Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «loy» — результатов: 440

Фильтр

Словарные статьи

140
loy

ot 1. Nam taʼsirida yoki suv bilan qorishib, yumshoq va yopishqoq massa holiga kelgan tuproq.

Yomgʻir yogʻdi — koʻcha loy boʻldi. Mashina loy sachratdi.

Bola suvni koʻp sepib, yerni loy qilib yuborgan edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Deyarlik har qadam-da bir poy kavushi oyoqdan tushib, loyga botar, qiz engashib olar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Suv ostiga oʻtirib qolgan togʻ jinslaridan, qum, tuproq zarrachalaridan hosil boʻlgan choʻkindi; balchiq (Baʼzi turlari shifobaxsh boʻlib, davolash maqsadlarida ishlatiladi).

Ariqning loyini tozalamoq.

3. Tuproqni suvga qorib, baʼzan somon, jun kabi narsalar aralashtirib tayyorlangan maxsus qurilish materiali.

Somonli loy. Kulol loyi. Loy qilmoq. Loy pishitmoq. Loy suvoq.

Sovuqda loy qorib, oyogʻimiz kesak, burnimiz sholgʻomday boʻlib ketdi. — E. Raimov, Ajab qishloq

  • Loy boʻlmoq 1. Loy tegib ifloslanmoq. Adolat ajriq kovlagan edi, barmogʻi loy boʻldi. — I. Rahim, Chin muhabbat;
  • Ishning tagi Loy Ishning oqibati yomon, chatoq.
  • Loy chaplamoq Xunuk, noqulay, haqoratli vaziyatga qoʻymoq; bulgʻamoq. Firibgarlik, zimdan uzatilgan qancha-qancha pora obroʻli kishilarni jarga uloqtirdi, vijdonlariga loy chapladi. — Gazetadan
  • Loyga bulgʻamoq (yoki belamoq) Qoralamoq, yerga urmoq; dogʻ tushirmoq, isnod keltirmoq. Butun Oltinsoyga mazax boʻlganingni bilasanmi? Or-nomusimni loyga belading, dogʻ oʻlguncha ketmaydigan boʻldi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli.
  • Suv boshidan loy Ish yuqoridan buzilgan, ishni avval boshliq buzgan, — Agar komissiya raisi, — dedi Shukur, — tuzuk odam boʻlsa edi, Oʻrmon polvonning gapiga kirib surishtirmasdan, tekshirmasdan shuncha urardimi? — Suv boshidan loy, — dedi Gʻoyib. — S. Ayniy, Qullar.
Полная статья →
loyiq

sft. 1. Toʻgʻri keladigan, mos tushadigan; arziydigan; muvofiq, munosib; sazovor.

Maqtovga loyiq ish. U hurmatga loyiq odam. Sizga loyiq bir ish topdim.

Otabek xon qiziga loyiq bir yigit ekan. — A. Qodiriy, Utgan kunlar

Tetik, ziyrak, ulugʻ, dono xaloyiq Baho bergay bilib har kimga loyiq. Uygʻun va I. — Sulton, Alisher Navoiy

Yaxshini ham koʻrdi, yomonni ham. Ichidan oʻziga loyigʻini tanlab oldi. — J. Abdullaxonov, Xonadon

2. Oʻlchamiga toʻgʻri keladigan.

Bu etik oyogʻingizga loyiq ekan. Boʻyi boʻyimga loyiq.

— Oʻhoʻ! — dedi Turdiyev deraza koʻzlarini koʻrib. — Bularga loyiq oynani qayerdan topaman. — I. Rahim, Tinimsiz shahar

3. Yetarli miqdorda, darajada.

Anvarga jabr boʻladi, deb oʻylasang, bundan keyin oʻziga loyiq, oz-oz non yopib tur. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Boy oʻzi mehnat qilishni xohlamasa, kuchiga loyiq yer, ishlab chiqarish vositalari qoldiriladigan boʻldi. — N. Safarov, Olovli izlar

  • Loyiq koʻrmoq Munosib deb bilmoq, hisoblamoq. lekin dushman Vatanimiz tup-rogʻidan haydab chiqarilmaguncha, frontdan ketishni oʻzimga loyiq koʻrmadim. — O. Yoqubov, Izlayman
Полная статья →
loyqa

1. sft. Loy, tuproq, chang va sh. k. tushib bulgʻangan, loyqalangan

Loyqa suv

Mart oʻzi bilan yomgʻir boshlab keldi.. Jilgʻalardan sharillab loyqa sel oqdi — S. Anorboyev, Oqsoy

Pastda juda katta loyqa koʻl toʻlqinlanib yotar.. edi — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

Uning oti suv yoqasida bosh chayqab, orqaga tisarilib, pishqirayotgan loyqa daryoga tushishga jurʼat qilolmas- — H. Gʻulom, Mashʼal

2. Suvda yoki suyuqlikda suzib yurgan loy va sh. k. lar zarrasi va ularning suv \av-zalaridagi loysimon quyqasi, choʻkindisi; balchiq. m Daryo oqimi har yshzi 200 million tonna losha olib keladi. I. Jabborov, Koʻhna xarobalar siri

Hovuz loyqaga toʻlib qolibdi. Chelak tagiga loyqa oʻtiribdi. Musallas loyqasi tinib qolibdi

3. Noaniq, aralash-quralash

Loyqa xayolotlar chashmaday tindi. Pok-pokiza yurak — bir qatra simob — Gʻ. Gʻulom

4. Biror ishning yomon oqibati, oxiri, natijasi

Olaman-kuya.. Ketidan loyqa chiqmasa deyman- — I. Shokarimov, Urugʻ-aymokdar

Aroqni koʻr: oʻzi tip-tiniq, Ammo uning ishlari loyqa — Sh. Shomuhamedov, Ruboiylar

Ishning oqibati loyqa boʻlishiga aqli yetgan Qorasoch Noryigit bilan maslahatni bir joyga qoʻydi — T. Sulaymon, Kora-soch

Полная статья →

Показать все · 140 →

В определениях

157

Показать все · 157 →

Сказки

56
Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Aqlli qiz (2)
Устное народное творчество

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Ayiqpolvon
Устное народное творчество

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Bektemir botir
Устное народное творчество

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Besh qiz
Устное народное творчество

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Показать все · 56 →

Диалектные материалы

86
Uyuq
Xorazm viloyati · Qora shilta loy

Ko‘l tubida bo‘ladigan qora shilta loy.

atu:chi
Xorazm viloyati · loy uzatuvchi

paxsachiga loy otib turuvchi kishi

bilarzikloy
Fargʻona viloyati · bilakuzukloy

Omoch tishi qolipini xomlashda chugʻning atrofidagi yoriqqa qoʻl bilan himarib choʻzib yopishtirilgan bir boʻlak loy

Показать все · 86 →

Страницы

1
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.