Qidiruv

fl. 1. Siqmoq 1, 2 feʼlining oʻzlik va majhul nisbatlari.

Sovuqdan siqilgan jism. Siqilgan gaz.

Ikkita zabardast odamning oʻrtasida siqilib, qimirlashga ham jurʼat etolmay ketaverdi! — F. Musajonov, Nozik masala

2. (ch. k. bilan) Tanglik sezmoq, toliqmoq, zoriqmoq.

Puldan siqilmoq. Roʻzgʻordan siqilmoq.

3. Ruhan ezilib yoki zerikib diqqat boʻlmoq, diqqati oshmoq, ziq boʻlmoq.

U kunlarni eslasam agar, Siqilaman, yuragim titrar. — Gʻayratiy

Anvarxonning koʻngli ezilgan edi, qarshisida oʻtirgan, ruhan siqilgan yigitning ahvolini yaxshi tushungan edi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

fl. 1. Oʻrab, qamrab yoki bosib ezmoq, qismoq.

Toshni siqqan bilan suv chiq-masalan — Maqol

Uning yuzlari xuddi sharbati siqib olingan anor poʻstiga oʻxshab ketardi. — S. Ahmad, Poyqadam

Darvoza ochilib, yoʻgʻon qomatini sportchilar kiyadigan qalin triko siqib turgan Shamsi Toʻrayevich koʻrindi. — N. Aminov, Suvarak

U yigitni tagiga bosib olib, boʻynidan siqdi-da, yuzini yerga ishqab, ura ketdi. — T. Ashurov, Oq ot

2. Sirib bogʻlamoq.

Tongda jangchilar och qornini kamar bilan mahkam siqib, yoʻlga tushdilar. — Oybek, Quyosh qoraymas

3. Bosim bilan hajmini kichraytirib zichlashtirmoq.

Gazni siqmoq.

4. Tazyiq bilan surib bormoq, tang holda qoldirmoq.

Raqibni burchakka siqib qoʻymoq. Mashina qoʻl mehnatini siqib chiqarmoqda.

Dushman bu qiyinchiliklardan foydalanib, stansiya tomon siqib keldi. — Oybek, Quyosh qoraymas

5. Erkinlik, huquq bermay yoki oʻrinsiz talab, daʼvo, boʻhton va shu kabilar bilan ruhan ezmoq, qiynamoq.

Bolalarni boʻlar-boʻlmasga siqavermoq. Uni, ovqatni buzibsan, deb rosa siqdik.

6. chiqish kelishigi bilan Biror narsadan cheklab qoʻymoq; zoriqtirmoq.

Puldan siqmoq.

[Xushroʻy] Ikkinchi va uchinchi haftalarda oʻchoq boshini oʻz qoʻliga olib, kundoshini ikkita yosh bolasi bilan tomoq vajidan ham siqa boshlaydir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Albatta, kampir kelinlarini roʻzgʻordan siqmasdi. Ammo rejani buzmay, masalliqni isrof qilmay ish tutardi. — S. Ahmad, Saylanma

Bechora xolani xudo husndan siqqan, jamolida jindakkina kulib turadigan yeri yoʻq. — Mirmuhsin, Umid

ot Narsa changallab siqilgan kaft va shu kaft orasiga olingan narsa miqdori; qisim.

Siqimini toʻldirib-toʻldirib pista olmoq. Oshga bir necha siqim sabzi solmoq.

Mirvali bangi birovning qoʻlidagi bedanani koʻrib, didiga oʻltiradigan boʻlsa, siqimida salmoqlab koʻrib, hamma joyi ham kelgan ekan, deb qoʻyadi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

sft. 1. Siqilgan, qisilgan, siqimlangan.

Siqiq musht.

2. Tor, kichkina.

Kichik masjid qishloqning Eshon mahalla deb atalgan qismida boʻlib, siqiqroq bir xonaqoh va torroq bir ayvondan iborat. — A. Qodiriy, Obid ketmon

3. Haq-huquqdan, erkinlikdan mahrum; siquv, iskanja ostidagi; tang.

Siqiq vaziyat. Siqiq hayot.

Sultonxon, bechora, kundoshlarini “ahmoq“ deb oʻylaydi. Holbuki, u siqiq muhitda yashovchilarning hammasi bir-birini aldashga, bir-birini ahmoq qilib qoldirishga urinadi Choʻlpon, — Kecha va kunduz

4. Chekli, cheklangan, tang.

— Yer joʻnidan siqiqroqmiz, — dedi boshini asta qimirlatib — Oʻktam. Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

5. Muxtasar, ixcham.

siqiq va chuqur maʼno bildiradigan maqollar tugal bir poetik asar mazmuniga teng keladi. — Gazetadan

Chindan ham istiora eng siqiq shakldagi oʻxshatishni eslatadi. — UTA

6. ot Siquv, tazyiq, iskanja.

[Sulaymonov] Turli fikrlar siqigʻidan chiqib, bir qarorga kelganday, Rahmon otani olib kelishlarini soʻradi. I. — Qalandarov. Shoxidamas, bargida

n pressing, pressure (on), oppression

fiz. tex. Bosim, kuch taʼsiri ostida hajmini kichraytirib zichlash, qisish