Hayot Foundation loyihasi
Oʻz
Terminologik

Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat

БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ

Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.

Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.

Alifbo koʻrsatkichi

Barchasi a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o g oʻ gʻ sh ch
Абаксиальная сторона

oʻsimlik organi (gul, barg, yonshox, kurtak) ning oʻzi joylashgan novda oʻqiga nisbatan t…

Абактериальный

bakteriyalardan holi boʻlgan, steril, toza., Abakterial, bakteriyasiz

Абдомен

koʻpgina boʻgʻimoyoqlilar tanasining bosh, koʻkrakdan keyingi oxirgi (uchinchi) qismi., Q…

Абдуктор

Uzoqlashtiruvchi, abduktor — tana qismlarini uning markaziy oʻqidan uzoqlashtiruvchi mush…

Абиогенез

tirik organizmga xos boʻlgan organik birikmalarning organizmdan tashqarida, fermentlar is…

Абиотические факторы

anorganik muhit omillari: yorugʻlik, harorat, namlik, tuproq, bosim kabilar. Tirik organi…

Абиотрофия

Abiotrofiya — toʻqimalar faoliyatining oʻzgarishiga sabab boʻluvchi jarayonlar yigʻindisi…

Абиоз

Abioz — hayotiylikka xos boʻlgan xususiyatlar yashash layoqatining sustlashuvi. Jonsiz ho…

Аблактация

sut kelishining susayishi va toʻxtashi., Ablaktatsiya, sutsizlanish

Аблактировка

oʻsimlik novdasini tanasidan qirqib olmasdan, bir-biriga yaqinlashtirib payvand qilish. U…

Абластин

Ablastin — bakteriyalarning koʻpayishiga toʻsqinlik qiluvchi oqsil tabiatli modda.

Аборальный

ogʻiz boʻshligʻiga qarama-qarshi tomon. Ovqat hazm qilish kanali elementlari bilan bogʻli…

Абориген

Tub joyli, jaydari, aborigen — maʼlum bir joyda uzoq vaqt davomida yashayotgan organizm (…

Аборт

Abort, homila (bola) tashlash — homiladorlikning muddatidan ilgari toʻxtashi va yashashga…

Абрин

Abrin — oqsil tabiatli oʻsimlik zahari. Ayrim hujayralardagi oqsil sintezini pasaytiruvch…

Абсцизовая кислота

Abssizat kislota — oʻsimlik gormoni. Oʻsimlik bargi va mevalarining toʻkilishini tezlasht…

Achitish

сбраживание

Achitqilar

дрожжи

Адаксиальная сторона

yonshox, gul, barg va kurtakning oʻzi joylashgan oʻqqa (poyaga) qaragan tomoni. Masalan, …

Адаптация

organizmning evolyutsiya jarayonida oʻzgaruvchan yashash sharoitlariga moslanishi., Mosla…

Адаптивная зона

ekologik sharoitning oʻziga xos xarakterli belgilariga ega, organizmlar turli guruhi uchu…

Адаптивное растениеводство

moslashish xususiyatiga ega boʻlgan navlarni yaratish, nav agrotexnikasini ishlab chiqish…

Адапторная гипотеза

t-RNK adaptorlik funksiyasini bajaradi, yaʼni u polipeptid zanjiridagi aminokislota oʻrni…

Аделоморфный

aniq bir shaklga ega boʻlmaslik (hujayra toʻgʻrisida)., Shaklsiz, adelomorfli

Аденилатциклаза

liazalar sinfiga mansub ferment; ATFdan siklik AMF hosil boʻlishida ishtirok etadi. Plazm…

Аденин

purin asoslaridan biri. DNK va RNK hamda erkin nukleotidlar, adeninli kofermentlar tarkib…

Аденобласт

bezning embrional hujayrasi., Adenoblast

Аденомер

hayvonlarning sekret hosil qiluvchi koʻp hujayrali bezining oxirgi boʻlimi., Adenomer

Аденопеталия

gultojbarglarda bezchalarning mavjudligi., Adenopetaliya

Аденовирусы

tashqi lipoprotein qobigʻi yoʻq DNKli viruslar. Sut emizuvchilar, jumladan odamda turli k…

Аденозиндифосфорная кислота

murakkab organik birikma; adenin, fosfat kislotaning ikki qoldigʻi va ribozadan iborat nu…

Аденозинмонофосфорная кислота

tarkibi adenin, riboza va fosfat kislotaning bitta qoldigʻidan iborat murakkab organik bi…

Аденозинтрифосфатаза

gidrolazalar sinfiga mansub ATFning parchalanishini tezlashtiruvchi ferment. Bunda tirik …

Аденозинтрифосфорная кислота

adenin, riboza va fosfat kislotaning uchta qoldigʻidan tashkil topgan birikma. Tirik orga…

Адинамия

Madorsizlanish, adinamiya — muskullarning haddan tashqari kuchsizlanishi tufayli quvvatni…

Адипогенез

Adipogenez — organizmda yogʻ hosil boʻlish jarayoni.

Адреналин

Adrenalin — buyrak usti bezi gormoni, asab sistemasi mediatori (vositachisi). Ayniqsa str…

Адренокортикотропный гормон

Adrenokortikotrop gormoni — gipofiz old boʻlagida ishlab chiqariladi, buyrak usti bezi po…

Адсорбент

Adsorbent — adsorbsiyalash (yutish) xususiyatiga ega modda; bularga korbolen, faollashtir…

Адвентивные органы

odatdan tashqari joylarda tasodifan paydo boʻluvchi organlar (masalan, ildizlarda kurtakl…

Аэрация

turli muhitlarga atmosfera havosini tabiiy kirishi yoki mexanik yoʻl bilan kiritish., Hav…

Аэренхима

suv va botqoq oʻsimliklari hujayra oraligʻida havo toʻla boʻshliqlari boʻlgan toʻqimalar.…

Аэробы

atmosfera kislorodi hisobiga hayot kechiruvchi organizmlar. Bularga deyarli barcha hayvon…

Аэрофиты

faqat havo nami (shudring, yomgʻir) da erigan ozuqa moddalar hisobiga oʻsuvchi oʻsimlikla…

Аэропоника

oʻsimliklarni tuproqsiz sharoitda oʻstirish usuli. Havoda osilib turuvchi ildizlarga vaqt…

Аэротаксис

baʼzi tuban oʻsimlik, bakteriyalar va eng sodda hayvonlarning kislorodli muhitga intilish…

Аэротропизм

oʻsimlik ildiz va novdalar oʻsuvchi qismining kislorodli muhit tomon intilib oʻsishi., Ae…

Афагия

hasharotlarning rivojlanish bosqichlaridan biri. Bunda ular tabiiy ochlik holatda yashayd…

Афазия

nutq va eshitish organlarining sogʻlom boʻlgani holda soʻzlash qobiliyatining buzilishi. …

Афферентные волокна

bosh miya poʻstlogʻiga toʻqimalardan xabar keltiruvchi, yaʼni markazga intiluvchi nerv to…