Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«таради» бўйича 126 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

98 та
тарамоқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

фл. 1. Тароқ ёки бошқа бирор нарса билан соч, соқол ва шу кабиларнинг чигилини ёзмоқ, текисламоқ.

Шундан кейин сочларини бир томонга силлиқ тараган тилла тишли йигит қўл кўтарди. — Н. Аминов, Суварак

Отам ўйланиб қолди. Соқолини бармоқлари билан таради. — Ойдин, Садағанг бўлай, командир

Қоронғида сокин турган отнинг бўйнидан қучоқлади, бармоқлари билан ёлини таради. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Ариқ-жўякларга сувни бир меъёр-да тақсимлаб оқизмоқ, таратмоқ.

Жўяк олинган жойларда тажрибакор сувчилар чанқаган ғўзаларга сув тарардилар. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Шермат ота икки гектарлик картага сув тараб бўлди-да, эгатларни кўздан кечириб, ўқариқ бўйига чиқди. — Ҳ. Нуъмон, Фасллар

3. Ёймоқ, сочмоқ.

Қорли тоғлар орқасидан Атлас сочин тараб қуёш, Гоҳ мўралаб, ўйнатар қош, Ханда сочар дудоғидан. — Ғайратий

  • Ювиб-тарамоқ Озода тутиб, парвариш қилмоқ. Мен укаларимни ювиб-тараб, кечқурун бир қошиқ обиёвғон қайнатиб, етимлигини билдирмасликка уриндим. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Ток(ни) тарамоқ Ток новдаларини бир-биридан ажратиб, таратиб, бағазларга боғламоқ. Боғбон боққа қаролмапти, токларини таролмапти — Ё. Шукуров, Асарлар
Тўлиқ мақола →
ТАРАБ

[а.]

ўзбекчахурсандчилик, қувончрусчарадостьинглизчаglad

Қамуй яфлат-ул бу севинčин тараб Севинч ва айшу тараб (хурсандчилик) мутлақ ғафлат(дир) – Радость и веселье – все это [признаки] беспечности – Joy and fun are all [signs of] carelessness

Тўлиқ мақола →
тараф
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Томон 1-4.

У тараф. Бу тараф. Ҳар тараф.

Ўрданинг ташқариги қисмининг уч тарафи (жануб, шарқ, ғарб) биносиз, фақат қўрғон деворларининг зиналари эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Кундузи қум тарафдан илиқ, нафасни қайтарадиган шамол эсади. — С. Аҳмад, Уфқ

Ҳар икки тараф, ким ўзар ўйнагандек, оташ мақтовлар билан бир-бирини ўққа тутди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Шунинг учун бошқа ўйинларни қўя туриб, мажлиснинг энг қизиқ тарафи бўлиб саналган лапар айтишга кўчдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

ҳар икки тараф ўртасидаги вазият тобора кескинлашиб борарди. — К. Яшин, Ҳамза

Айтмади, сўрасам, гапни бошқа тарафга чалғитди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Курашувга, беллашувга, баҳслашувга хоҳиш билдирувчи шахс, талабгор.

Бирор шаҳарга келганида, унга [Қулмат қорага] тараф чиқмай қолса борми, бундай шаҳарнинг йигитлари йигит ҳисобланмасди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

Ишбоши: — Қани, тараф борми? — деб, полвонларни майдонга чақирганда, нима бўлди-ю, таваккал қилиб, ўрнимдан туриб кетдим. — П. Турсун, Ўқитувчи

3. Душман, ғаним.

Қашшоқларга бойлар кўп тараф бўлди. — Эргаш Жуманбулбул ўғли

Мен ўлмасам, тараф босмас изингни. — Юсуф ва Аҳмад

4. Томонидан, жиҳатидан.

Ўз ёнларидан сарф қилиш учун ақчалари ёʻқ, ҳукумат тарафидан бериладиган овқатнинг салмоғи ёʻқ эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

  • Тарафини олмоқ Тарафдор сифатида ҳаракат қилмоқ, бирор томонни ҳимоя қилмоқ, қўллаб-қувватламоқ; у ёки бу тарафга бўлишмоқ. Жанжал чиққан вақтларида подшо камбағалларнинг эмас, бойларнинг тарафини олар экан. — Н. Сафаров, Оловли излар
  • Тараф ёʻқ Бас келадиган, беллаша оладиган, тенглашадиган киши ёʻқ. Унинг [Валижоннинг] одамохунлиги, кўнгилчанлигига тараф ёʻқ. — Ҳ. Назир, ОлмосГапдан гап чиқаришга сенга тараф ёʻғ-а, хотин — А. Муҳиддин, Ҳадя
Тўлиқ мақола →
тарам
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. Соч, соқолнинг тароқдан ўтказилиб силлиқланган ҳар бир тутами, қисми.

Бир тарам соч.

Сочингиз тарамлари ипакдан силлиқ. — Миртемир

2. Толаланиб, бўлакланиб, маржон каби оққан сув, кўз ёши ҳақида.

Хотинининг ҳар кўзидан етмиш тарам ёш тўкилиб, юз-гиналарига ёйилиб — Ойсулув

Тўлиқ мақола →
таран
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

р. таран — девортешар қурол < нем. Тарант — қамал қуроли

1. мап. Қалъа ва унинг дарвозаларини бузишда қўлланадиган, узун ёʻғон ходадан иборат, занжирга осиб боғланган қадимий ҳарбий қурол. Искандар усти ёпиқ, ғилдиракли таранлар ясаттирди. М. Осим, Аждодларимиз қиссаси

2. ҳарб. Душман самолёта, кемаси ёки танкига ўз самолёта, кемаси ёки танки билан зарба бериш

Ўкршрим тугади, самолётимни таранга олиб бормоқдаман — Газетадан

2. Тўлишиб силлиқ тортган, текис

Таранг сийналар қора кофтага сиғмай, қўш чўққига айланган — С. Сиёев, Отлиқ аёл

Бир неча кун ичида Нодиржоннинг эти устухонига ёпишди, эти, таранг пешонасида ажитар пайдо бўлди — А. Муҳидсин, Чап чўнтак

3. Айрим сўзлар билан қўлланиб, нарса, ҳолат кабиларнинг юқори даражасини, сўнгги чегарасини билдиради

Унинг бутун вужуди ҳаяжон билан таранг тор-ттган эди — П. Қодиров, Уч илдиз

унинг уятчан кўзларига кўзи тушиб, таранг асаблари бирдан бўшашиб кетди. С — Нуров, Нарвон

Саломхонадаги таранг вазият бир оз юмшагандек бўлди — С. Сиёев, Ёруғлик

Ни-зомжон ана шу оилада, ҳамиша таранг рўзғор ичида ўсди — С. Аҳмад, Уфқ

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 98 →

Таърифлар ичида

17 та
силамоқ

сила Устидан кафт юргизмоқ, сийпамоқ. Дарға оппоқ соқолин силаб, Қараб қолди бўлиб паришон. Э. Раҳим Инобат, худди бўғилиб кетаётгандай, рўмолини ечиб, томоғин

силамоқ

сила Устидан кафт юргизмоқ, сийпамоқ. Дарға оппоқ соқолин силаб, Қараб қолди бўлиб паришон. Э. Раҳим Инобат, худди бўғилиб кетаётгандай, рўмолини ечиб, томоғин

сағричи

сағричи Сағри тайёрловчи, кўнчи ( Абдуваҳоб сағричи бўлса, белбоғига осиб олган соқолтароғини қинидан олиб қўнғир соқолини таради. Мирмуҳсин, Дор-бозлар

мош-гуруч

мош-гуруч Оралаб оқ тушган (соч-сокол ҳақида). Шаҳодат муфти қарийб бутун кўкрагини ёпган баҳайбат мош-гуруч соқолини қалам билан таради. А. Қодирий, Меҳробдан к

TERNÄK

бирлашма, жамоа – союз, община – сокиетй, унион. Ўкüš тернäкиг кўр таради ўлüм – Кўплаб жамоаларни ўлим ҳар ёққа сочиб ташлади, қарагин – Смотри, сколько общин (сою

Ҳаммасини кўриш · 17 →

Эртаклар

7 та
Ақлли бола
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак ўгай она зулмига учраган ақлли боланинг саргузаштлари ҳақида. У ўзининг зукколиги билан қийин вазиятлардан чиқиб, бахтли ҳаёт кечиришга мувафф

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Эпчил ўтинчи ва маккор эшак
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда эпчил ўтинчи ва унинг эшаги ҳамда туяси ўртасидаги қизиқарли воқеалар тасвирланади. Эшакнинг маккорлиги ва бошқа ҳайвонлар билан дўстлашуви

Ҳотам
Халқ оғзаки ижоди

Ҳотам исмли йигитнинг саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилинади. У ўзининг жасорати ва топқирлиги билан кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади.

Қирқ ёлғон
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда бойнинг уч о'г'лидан кенжаси отасидан қолган меросга қаноат қилмай, мусофирчиликка отланади. У о'зининг зукколиги ва топқирлиги билан турли қийи

Тил тиғдан ўткир
Халқ оғзаки ижоди

Бир йигит касал подшоҳга шер сути олиб келиш учун хавфли сафарга отланади. У саргузаштлар давомида тананинг турли аъзолари ўртасидаги баҳсга гувоҳ бўлади

Ҳаммасини кўриш · 7 →

Шева материаллари

4 та
бук
Қашқадарё вилояти · дим, иссиқ

дим, иссиқ, нафасни қайтарадиган

киччимол
Қашқадарё вилояти · кир кўтарадиган, тез кир бўлмайдиган материал

кир кўтарадиган, тез кир бўлмайдиган материал

қйрчймол
Жиззах вилояти · кир кўтарадиган, тез кир бўлмайдиган материал

кир кўтарадиган, тез кир бўлмайдиган материал

қйрчймол
Самарқанд вилояти · кир кўтарадиган, тез кир бўлмайдиган материал

кир кўтарадиган, тез кир бўлмайдиган материал