Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «moʻy» — результатов: 109

Фильтр

Словарные статьи

47
moy

ot 1. Chorva mollari va baʼzi jonivorlar toʻqimalarida boʻladigan, tarkibida yogʻ boʻladigan narsa.

Bir qumaloq bir qorin moyni chiritar. — Maqol

Echkiga jon qaygʻu, qassobgamoy qaygʻu. — Maqol

Quyonning moyi qoʻy va qoramol moyiga nisbatan tez eriydi. — Fan va turmush

2. Shunday narsadan va baʼzi oʻsimliklarning urugʻi, guli va mevasidan olinadigan, suvda erimaydigan modda; yogʻ.

Hayvonot moylaridan tayyorlangan yogʻ mahsulotlari ham yaxshi dogʻlashni talab etadi. — Gazetadan

Yongʻoqning tarkibida moy, oqsil moddalari behisob. — J. Abdullaxonov, Oriyat

soyadan yaxshi hosil olishimiz, oziq-ovqat sanoati uchun soya moyi ishlab chiqarishimiz mumkin. — Gazetadan

Inson gullardan efir va sanoat moyi va dorivor olishga ham oʻrgangan. — Gazetadan

3. Yumshatish, harakatni ravonlashtirish, pardoz va boshqalar maqsadlarda ishlatiluv-chi moddalarning umumiy nomi.

Korjomasi va qoʻllarigacha moy boʻlganidan, bilagini tutib soʻrashdi. — R. Fayziy, Asad libosi

Mullajon amaki haligi kishining yuziga suqma moy surtdilar-da, hafsala bilan ishqaladilar. — E. Raimov, Ajab qishloq

moy surtmasang, aravaning oʻqi ham gʻirchillaydi. — Mushtum

4. Boʻyoq.

Politsiya eshigi berk: yashil moy bilan sirlangan yogʻoch panjaralar oldida tutaqqan xalq qaynaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar.

  • Juvoz moyi Chigit, magʻiz va shu kabilardan juvozda chiqarilgan moy ( Qoʻshni hovlidan chuchitilgan juvoz moyining isi keladi. — S. Ahmad, Hukm
  • Moy bosgan yoki moyi chiqqan Kir boʻlib, yaltirab ketgan (asosan kiyim haqida). Bir necha minutdan soʻng turib, moy bosgan qatirma doʻppisi ichiga toʻgʻnalgan ignani oldi. — Oybek, Tanlangan asarlarboshida moyi chiqib ketgan eski kepka, egnida qora satin pidjak. — O. Togʻayev, Alangali yurak
  • Moy tomsa (yoki toʻkilsa, tushsa) yalagudek Nihoyatda toza (yer sathi, pol va shu kabilar haqida). Turdimatchoʻtal goʻlaxxonani moy tomsa yalagudek qilib, aftidan, bor zehnini berib tozalab qoʻygan edi. — A. Muxtor, Opa-singillarMoy toʻkilsa yalagudek. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Moydek (yoki moy kabi) yoqmoq Koʻngliga juda xush kelmoq; yoqib tushmoq. Ziyodillaning bu gaplari domlaga moydek yoqib tushdi shekilli. — H. Gʻulom, MashʼalKumushning oʻtinchi unga moy kabi yoqib tushdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Ogʻzidan moy tommoq Oʻziga juda maʼqul bilib, xush kelib gapirmoq. Gapirganda ogʻzidan moy tomadi.Rahmonali oʻzi ishlagan MTS va xotini aʼzo boʻlgan kolxoz ishini ogʻzidan moy tomib maqtay ketdi. — N. Safarov, Katta karvon yoʻlda
  • Pichogʻi moy ustida Ishi, maishati juda yaxshi. Bular ham bir nav durust: biri agronom, biri mol duxtiri. Pichoqlari moy ustida! — O. Yoqubov, LarzaAna, endi Tursunalining pichogʻi yana moy ustida. — Mushtum
  • Qozon ham moy, choʻmich ham Roʻzgʻor, tirikchilikning bekam-koʻst, yetarli taʼminlanganini, toʻkinligini bildiradi. Mashinalarni rost koʻcha qolib, past koʻchadan yugurtiraverdilar. Qarasalar, qozon ham moy, choʻmichi ham. — Mushtum
  • Ogʻzingga moy Suhbatdoshning gapi, xabari juda maʼqul kelganda, yoqib tushganda qoʻllanadigan ibora. Ogʻzingizga moy, amaki! — O. Yoqubov, Larza— Uning aytishiga qaraganda, Zunnunxoʻja quloq qilinipti! Sidiqjon yalt etib unga qaradi: — Rostmi? Yashang-e, ogʻzingizga moy! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Полная статья →
moya

ot 1. Urgʻochi tuya.

Bir qari nor poʻpaklini koʻrdingmi? — Bizning elda qolgan uchta moyasi. — Nigor va Zamon

2. Biror narsaning asosini tashkil qilgan modda, asos boʻlgan narsa; oʻzak; biror guruhning, jamoaning asosini tashkil qilgan shaxslar.

U [Abdurahmon] kutgan asosiy moyalar, yaʼni mudarris, peshvolar ziyoratchilar orasida koʻz ogʻrigʻi uchun ham koʻrinmadilar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon.

Полная статья →
moyak

ot 1. Tovuqning tuxum qilishi kerak boʻlgan yerga qoʻyiladigan tuxum yoki tuxumga oʻxshash narsa.

[Fotima:] Kelinposhsha, tovuqlaringizga moyak qoʻydingizmi? — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

2. Tuxum.

Bir guruh bola moyak urishtiryapti. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

3. Erkaklarning yorgʻoq ichida joylashgan bir juft jinsiy bezi; urugʻdon (spermatozoid va erkaklar jinsiy gormoni ishlab chiqaradi).

Полная статья →
moyil

rvsh. 1. Mayli, koʻngli bor, koʻngil qoʻygan.

Ilmga moyil odam.

Qoʻshnisi qishloqdagi bir dehqonning Nurjamol ismli qizini yaxshi koʻrarkan. Qiz ham unga moyil ekan. — M. Xayrullayev, Koʻngil

Ammo yoshlar odam zotin ayirmas. Koʻngil moyil boʻlsa — shuning oʻzi bas! — M. Ikrom, Koʻngil guli

2. Yaqinlashib boruvchi, yaqin.

Olti-yetti yoshlar chamasi doʻndiqqina, oqqa moyil yuzchasi isiqqina bu jajji qiz qoʻgʻirchoqqa oʻxshar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Berdiyorning boʻyi ham novcha, oʻzi sariqqa moyil. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa

Raʼno tabassumga moyil jodu koʻzlari bilan Anvarga ohista bosh koʻtarib qaradi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Yer bagʻirlab turgan imoratlar koʻngilda gʻashlikka moyil bir his uygʻotadi. — E. Usmonov, Yolqin

3. Biror narsa taʼsiriga beriluvchan, yaqin.

Boʻrijarning shahar chekkalaridagi sohillari eroziyaga moyil boʻlib turibdi. — Gazetadan

Bilimsiz kishilarning koʻngli xurofotga moyil boʻladi. — Gazetadan

  • Moyil qilmoq (yoki etmoq) Maylini qozonmoq, moyillik uygʻotmoq. Ertangi kun ishqi etmasa moyil, Hayotning lazzati kelurmi esga. — G. Joʻrayeva.
Полная статья →
moyli

sft. 1. Moyi bor, moy olish mumkin boʻlgan.

Moyli oʻsimliklar.

2. Moylangan, moy berilgan.

Moyli qogʻoz.

3. Sermoy, yogʻli.

Tursunoy tuxum bilan qovurilgan moyli qoʻy goʻshtini bir xitoy laganda keltirib, sandal ustiga qoʻydi. — Oybek, Tanlangan asarlar.

Fazliddin oldinroq moyli somsani koʻproq yeganidan mantini oz yedi. — Oybek, Tanlangan asarlar.

4. Koʻchma Daromadi yaxshi; serdaromad.

Moyli ish izlab yuribdi.

Bu oila tinch, moyli makon qidirib, qishloqqa koʻchib kelgan — Oybek, Tanlangan asarlar.

5. Moyi chiqqan; kirlangan.

Yoqasi moyli boʻlsin, etagi loyli boʻlsin. — Boychechak

Полная статья →

Показать все · 47 →

В определениях

9

Показать все · 9 →

Сказки

29
Aqlli, idrokli, zehnli
Устное народное творчество

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Ayiqpolvon
Устное народное творчество

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Bektemir botir
Устное народное творчество

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Bulbuligoʻyo
Устное народное творчество

Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat

Dangasa chol
Устное народное творчество

Bu ertakda dangasalik oqibatlari va insoniy munosabatlardagi oʻzaro tushunmovchiliklar kulgili tarzda tasvirlangan. Chol va kampirning oʻzaro kelishuvi kutilmag

Dod
Устное народное творчество

Ikki ziyrak yigit qaroqchilar toʻdasiga duch keladi. Ular oʻzlarining aql-zakovatlari bilan qaroqchilarni qoʻlga tushirishga muvaffaq boʻlishadi.

Показать все · 29 →

Диалектные материалы

24
badburut
Buxoro viloyati · katta

katta (beoʻxshov moʻylovli kishi)

baroq
Surxondaryo viloyati · sermoʻylov
birtlas
Xorazm viloyati · sermoʻylov
burut
Buxoro viloyati · moʻylov

moʻylov

burut
Xorazm viloyati · moʻylov

moʻylov

buryt//burt
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · moʻylov

Показать все · 24 →