ot 1. Yangi tugʻilgan, hali koʻkrakdan, ona bagʻridan ajratilmagan goʻdak; chaqaloq.
Bola emizmoq. Bolani allalab uxlatmoq. Bola yigʻlamasa, ona sut bermaydi. — Maqol
Oʻzbek oyim burchakda bola koʻtarib oʻtirgan Zaynabdan chaqaloqni olib, uni jomni toʻkib kelishga buyurdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
2. Hali yosh, voyaga yetmagan odam.
Bolani yoshdan asra, niholni boshdan asra. — Maqol
Yaxshi boladan — rahmat, Yomon boladan — laʼnat. — Maqol
Men kuyaman bolamga, Bolam kuyar bolasiga. — Maqol
Aldagani bola yaxshi. — Qanotli soʻzlar
— Hali bola ekansiz, — dedi Kumush. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Anvar kelishgan, doʻndiq bola edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Ayol kishining fazilati bola bilan boʻlgan munosabatida ochiladi. — F. Musajonov, Himmat
3. Farzand, oʻgʻil-qiz, zurriyot.
Odamning mevasi — bola. — Maqol
Bol shirin, boldan bola shirin. — Maqol
Bola aziz, odobi undan aziz. — Maqol
Bir onadan alvon xil bola tugʻiladi, deganlaridek, Anvarning yaratilishi ogʻalariga nisbatan boshqacha edi. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon.
4. koʻchma Yoshi ulugʻ, ammo goʻdaklarcha ish tutadigan, bolalarcha mulohaza yurgizadigan odam haqida.
— Nega koʻnglimga olmay, men yosh bolamanmi! — dedi [Kumush]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Ey xotin, bola boʻlib qolgan-san desam, achchigʻing keladi. Axir gapning oxiriga qadar tinglab turmaysanmi. — Oydin, Shirin keldi
5. (koʻpincha 1-shaxs egalik affiksi bilan) Yoshi kattalarning yoshlarga murojaat shakli.
— Uzr ayt, bolam. Zolim bilan tenglashma! — dedi chol. — Oybek, Tanlangan asarlar
— Meniki bedavo dard. Uh! — yengil xoʻrsindi Tohirjon. —Unday dema, bolam. Noumid shayton. — Oybek, Tanlangan asarlar
6. Yangi tugʻilgan, tuxumdan chiqqan, hali voyaga yetmagan yosh hayvon yoki parranda.
Qoʻngʻiz bolasini oppogʻim der, kirpi bolasini yumshogʻim der. — Maqol
Ilonning bolasi — ilon, Chayonning bolasi — chayon. — Maqol
7. Homila, qorindagi gumona.
— Bolang necha oylik boʻldi, yer yutgur? — boʻgʻilib soʻradi va qizni bir tepdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Mehri ikkiqat. Bola ikki oylik, uch oylik besh oylik Qanday qilib boʻlsa ham, bolani tushirish kerak. — A. Qahhor, Boshsiz odam
- Askar bola Urush yillari askar bolalarni yoʻqlab turdik. — A. Qahhor, Asarlar
- Boʻz bola Hali turmushning achchiq-chuchugini totmagan, turmush tajribasi yoʻq yigit. Yoʻlchi qachon kelar ekan, kelganda ham nima qilardi, boʻz bola, kambagʻal. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Dala (yoki sahro) bolasi Qashqarning qizi, juvoni olmaday boʻladi. Sen sahro bolasiga soʻzni uqtirish ham qiyin. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Kelin bola Yosh kelin, endigina tushgan kelin, kelinchak. Hojining “Endi kelin bolani yubormaymiz-da“, deb kelishiga: Mening bolam emas, sizniki, u yer ham, bu yer ham oʻzining uyi, — dedi [qutidor]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarkelin bolani Toshkentga olib kelishlarini soʻragan edim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Kuyov bola Yosh kuyov, yangi kuyov. Sovchilar quda boʻlmishlariga kuyov bolani rosa maqtashibdi. — Mushtum— Kuyov bola yolgʻiz qolar ekanlar-da? — qizning harakatlari negadir shofyorga yoqmadi. — U. Umarbekov, Yoz yomgʻiri
- Koʻcha bola(si) Koʻcha-koʻyda sanqib yuradigan, tarbiyasiz bola. Narigi uydan uvadasi chiqib ketgan yostiqni koʻtarib Ham-dam chiqdi: — Oʻtir bu yoqqa. Xoʻsh, sen nima uchun koʻcha bolalariga oʻxshab axloqsizlik qilasan? — A. Qahhor, Ayb kimda?
- Ota(si)ning bolasi Oʻz otasiga oʻxshagan; oʻz otasining ishini tuta bilgan farzand haqida. Otabek xufton namozi uchun tahorat olishga mehmonxonadan chiqqan edi, uning keticha: — Otaning bolasi-da, — deb Ziyo shohichi mehmonlarga qarab qoʻydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Oʻgʻil bola 1. Erkak jinsidagi bola. Oʻgʻil bolani urish gunoh deb biladigan Ummatali bu gal oʻzini tutolmadi. — S. Ahmad, Ufq— Men kishining xizmatini unutadigan yigit emasman, — dedi Homid va davom qildi, — oʻgʻil bola uchun — oʻgʻil bolaligim, yomon uchun yomonligim bor. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarGapning oʻgʻil bolasini aytsam, biz tarafda bemorlarga naridan-beri qarashadi. — Mushtum
- Qiz bola 1. Ayol jinsidagi bola. Shu yoshga kirib qiz bola bilan birinchi marta kinoga tushishi edi. — X. Toʻxtaboyev, Sariq devni minibqiz bolaning bunchalik shoʻx boʻlishini birinchi koʻrishim. — Mirmuhsin, Meʼmor
- Bola koʻrmoq Farzandli boʻlmoq. Orada toʻqqiz yil oʻtdi. Bular toʻrt bola koʻrishdi — A. Qahhor, Boshsiz odam