{"headword": "sirt", "key": "sirt", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Narsalarning tashqi tomoni, tashqi yuzi.", "examples": [{"text": "Yer sirti. Oy sirti. Sirti koʻk idish. Mol olasi sirtida, odam olasi ichida.", "source": "Maqol"}, {"text": "Bu choynakning sirti ajoyib naqshlar bilan bezatilgan ekan.", "source": "Oltin olma"}, {"text": "Kun tigʻ tortib, daryoning u tomonidagi adirlarning sirti toʻq yashil, jilgʻalari qora tusga kirdi. A.", "source": "Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 2, "text": "Narsa yoki kimsaning tashqi qiyofasi, koʻrinishi; zohiriy tomoni.", "examples": [{"text": "Sirti yaltiroq, ichi qaltiroq.", "source": "Maqol"}, {"text": "Siringni sirtingga chiqarma.", "source": "Maqol"}, {"text": "Demak, u sirtdan husnga qanchalik boy boʻlsa, maʼnaviy jihatdan ham shuncha boy ekan-ku!", "source": "K. Yashin, Hamza"}, {"text": "Bular sirtdan magʻrurdek koʻrinadilar. Biroq bu magʻrurlikka kirmaydi, buni kibr deyiladi.", "source": "Shukrullo, Saylanma"}]}, {"order": 3, "text": "Tashqari, chet.", "examples": [{"text": "Dushmanning sirtida emas, ichida boʻl.", "source": "Maqol"}, {"text": "Sinalmagan otning sirtidan oʻtma.", "source": "Maqol"}, {"text": "Zumrad hanuz sirtda iymanib turardi.", "source": "S. Siyoyev, Otliq ayol"}, {"text": "Men qoʻl qoʻyib, muhr bosar edim-u, lekin sirtdan turib sizlarga yordam berganim maqbul.", "source": "J. Sharipov, Xorazm"}, {"text": "Yoʻq, shoir hissini boʻlmaydi aldab, Sirtdan baho berib boʻlmas kishiga.", "source": "Shukrullo, Saylanma"}]}, {"order": 4, "text": "Geometrik shaklning tashqi yuzi, umumiy qismi.", "examples": [{"text": "Shar sirti. Silindrning yon sirti. Botiq sirt. Uyurma sirt.", "source": ""}, {"text": "Fanda sirtning xususiyatlarini oʻrganuvchi butun boshli yoʻnalishlar mavjud.", "source": "Fan va turmush"}]}, {"order": 5, "text": "Tizma togʻ choʻqqilari.", "examples": [{"text": "Agar mana shu Muzloq togʻning choʻkkalagan nor tuyaning oʻrkachiga oʻxshagan sirtiga chiqilsa, kishining koʻzi oldida bir-biriga zid ikki dunyo ochiladi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/sirt"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "147"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Narsalarning tashqi tomoni, tashqi yuzi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "СИРТ", "raw_meaning": "SIRT Нарсаларнинг ташқи томони, ташқи юзи."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "556"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Omurgalı veya omurgasız hayvanlarda boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanan üst bölüm.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "İnsanlarda boyundan bele kadar uzanan üst bölüm.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SIRT", "raw_meaning": "ОРҚА, СИРТ 1.Omurgalı veya omurgasız hayvanlarda boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanan üst bölüm. 2.İnsanlarda boyundan bele kadar uzanan üst bölüm."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "582"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "uyning sirtini oqlash kerak", "source": ""}, {"text": "sirti tayoq, ichi boʻyoq", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "shar sirti", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "", "examples": [{"text": "sirtdan oʻqimoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sirt", "raw_meaning": "1. внешняя сторона; uyning ~ini oqlash kerak следует побелить наружную сторону дома; ~dan снаружи; внешне; ~i tayoq, ichi bo‘yoq загадка снаружи - палка, внутри краска (Карандаш); 2. поверхность; shar ~i поверхность шара; 3. заочно; ~dan o‘qimoq учиться заочно; ◊ ~iga suv yuqtirmaydigan odam (букв. совершенно не промокающий человек) человек, которому хоть кол на голове теши; соотв. с него как с гуся вода."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "628"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "external side", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sirt", "raw_meaning": "n external side, surface, outward; ~dan o'qiydigan talaba external students, student taking correspondence course"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "144"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "SIRT", "raw_meaning": "1. sırt, zatlardıń sırtqı tárepi, sırt beti; 2. dala, tıs, maydan, shet; 3. mat. geometriyalıq formanıń beti, ulıwma bólegi; 4. geogr. taw shoqqıları."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "153"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "sirt", "raw_meaning": "Außen n, Außenseite f"}}]}