сирт
sirtсирт
от 1. Нарсаларнинг ташқи томони, ташқи юзи.
Ер сирти. Ой сирти. Сирти кўк идиш. Мол оласи сиртида, одам оласи ичида. — Мақол
Бу чойнакнинг сирти ажойиб нақшлар билан безатилган экан. — Олтин олма
Кун тиғ тортиб, дарёнинг у томонидаги адирларнинг сирти тўқ яшил, жилғалари қора тусга кирди. А. — Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
2. Нарса ёки кимсанинг ташқи қиёфаси, кўриниши; зоҳирий томони.
Сирти ялтироқ, ичи қалтироқ. — Мақол
Сирингни сиртингга чиқарма. — Мақол
Демак, у сиртдан ҳуснга қанчалик бой бўлса, маънавий жиҳатдан ҳам шунча бой экан-ку! — К. Яшин, Ҳамза
Булар сиртдан мағрурдек кўринадилар. Бироқ бу мағрурликка кирмайди, буни кибр дейилади. — Шукрулло, Сайланма
3. Ташқари, чет.
Душманнинг сиртида эмас, ичида бўл. — Мақол
Синалмаган отнинг сиртидан ўтма. — Мақол
Зумрад ҳануз сиртда ийманиб турарди. — С. Сиёев, Отлиқ аёл
Мен қўл қўйиб, муҳр босар эдим-у, лекин сиртдан туриб сизларга ёрдам берганим мақбул. — Ж. Шарипов, Хоразм
Ёʻқ, шоир ҳиссини бўлмайди алдаб, Сиртдан баҳо бериб бўлмас кишига. — Шукрулло, Сайланма
4. мат. Геометрик шаклнинг ташқи юзи, умумий қисми.
Шар сирти. Силиндрнинг ён сирти. Ботиқ сирт. Уюрма сирт.
Фанда сиртнинг хусусиятларини ўрганувчи бутун бошли ёʻналишлар мавжуд. — Фан ва турмуш
5. геогр. Тизма тоғ чўққилари.
Агар мана шу Музлоқ тоғнинг чўккалаган нор туянинг ўркачига ўхшаган сиртига чиқилса, кишининг кўзи олдида бир-бирига зид икки дунё очилади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча