loy
лойloy
ot 1. Nam taʼsirida yoki suv bilan qorishib, yumshoq va yopishqoq massa holiga kelgan tuproq.
Yomgʻir yogʻdi — koʻcha loy boʻldi. Mashina loy sachratdi.
Bola suvni koʻp sepib, yerni loy qilib yuborgan edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Deyarlik har qadam-da bir poy kavushi oyoqdan tushib, loyga botar, qiz engashib olar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Suv ostiga oʻtirib qolgan togʻ jinslaridan, qum, tuproq zarrachalaridan hosil boʻlgan choʻkindi; balchiq (Baʼzi turlari shifobaxsh boʻlib, davolash maqsadlarida ishlatiladi).
Ariqning loyini tozalamoq.
3. Tuproqni suvga qorib, baʼzan somon, jun kabi narsalar aralashtirib tayyorlangan maxsus qurilish materiali.
Somonli loy. Kulol loyi. Loy qilmoq. Loy pishitmoq. Loy suvoq.
Sovuqda loy qorib, oyogʻimiz kesak, burnimiz sholgʻomday boʻlib ketdi. — E. Raimov, Ajab qishloq
- Loy boʻlmoq 1. Loy tegib ifloslanmoq. Adolat ajriq kovlagan edi, barmogʻi loy boʻldi. — I. Rahim, Chin muhabbat;
- Ishning tagi Loy Ishning oqibati yomon, chatoq.
- Loy chaplamoq Xunuk, noqulay, haqoratli vaziyatga qoʻymoq; bulgʻamoq. Firibgarlik, zimdan uzatilgan qancha-qancha pora obroʻli kishilarni jarga uloqtirdi, vijdonlariga loy chapladi. — Gazetadan
- Loyga bulgʻamoq (yoki belamoq) Qoralamoq, yerga urmoq; dogʻ tushirmoq, isnod keltirmoq. Butun Oltinsoyga mazax boʻlganingni bilasanmi? Or-nomusimni loyga belading, dogʻ oʻlguncha ketmaydigan boʻldi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli.
- Suv boshidan loy Ish yuqoridan buzilgan, ishni avval boshliq buzgan, — Agar komissiya raisi, — dedi Shukur, — tuzuk odam boʻlsa edi, Oʻrmon polvonning gapiga kirib surishtirmasdan, tekshirmasdan shuncha urardimi? — Suv boshidan loy, — dedi Gʻoyib. — S. Ayniy, Qullar.
LOY
1. Nam taʼsirida yoki suv bilan qorishib yopishqoq holga kelgan tuproq, botqoq.ÇAMUR
2. Suv ostiga oʻtirib qolgan togʻ jinslaridan, qum, tuproq zarrachalaridan hosil boʻlgan choʻkindi; balchiq.
loy
1. глина (жидкая)
loyni pishitmoq хорошо замесить глину
2. грязь (на улице, во дворе)
yer ostida boy boradi, qulogʻida loy boradi под землёй бай ходит, на ушах глину носит (Омач – местная соха)
loydan holva ajratib boʻlmas из грязи халву (чистой) не отделишь
- loy boʻlmoq 1) запачкаться, быть измазанным в грязи, в жидкой глине; 2) разг. перен. смешаться с грязью, быть посмешищем; быть готовым провалиться сквозь землю
- loydan yasab, oftobda qotirmoq разг. ирон. делать что-либо на скорую руку, кое-как, небрежно (букв. вылепить из глины, высушить на солнышке – и подать как готовое)
- loy ichidan dur ajrat отдели от грязи жемчужину, т.е. сумей различить плохое от хорошего
loy
n clay, mud
- loy qilmoq make mud- dy
loy
Lehm m, Ton m