Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «sir-u» — результатов: 83: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

77
sir

SIR 1 buyum betini qoplash uchun surtiladigan yaltiroq boʻyoq'. Uning baland va s i r i koʻchib ketgan eski ustunli ayvonida uch-toʻrtta namozxon buj— mayib oʻtirishibdi (Parda Tursun). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli sïr tarzida talaffuz qilingan (Devon, I, 313; КРС, 682), oʻzbek tilida ï unlisining qatgiqlik belgisi yoʻqolgan: sïr > sir. \a. ush — maxfiy narsa, yashirin ish yoki ran; qalb, koʻngil

1. Oʻzgalardan maxfiy tutilgan yoki oʻzgalarga nomaʼlum boʻlgan biror ish, ran, narsa va b

Harbiy sir. Yurakdagi sir. Sir saqlamoq. Sir tutmoq. Sirni oshkora qilmoq. Dushmanning kulgani — siringni bilgani — Maqol

Oʻz doʻstim deb sir aytma, doʻstingning ham doʻsti bor — Maqol

Otabek nima deb aytishga soʻz topolmay qoldi. Chunki yurak sirini ifoda qilarlik jumla topish mumkin emas edi. A — Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ahmad yuragida yashirib yurgan sir tunu kun, bir daqiqa ham unga tinchlik bermasdi — F. Musajonov, Himmat

2. Hali ochilmagan, anikdanmagan, ilm-fan hali oʻrganib yetmagan, inson uchun hali nomaʼlum narsa

Koinot sirlari

Oyga uchirilgan ikkinchi raketa kosmos sirlarini bilishga doyr qimmatli maʼlumotlar berdi — "Fan va turmush"

Olimlarning ushbu holdan Chimirildi qoshlari. Bu qanaqa sir boʻldi, deb Tomom qotdi boshlari — A. Oripov, Yillar armoni

Odamzod doimo dunyo sirlarini bilishga harakat qilib kelgan — "Fan va turmush"

3. Biror soha yoki faoliyat turining oʻzigagina xos boʻlgan xususiyat; malaka

-Boʻtam, siz koshinpazlik hunaridagi hamma sirlarni diqqat bilan oʻrganganmidingiz?[deb soʻradi Meʼmor] — Mirmuhsin, Meʼmor

Badiiy ijod sirlariga, ijod psixologiyasiga qiziqish ommaviy maʼnaviy ehtiyojga aylanib qolgan ekan, uni oʻrganish foydali — U. Normatov, Talant tarbiyasi

Полная статья →
sirmoq

fl. 1. Ustini mato bilan tarang qilib qoplamoq.

Divanni qizil duxoba bilan sirmoq.

2. Gavdaga yopishib tarang turmoq (kiyim haqida).

[Aʼzam] Bir kelsa, Tamannoning oʻzi yolgʻiz. Xuddi bir mahal koʻrganiday, badanga sirib tikilgan shim va koftada. Shuhrat, — Jannat qidirganlar

3. Mahkam qilib bogʻlamoq.

Usta., chorsi-sini beliga sirib bogʻlab, minbarga chiqdi. — S. Ahmad, Hodivoy

4. Arqonni kalta qilib bogʻlamoq, qantarib qoʻymoq.

Otni ustunga sirib bogʻlamoq.

Полная статья →
sira

ot 1. Aslo, asti, mutlaqo, hech.

Buning sira iloji yoʻq.

Ahmad bu gapni sira kutmagan edi, tok urgandek eti jimirlashib ketdi. — F. Musajonov, Himmat

Avji qish vaqti boʻlsa ham, yerda sira qor yoʻq. — S. Zunnunova, Yangi direktor

U oʻtirganlardan sira man tortmasdan sheʼrini baland ovoz bilan yoddan oʻqidi. — K. Yashin, Hamza

2. (Hech qachon, hech vaqt.

Endi bu yerga sira kelmayman.

Bari bir, men Gulnor opani unutmayman sira, uni koʻrgani tez-tez kelib turaman. — Oybek, Tanlangan asarlar

Kanal ochilgan kun esingizda bormi? Kanaldan oqqan chiroqlar koʻz oldimdan sira ketmaydi. Bu oʻyin emas, xalqning orzusi edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Biror marta, hech.

— Shahodat muftingizning aftiga sira qaraysizmi. Shoiringizning pichinglarini payqaysizmi? — dedi Anvar Sultonaliga. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Siz otamisiz, nimasiz axir, oʻgʻlingizni tiyib olish sira esingizga keladimi? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Sirasini aytganda Toʻgʻrisini aytganda, gapning toʻgʻrisi. Sirasini aytganda, poytaxtlik konstruktorlar bizga yordamga kelishadi, deb oʻylamagan edik. — Gazetadan
Полная статья →
sirk

ot 1. Sanʼatning akrobatika, gimnastika, masxarabozlik, illyuzionizm, dorbozlik, jonglyorlik, hayvonlar oʻrgatish, oʻynatish va shu kabilar janrlar (tomoshalarni) oʻz ichiga olgan turi.

[Iskandar[ Olti-yetti yoshlarda otasidan yetim qolib, koʻchmanchi sirk artistlari bilan koʻp shaharlarni kezgan. — Sh. Rizo, Qor yogʻdi, izlar bosildi

2. Sanʼatning shu turini tomoshabinlarga koʻrsatish bilan shugʻullanadigan muassasa va uning binosi.

Toshkent sirki.

Ular sirk oldidan oʻtib, allaqanday ariqchalardan hatlashdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Полная статья →
sirt

ot 1. Narsalarning tashqi tomoni, tashqi yuzi.

Yer sirti. Oy sirti. Sirti koʻk idish. Mol olasi sirtida, odam olasi ichida. — Maqol

Bu choynakning sirti ajoyib naqshlar bilan bezatilgan ekan. — Oltin olma

Kun tigʻ tortib, daryoning u tomonidagi adirlarning sirti toʻq yashil, jilgʻalari qora tusga kirdi. A. — Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Narsa yoki kimsaning tashqi qiyofasi, koʻrinishi; zohiriy tomoni.

Sirti yaltiroq, ichi qaltiroq. — Maqol

Siringni sirtingga chiqarma. — Maqol

Demak, u sirtdan husnga qanchalik boy boʻlsa, maʼnaviy jihatdan ham shuncha boy ekan-ku! — K. Yashin, Hamza

Bular sirtdan magʻrurdek koʻrinadilar. Biroq bu magʻrurlikka kirmaydi, buni kibr deyiladi. — Shukrullo, Saylanma

3. Tashqari, chet.

Dushmanning sirtida emas, ichida boʻl. — Maqol

Sinalmagan otning sirtidan oʻtma. — Maqol

Zumrad hanuz sirtda iymanib turardi. — S. Siyoyev, Otliq ayol

Men qoʻl qoʻyib, muhr bosar edim-u, lekin sirtdan turib sizlarga yordam berganim maqbul. — J. Sharipov, Xorazm

Yoʻq, shoir hissini boʻlmaydi aldab, Sirtdan baho berib boʻlmas kishiga. — Shukrullo, Saylanma

4. Geometrik shaklning tashqi yuzi, umumiy qismi.

Shar sirti. Silindrning yon sirti. Botiq sirt. Uyurma sirt.

Fanda sirtning xususiyatlarini oʻrganuvchi butun boshli yoʻnalishlar mavjud. — Fan va turmush

5. Tizma togʻ choʻqqilari.

Agar mana shu Muzloq togʻning choʻkkalagan nor tuyaning oʻrkachiga oʻxshagan sirtiga chiqilsa, kishining koʻzi oldida bir-biriga zid ikki dunyo ochiladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Полная статья →

Показать все · 77 →

В определениях

6