ot 1. Kishining oʻz obroʻyini ulugʻlash va ardoqlash his-tuygʻusi; oriyat, diyonat, vijdon.
Nomusini yerga bukmoq. Nomus va gʻayrati bor odam mehnatdan qoʻrqmaydi. Nodon bilan yurma, Nomusingni bukma. — Maqol
2. Xijolat tortish his-tuygʻusi; uyat-andisha, sharm, hayo, or.
Nomusga qoʻymoq.
[Jamila:] Hayo benomusda boʻlmaydi! Hayosizda nomus boʻlmaydi. — Hamza, Boy ila xizmatchi
Nomus! Nomus er kishini oʻldiradi-ya! — Shuhrat, Shinelli yillar
[Hayitjon:] Otasi bechora boʻlsa, qancha vaqt el-xalqdan nomus qilganidan, allaqanday shaharlarga badargʻa boʻlib, yaqinda keldi. — Hamza, Paranji sirlari
3. Qiz pokligi, bokiralik, iffat, qizlik.
Baxtsiz onalarning koʻz yoshlari, bolalarning, qizlarning tahqirlangan nomusi uchun soʻnggi nafasgacha kurashing. Oʻlim, tiz choʻkish yoʻq! — Oybek, Quyosh qoraymas
Agar it tegmagan boʻlsa, pokman, nomusim joyida desang, kel, beri kel. — M. Mansurov, Yombi
- Nomusga tegish Zoʻrlik ishlatib, qoʻrqitib yoki jabrlanuvchining (ayol kishining) ojizligidan foydalanib, jinsiy aloqa qilish.