фл. 1. Бирор томонга қараб юришга қистамоқ; боришга мажбур қилмоқ; ёʻлламоқ.
Ўн бир кишини банди қилиб, қўлларини чилвир билан боғлатди-да, олдига солиб ҳайдаб кетди. — К. Яшин, Ҳамза
Йигитали подани ўтган ҳафта ўтлаган ерига —
сой бўйига ҳайдади. — Т. Малик, Ажаб дунё
Узоқда чироқ милтиллаб кўринди Отни тўғри ўша томонга ҳайдади. — М. Ҳазратқулов, Журъат
2. кўчма Бирор томонга юритмоқ, ёʻналтирмоқ, ёʻналишини бурмоқ (жонсиз нарсалар ҳақида).
Кўтармалик билан ишинг бўлмасин! Сувни Сояриққа ҳайдаб, Оқсоқолнинг қулоғидан хабар ол. — Н. Сафаров, Уйғониш
Катталар хўп деса, тоғни тешиб, Тожиксойни ҳайдаб келамиз. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.
3. Мавжуд жойидан, маълум макондан кетказмоқ, кетишга мажбур қилмоқ.
Ўша, Муқаддам ҳайдаб юборганидан бери бу уйга қадам босишга ҳақи ёʻқлигини биларди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Ёʻқ қайси диёнатли ота қўй оғзидан чўп олмаган ўғлини оқ қилиб, даргоҳидан ҳайдар экан?! — К. Яшин, Ҳамза
Ўртоқлари олдида ялиниб борган экан, ҳайдашибди-ку — Ҳ. Назир, Ёнар дарё
4. кўчма Ёʻқ қилмоқ; кетказмоқ.
Дилингиздаги васвасаларни ҳайданг. — К. Яшин, Ҳамза
Экинзорларда бўладиган тонгги бир тароват муздек шабада — барчаси Авазнинг кўнглидан мужмағил, оғир туш асоратини ҳайдагандек бўлди. — С. Сиёев, Аваз
Кек сақламас, дилхиралигини ҳайдаб, ўзини идора эта олар эди. — С. Сиёев, Аваз
5. Иш, мансаб ва шу кабилардан четлатмоқ, маҳрум қилмоқ; қувмоқ, кетказмоқ.
ўшаларнинг ёрдами билан қамалмай қолибдилар-у, фақат ишдан ҳайдалибдилар. — Э. Райимов, Ажаб қишлоқ
Николай тахтдан ҳайдалиб, инқилоб бўлган кун олти яшар гўдак эканман. — Н. Сафаров, Оловли излар
Билса, институтдан ҳайдайди. — Гулдаста
6. Транспорт воситасини миниб, юргизиб, бошқариб бормоқ.
Отам арава ҳайдар эди. Акам машина ҳайдайди.
У дўконларга газлама ташиди, извош ҳайдади. — Ойбек, Танланган асарлар
Бирон кор-ҳол бўлмасин, деб моторга ўт бериб, жадал ҳайдаб кетди. — С. Аҳмад, Юлдуз
7. Ерни махсус асбоб (плуг, омоч, сўқа каби) тиши билан тилиб, ёриб, ўйиб юмшатмоқ.
Ерни трактор билан ҳайдамоқ. Ер ҳайдасанг, куз ҳайда, куз ҳайдамасанг, юз ҳайда. — Мақол
Тушдан кейин уйга келиб, буғдой ўраман арпадан бўшаган ерни ҳайдаб, мола босаман. — С. Сиёев, Ёруғлик
8. ким. Иситиш ёки қайнатиш ёʻли билан таркибий қисмларга ажратмоқ; шу ёʻл билан бирор нарса ажратиб олмоқ.
Спирт ҳайдамоқ.