tishla, Adolat, urushga borganlarning hammasi ham halok boʻlavermaydi — I. Rahim, Chin muhabbat
  • Tishida tishlab Nihoyatda ehtiyotlab. Ikki-uch yoshida onadan yetim qoladi. Otasi uni tishida tishlab katta qiladi. — H. Nosirova, Men oʻzbek qizimantopgan-tutganini tishida tishlab saqladi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
  • Qulogʻidan tishlamoq Oʻziniki qilib qoʻymoq (odatda, qiz bolani yoshligida, keyin unga uylanish uchun). Sen uning qulogʻini tishlagansan, nomard. — U. Ismoilov, SaylanmaYoshligimizda bir-birimizni yaxshi koʻrishib yurardik, qoʻshni edik, qulogʻini tishlab ham qoʻygan edim, — dedi Botirali. — Sh. Rizo, Qor yogʻdi, izlar bosildi
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 958 →

Taʼriflar ichida

125 ta
qayta

qayta Yangidan, boshqatdan, yana (avval mavjud boʻlgan harakat, holatning davomi, yangidan yuz berishi maʼnosida). — Saodatxon endigina yopgan zontini qayta ochdi. S. Zun

yalchimoq

yalchi shv. Yolchimoq. Chuchvarani xom sanama, mendan yalchib aliment ololmaysan! A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

Hammasini koʻrish · 125 →

Ertaklar

19 ta
Boʻri bilan tulki
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda tulkining ayyorligi va boʻrining soddaligi orqali hayotiy saboqlar beriladi. Tulki har doim oʻzining aql-zakovatidan foydalanib, qiyin vaziyatlardan

Doʻstlar
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda tulki, baqa va kana oʻrtasidagi doʻstlik va topilgan bugʻdoyni taqsimlashdagi qiziqarli voqealar tasvirlangan. Ular oʻrtasidagi musobaqa va aql-id

Eshmat bilan Toshmat
Xalq ogʻzaki ijodi

Ikkita doʻst Xizrdan turli tilaklar tilaydi: biri mol-dunyo va ulfatlar, ikkinchisi esa oila va farzandlar. Yillar oʻtib, ularning hayotlari tilaklariga koʻra s

Luqmoni hakim
Xalq ogʻzaki ijodi

Iskandar podsho yer yuzini oʻziga boʻysundirishni istab, hatto suv osti va osmon usti aholisini ham izlatadi. Bu qiyin vazifani bajarishga urinishlar natijasida

Mislabu
Xalq ogʻzaki ijodi

Zolim podshohning farzandsizligi va toʻtiqushning sarguzashtlari orqali boshlangan bu ertak, goʻzal Mislabuni izlab topish yoʻlidagi qiyinchiliklar va podshohni

Mohistara
Xalq ogʻzaki ijodi

Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib

Hammasini koʻrish · 19 →

Sheva materiallari

15 ta
Chorsi egov
Fargʻona viloyati · Chorsi egov

yuzi yapaloq, ammo to'rtqirrali, tishlari bir-birini kesishgan (katak) egov

borikbur arra
Andijon viloyati · mayda tishli arra

taroqning mayda tishlarini arralash uchun yasalgan arra

bujur egov
Andijon viloyati · choʻpsa egov

Tishlari oʻyib-oʻyib yasalgan egov turi

chishash
Fargʻona viloyati · tishash

arra qilinadigan tunuka bo'lakning qirg'og'ini egovlab tishlar chiqarish; arra tishlarini o'tkir qilish

choʻpsa
Andijon viloyati · choʻpsa

Tishlari oʻyib-oʻyib yasalgan egov turi; pichoq qinining yogʻochini qirib ishlaydigan asbob

dishak
Xorazm viloyati · dishak

Oldingi yirik tishlari lablaridan yorib chiqib turadigan odam

Hammasini koʻrish · 15 →