ot Sirli koʻrinishga ega boʻlish.
Поиск
По запросу «sirlilik» — результатов: 77: Толковый
Фильтр
Словарные статьи
77SIR 1 buyum betini qoplash uchun surtiladigan yaltiroq boʻyoq'. Uning baland va s i r i koʻchib ketgan eski ustunli ayvonida uch-toʻrtta namozxon buj— mayib oʻtirishibdi (Parda Tursun). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli sïr tarzida talaffuz qilingan (Devon, I, 313; КРС, 682), oʻzbek tilida ï unlisining qatgiqlik belgisi yoʻqolgan: sïr > sir. \a. ush — maxfiy narsa, yashirin ish yoki ran; qalb, koʻngil
1. Oʻzgalardan maxfiy tutilgan yoki oʻzgalarga nomaʼlum boʻlgan biror ish, ran, narsa va b
Harbiy sir. Yurakdagi sir. Sir saqlamoq. Sir tutmoq. Sirni oshkora qilmoq. Dushmanning kulgani — siringni bilgani — Maqol
Oʻz doʻstim deb sir aytma, doʻstingning ham doʻsti bor — Maqol
Otabek nima deb aytishga soʻz topolmay qoldi. Chunki yurak sirini ifoda qilarlik jumla topish mumkin emas edi. A — Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Ahmad yuragida yashirib yurgan sir tunu kun, bir daqiqa ham unga tinchlik bermasdi — F. Musajonov, Himmat
2. Hali ochilmagan, anikdanmagan, ilm-fan hali oʻrganib yetmagan, inson uchun hali nomaʼlum narsa
Koinot sirlari
Oyga uchirilgan ikkinchi raketa kosmos sirlarini bilishga doyr qimmatli maʼlumotlar berdi — "Fan va turmush"
Olimlarning ushbu holdan Chimirildi qoshlari. Bu qanaqa sir boʻldi, deb Tomom qotdi boshlari — A. Oripov, Yillar armoni
Odamzod doimo dunyo sirlarini bilishga harakat qilib kelgan — "Fan va turmush"
3. Biror soha yoki faoliyat turining oʻzigagina xos boʻlgan xususiyat; malaka
-Boʻtam, siz koshinpazlik hunaridagi hamma sirlarni diqqat bilan oʻrganganmidingiz?[deb soʻradi Meʼmor] — Mirmuhsin, Meʼmor
Badiiy ijod sirlariga, ijod psixologiyasiga qiziqish ommaviy maʼnaviy ehtiyojga aylanib qolgan ekan, uni oʻrganish foydali — U. Normatov, Talant tarbiyasi
ot 1. Aslo, asti, mutlaqo, hech.
Buning sira iloji yoʻq.
Ahmad bu gapni sira kutmagan edi, tok urgandek eti jimirlashib ketdi. — F. Musajonov, Himmat
Avji qish vaqti boʻlsa ham, yerda sira qor yoʻq. — S. Zunnunova, Yangi direktor
U oʻtirganlardan sira man tortmasdan sheʼrini baland ovoz bilan yoddan oʻqidi. — K. Yashin, Hamza
2. faqat boʻlishsiz feʼl bilan) (Hech qachon, hech vaqt.
Endi bu yerga sira kelmayman.
Bari bir, men Gulnor opani unutmayman sira, uni koʻrgani tez-tez kelib turaman. — Oybek, Tanlangan asarlar
Kanal ochilgan kun esingizda bormi? Kanaldan oqqan chiroqlar koʻz oldimdan sira ketmaydi. Bu oʻyin emas, xalqning orzusi edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
3. faqat soʻroq gaplarda Biror marta, hech.
— Shahodat muftingizning aftiga sira qaraysizmi. Shoiringizning pichinglarini payqaysizmi? — dedi Anvar Sultonaliga. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Siz otamisiz, nimasiz axir, oʻgʻlingizni tiyib olish sira esingizga keladimi? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Sirasini aytganda Toʻgʻrisini aytganda, gapning toʻgʻrisi. Sirasini aytganda, poytaxtlik konstruktorlar bizga yordamga kelishadi, deb oʻylamagan edik. — Gazetadan
ot 1. Sanʼatning akrobatika, gimnastika, masxarabozlik, illyuzionizm, dorbozlik, jonglyorlik, hayvonlar oʻrgatish, oʻynatish va shu kabilar janrlar (tomoshalarni) oʻz ichiga olgan turi.
[Iskandar[ Olti-yetti yoshlarda otasidan yetim qolib, koʻchmanchi sirk artistlari bilan koʻp shaharlarni kezgan. — Sh. Rizo, Qor yogʻdi, izlar bosildi
2. Sanʼatning shu turini tomoshabinlarga koʻrsatish bilan shugʻullanadigan muassasa va uning binosi.
Toshkent sirki.
Ular sirk oldidan oʻtib, allaqanday ariqchalardan hatlashdi. — P. Qodirov, Uch ildiz
ot 1. Narsalarning tashqi tomoni, tashqi yuzi.
Yer sirti. Oy sirti. Sirti koʻk idish. Mol olasi sirtida, odam olasi ichida. — Maqol
Bu choynakning sirti ajoyib naqshlar bilan bezatilgan ekan. — Oltin olma
Kun tigʻ tortib, daryoning u tomonidagi adirlarning sirti toʻq yashil, jilgʻalari qora tusga kirdi. A. — Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
2. Narsa yoki kimsaning tashqi qiyofasi, koʻrinishi; zohiriy tomoni.
Sirti yaltiroq, ichi qaltiroq. — Maqol
Siringni sirtingga chiqarma. — Maqol
Demak, u sirtdan husnga qanchalik boy boʻlsa, maʼnaviy jihatdan ham shuncha boy ekan-ku! — K. Yashin, Hamza
Bular sirtdan magʻrurdek koʻrinadilar. Biroq bu magʻrurlikka kirmaydi, buni kibr deyiladi. — Shukrullo, Saylanma
3. Tashqari, chet.
Dushmanning sirtida emas, ichida boʻl. — Maqol
Sinalmagan otning sirtidan oʻtma. — Maqol
Zumrad hanuz sirtda iymanib turardi. — S. Siyoyev, Otliq ayol
Men qoʻl qoʻyib, muhr bosar edim-u, lekin sirtdan turib sizlarga yordam berganim maqbul. — J. Sharipov, Xorazm
Yoʻq, shoir hissini boʻlmaydi aldab, Sirtdan baho berib boʻlmas kishiga. — Shukrullo, Saylanma
4. mat. Geometrik shaklning tashqi yuzi, umumiy qismi.
Shar sirti. Silindrning yon sirti. Botiq sirt. Uyurma sirt.
Fanda sirtning xususiyatlarini oʻrganuvchi butun boshli yoʻnalishlar mavjud. — Fan va turmush
5. geogr. Tizma togʻ choʻqqilari.
Agar mana shu Muzloq togʻning choʻkkalagan nor tuyaning oʻrkachiga oʻxshagan sirtiga chiqilsa, kishining koʻzi oldida bir-biriga zid ikki dunyo ochiladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
ot
Siren koʻchatini kuzda oʻtqazgan maʼqul. — Fan va turmush
Sirenlar, sirenlar, har kun ertalab Derazamni ochib koʻraman sizni. — X. Saloh, Chashma