{"headword": "loy", "key": "loy", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Nam taʼsirida yoki suv bilan qorishib, yumshoq va yopishqoq massa holiga kelgan tuproq.", "examples": [{"text": "Yomgʻir yogʻdi — koʻcha loy boʻldi. Mashina loy sachratdi.", "source": ""}, {"text": "Bola suvni koʻp sepib, yerni loy qilib yuborgan edi.", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}, {"text": "Deyarlik har qadam-da bir poy kavushi oyoqdan tushib, loyga botar, qiz engashib olar edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Suv ostiga oʻtirib qolgan togʻ jinslaridan, qum, tuproq zarrachalaridan hosil boʻlgan choʻkindi; balchiq (Baʼzi turlari shifobaxsh boʻlib, davolash maqsadlarida ishlatiladi).", "examples": [{"text": "Ariqning loyini tozalamoq.", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "Tuproqni suvga qorib, baʼzan somon, jun kabi narsalar aralashtirib tayyorlangan maxsus qurilish materiali.", "examples": [{"text": "Somonli loy. Kulol loyi. Loy qilmoq. Loy pishitmoq. Loy suvoq.", "source": ""}, {"text": "Sovuqda loy qorib, oyogʻimiz kesak, burnimiz sholgʻomday boʻlib ketdi.", "source": "E. Raimov, Ajab qishloq"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/loy"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "99"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Nam taʼsirida yoki suv bilan qorishib yopishqoq holga kelgan tuproq, botqoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Suv ostiga oʻtirib qolgan togʻ jinslaridan, qum, tuproq zarrachalaridan hosil boʻlgan choʻkindi; balchiq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЛОЙ", "raw_meaning": "ÇAMUR 1.Нам таъсирида ёки сув билан қоришиб ёпишқоқ ҳолга келган тупроқ, ботқоқ. 2.Сув остига ўтириб қолган тоғ жинсларидан, қум, тупроқ заррачаларидан ҳосил бўлган чўкинди; балчиқ."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "488"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "loyni pishitmoq", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "yer ostida boy boradi, qulogʻida loy boradi", "source": ""}, {"text": "loydan holva ajratib boʻlmas", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "loy", "raw_meaning": "1. глина (жидкая); ~ni pishitmoq хорошо замесить глину; 2. грязь (на улице, во дворе); yer ostida boy boradi, qulog‘ida ~ boradi загадка под землёй бай ходит, на ушах глину носит (Омач – местная соха); ~dan holva ajratib bo‘lmas посл. из грязи халву (чистой) не отделишь; ◊ ~ bo‘lmoq 1) запачкаться, быть измазанным в грязи, в жидкой глине; 2) разг. перен. смешаться с грязью, быть посмешищем; быть готовым провалиться сквозь землю; ~dan yasab, oftobda qotirmoq разг. ирон. делать что-либо на скорую руку, кое-как, небрежно (букв. вылепить из глины, высушить на солнышке – и подать как готовое); ~ ichidan dur ajrat отдели от грязи жемчужину, т.е. сумей различить плохое от хорошего."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "536"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "loy", "raw_meaning": "n clay, mud; ~ qilmoq make mud- dy"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "101"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "loy", "raw_meaning": "Lehm m, Ton m"}}]}