Qidiruv

fl. Qopmoq feʼlining birgalik nisbati.

fl. 1. Tishlab olmoq, tishlamoq (it, tuya haqida).

Itni qopmas deb boʻlmas. — Maqol

It qutursa, egasini qopadi. — Maqol

— E, yuravering, qopmaydi! — dedi orqada kelayotgan Tojiboy. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. shv. Tishlamoq.

Ne bedovlar jazosini topadi, Bir nechasi agʻnab, qumni qopadi. — Alpomish

3. koʻchma Jerkib, urishib gapirmoq, dagʻal gap qilib, dilni ogʻritmoq.

Yaxshi topib gapirar, yomon qopib (gapirar). — Maqol

— Davlatbaxt qani? Nega u kelmadi? -qopib gapirdi Olloyor. — Oybek, Navoiy

1. Sochiluvchan narsalar solib qoʻyiladigan, mata, chipta va shu kabilardan tikilgan, xaltadan katta, qanordan kichik roʻzgʻor buyumi

Kanop qop. Chipta kop. Qogʻoz kop

2. Qanor kop. Boʻsh kop tik turmas. Maqol

-Men sizlarga.. mana bu sovgʻalarni olib keluvdim, — dedi qopni koʻrsatib — R. Fayziy, Sen yetim emassan

qopning ogʻzini ochib, elakka hovuchlab un soldi, kopning ogʻzini yana burab koʻydi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Bir qop yongʻoq q. yongʻoq

sft. 1. Bichimi kelishmagan; beoʻxshov, besoʻnaqay; dagʻal.

Qoʻpol etik. Qoʻpol kiyim.

Uning tarvaqaylagan qoʻpol, yalangʻoch shoxlari hovlining u burchagidan bu burchagiga yetadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Taxtadan qoʻpolgina qilib yasalgan uzun stolga qizil mato yozilgan. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. Kishiga qattiq tegadigan, kishini ranjitadigan; dagʻal, qoʻrs, tund, yoqimsiz.

Qoʻpol muomala. Qoʻpol soʻz. Qoʻpol qiliq. Qoʻpol harakat. Qoʻpol hazil. Qoʻpol gapirmoq.

Raisning qoʻpol eʼtirozini eshitib turgan Bekboʻta, qoni qaynab ketdi shekilli, oʻzini tutolmay, keskin gapirdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Maorif mudiri Xizirov uning [Elmurodning] taʼbiga qarshi, tomdan tarasha tushganday, qoʻpol javob qildi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Men ham senga eski bir maqolni aytishim mumkin edi. Lekin juda qoʻpol boʻlganidan, aytishga tilim bormaydi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Shunday belgi-xususiyatga ega boʻlgan shaxs haqida.

Yuzboshi Abdullabek oʻlguday qoʻpol odam., bu odamni qaranglar, qanday xushfeʼl. — Mirmuhsin, Meʼmor

Meni dagʻal desang, tan beraman. Qoʻpol desang, boʻynimga olaman. — Uygʻun, Qaltis hazil

4. Oqlab, kechirib yoki tuzatib boʻlmaydigan.

Qoʻpol xato. Boshqalarning ichki ishlariga qoʻpol ravishda aralashish.

[Uning] Bu qoʻpol gunohini tasodifan chiqqan xayrli natijasiga bagʻishlash, bundan kelin shunday xato qilsa, qattiq jazo koʻrishini unga tushuntirish kerak. — S. Ayniy, Qullar

ot esk. Darvoza.

Shahar qopqasi.

Oʻzingni kamsitma, Toshkentning oʻn ikki qopqasiga borilsa, kimning yeri — Qurbon-hojining yeri-ku! — Oybek, Tanlangan asarlar

Koʻkning qopqasi qoqqan soatda, Quyosh koʻz uqalab uygʻonar edi. — Gʻ. Gʻulom

qattiq, kibrli

Sewügsüz bolur könli qopqï kiši Bagʻritosh kishi mehrsiz boʻladi – Человек с гордым сердцем бывает нелюбим – A man with a proud heart is unloved