Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«oʻymoq» boʻyicha 329 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

279 ta
oʻymoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Biror narsa bilan kovlab, chuqur hosil qilmoq; kovlamoq.

Yerni oʻymoq. Devorni oʻymoq.

Tirnoq-la yer oʻyib, suvlar oqizgan Gʻariblar ahvoli qolardi tangga. — Gʻayratiy

Avaz uchi tirsakka oʻxshash silliq tosh topib, boʻzni oʻyib, ikki qator chuqurchalar yasadi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

2. Chuqurcha hosil qiladigan qismini ajratib olmoq.

Men ham lip etib hujraga kirib, xumchadan yogʻ oʻyib oldim. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Mana shu yolgʻiz qoʻlim bilan malʼun Japaqning koʻzini oʻyaman. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

3. Naqsh, gul, tasvir va shu kabilar ishlash uchun biror sirtga iz, oʻyiq tushirmoq.

Supachada bir parcha ganchga Naqqosh oʻyar soʻnggi nasini. — E. Rahim

Islomxoʻja ustalar bilan salomlashib, marmar toshga Ogahiy sheʼrlarini oʻyayotgan Xudoybergan muhrkan oldiga bordi. — J. Sharipov, Xorazm

[Solijon] Takrorlaydi darslarin, Koʻzdan tugal oʻtkazar, Toshga oʻygan xat kabi Puxtalab dilga yozar. — Q. Muhammadiy

4. Yemirib, yuvib, chuqur hosil qilmoq.

Oyqiz butun kuchini yigʻib, Pogodinni suv oʻygan chuqurlik qirgʻogʻiga sudrab keldi — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

5. Qattiq chimchilamoq.

Rohila [qizning] biqinini oʻyib oldi. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

6. Qattiq ruhiy azob bermoq.

Yurak-bagʻrimni oʻyding, Meni nomusga qoʻyding. — H. Olimjon

7. Oʻyib olmoq Qattiq taʼsirli, taʼzirli gap qilmoq.

Alim buva mingboshini oʻyib oldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

biror narsani bahona qilib, gap bilan oʻyib-oʻyib oladi. — O. Husanov, Nay

Toʻliq maqola →
oy
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

ot 1. (O — katta). Quyoshdan nur olib, yogʻdu sochuvchi samoviy jism, Yerning tabiiy yoʻldoshi.

Oʻn toʻrt kunlik oy. Toʻlin oy. Oy nuri. Oy chiqdi. Oy botdi. Oyning yuzidagi dogʻlar. Oyning Yer atrofida aylanishi.

Oyni etak bilan yopib boʻlmaydi. — Maqol

Kechki gullar ochilib turibdi. Koʻkda tanho oy kezmoqda. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Astronomik yilning oʻn ikkidan biriga — Oyning Quyosh atrofidan bir marta aylanib chiqish muddatiga yaqin vaqt oraligʻi; oʻlchov birligi: 28, 29 30 yoki 31 kunlik davr.

Oy boshi. May oyi. Bir yil — oʻn ikki oy. Bu orada uch oy oʻtdi. Yoz oylari ham oʻtib ketdi. Oyning oʻn beshi qorongʻi boʻlsa, oʻn beshi yorugʻ. — Maqol

Oʻgʻlim bechora oy oʻtmasdan boʻzchining mokisidek qatnab tursa. — A. Qodiriy,Oʻtgan kunlar

3. Uch-toʻrt kunlik oy shaklidagi bezak yoki belgi.

Mezana ustidagi oy.

4. Ayollar ismi tarkibiga kiradi yoki ayollar nomiga qoʻshilib, erkalash, hurmatni bildiradi.

Oyposhsha, Oyqiz, Oytoʻti, Oynisa; Tursunoy. Shirmonoy, Qunduzoy.

  • Oy yuz Chiroyli yuz, goʻzal yuz. Oy yuzing qora chimmat zulmidan qutultirgʻil. Chiq qorongʻi turmushdan, nur ichinda javlon qil. Hamza. Oy desa — oyga, kun desa kunga oʻxshaydi Juda goʻzal, juda ham chiroyli.
  • Oydan oy, kundan kun oʻtib Ancha vaqt oʻtib. Oydan oy, kundan kun oʻtar daryodil, Menga tanho boʻlgan sen yoʻqsan mohim. — Habib Abdunazar, Anjir guli.
  • Oy-kun(lar) oʻtib Vaqti, umri, hayoti kechib. Shu yoʻsin oromsizlik va besaranjomlik ichida [Otabekning] oy-kunlari oʻtib turar edi. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.
  • Oy borib, omon kel Safarga ketayotgan kimsaga yaxshilik tilab aytiladigan ibora, oq yoʻl tilash. U[Elmurod] yoʻlda ketar ekan Oy borib, omon keling! deb, oq yoʻl tilab qolgan Gulsumni hiylagacha oʻylab yotdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Oy koʻrmoq Hayz koʻrmoq.
  • Oyi toʻldi Tugʻish vaqti yetdi. Kumushning oyi toʻlmasdanoq, u [onasi] beshik yasatish bilan mashgʻul edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Oykuni yaqin Tugʻish arafasida, oldida.
Toʻliq maqola →
oyi
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Ona.

— Bir ozdan keyin chiqib, oyim bilan soʻrashing, — dedi Kumush. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

— Oyijon, siz hech tashvish tortmang, charchadim, xolos, — javob berdi Nuri. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Katta oyi 1. Ota yoki onaning onasi; Yoʻlchi pishqirgan otini toʻxtatib, qichqirdi: — Katta oyi, yigitchalarni xursand qiling! — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Kelin oyi
  • Kichik oyi
Toʻliq maqola →
pus
«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati · yana 4 ta lugʻatda

pistirma qoʻymoqruschaпрятаться, устраивать засадуinglizchaput ambush

Saq er tutčï etnib usalïy pusar Ehtiyotkor kishi, har doim ogoh bo‘ladi va tezkorlik bilan pistirma qo‘ya oladi – Осторожный муж, будучи всегда начеку, устраивает засаду на беспечных – Careful husband, being always on the alert, arranges an ambush on carefree

Toʻliq maqola →
oyat
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot Qurʼon suralarining har bir jumlasi, har bir bandi.

Mehroblar tepasiga xatti shikasta xati bilan oyat yozilgan. — Mirmuhsin, Ildizlar va yaproqlar

Baʼzilar choʻkkalab oʻtirib olib, oʻzlari bilgan oyatni tilovat qilmoqda. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

Qurʼoni karimda Od qavmi toʻgʻrisida juda koʻp oyatlar nozil qilingan. — Gazetadan

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 279 →

Taʼriflar ichida

11 ta
kavaklamoq

kavakla kam qoʻll. Kavak hosil qilmoq, oʻymoq. Ketay endi, ketib obroʻlarim xalq ichra tobora, Kavaklab jism-u jonim, bagʻrimi parvardalar qilding. Mushtum

oʻymalamoq

o‘ymala Oʻyib tashlamoq, oʻyib, chuqurchalar hosil qilmoq. Bolalar hovli yuzini oʻymalab tashlashibdi. Ustma-ust, davomli tarzda oʻymoq, chimchilamoq. Umid oʻz yoʻlida da

naqsh

узор; резьба; орнамент; гравюра; odam borki odamlarning naqshidir, odam borki hayvon undan yaxshidir посл. бывает человек — среди людей узор, бывает человек — среди звере

Hammasini koʻrish · 11 →

Ertaklar

13 ta
Attang
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda shahzoda oʻz sevgilisining "attang"ni topib kelish shartini bajarish uchun sarguzashtlarga duch keladi. U tushida koʻrgan cholning armonini roʻyobga

Dunyoda yoʻq hunar
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal yigit podshohning qiziga uylanish uchun dunyoda yoʻq hunarni oʻrganishi kerak boʻladi. U turli qiyofalarga kira oladigan sehrli hunarni egallaydi va k

Epchil oʻtinchi va makkor eshak
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda epchil oʻtinchi va uning eshagi hamda tuyasi oʻrtasidagi qiziqarli voqealar tasvirlanadi. Eshakning makkorligi va boshqa hayvonlar bilan doʻstlashuvi

Garang
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda toʻrt nafar garang kishining tushunmovchiliklari va ularning qoziga murojaat qilishi tasvirlangan. Voqea kulgili vaziyatlar bilan rivojlanib, kuti

Hasan va Husan
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda ikki aka-uka, Hasan va Husan, sarguzashtlarga boy hayot kechirib, turli mamlakatlarda qahramonlik koʻrsatadi. Ular oʻzlarining jasorati va topqirligi

Hunardan unar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir podshoh kambagʻal qizga uylanish uchun hunar oʻrganadi. Keyinchalik, oʻsha hunar uning hayotini saqlab qolishiga va mamlakatidagi sirli yoʻqolishlarni fosh

Hammasini koʻrish · 13 →

Sheva materiallari

26 ta
Häläklämäk
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ovora qilmoq

ovora qilmoq, tashvishga solmoq; urintirib qoʻymoq

ba:qï qïlmaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ariq qazishda gunoh qilgan kishini oyogʻidan osib qoʻymoq
bixlä-
Qashqadaryo viloyati · soʻymoq

soʻymoq (jargon)

chash qylmaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · uyib qoʻymoq

donni yigʻib, uyib qoʻymoq

chärmämäk
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · shimarmoq

shimarmoq, shimarib qoʻymoq

chöŋkärmäk
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · choʻktirmoq

1. choʻktirmoq; 2. arava shotisini osmonga qaratib qoʻymoq

Hammasini koʻrish · 26 →