Қидирув

сфт. 1. Ғала-ғовур, шовқин-сурон, тўс-тўполон ва шу кабилардан холи.

Атроф тинч. Ўткинчилар оз. Анҳор ёқасида, толлар орасида иккита оқ эчки ўтлаб юради. — Ойбек, Танланган асарлар

Ажойиб кеча бўптими? Тинч, ойдин, шабада! — П. Турсун, Ўқитувчи

[Аҳмад] Шовқин-суронли, серқатнов кўчаларни ёқ-тирмас, сал айланиш бўлса ҳам, тинч, сал-кин хиёбонларни танларди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Қизиқ, кечагина денгиз эди тинч, Қаърига олмоқда бугун зилзила. — Г. Жўраева, Иқбол

2. Киши ҳаёти, фаолиятида унга салбий таъсир кўрсатмайдиган, безовта қилмайдиган, ғам-ташвишдан холи.

Меъмор [уста Нусратга] қолган умрини бир чеккада тинч-гина, ғарибона ўтказмоқчи эканини айтди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Қишлоқ кўчаси тинч, қизи бўлса кичкина эмас раёнда бўладиган кенгашларда қатнашиб, алламаҳалда уйига келадиган кунлари бўлган-ку. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

Ўртоғингизга айтинг, шу ҳужрасини биздан аямасин. Шу ерда тинчгина яшайлик! — Ойбек, Танланган асарлар

Ўт-тиз йилдан бери шу ердамиз, ҳали бирон кори ҳол бўлгани ёʻқ. Бу ер тинч жой. — Мирмуҳсин, Меъмор

3. Уриш-жанжалсиз, туриш-турмуши осойишта.

Қўшнинг тинч — сен тинч. — Мақол

Ўзларига тўк, бекам-у кўст, тинч яшашади, икки куёв кўрган, неваралари бор. — Р. Файзий, Таъзим

Нисо бувининг қизлари туфайли неча мартаба қўйди-чиқди бўлиб олди. — А. Қаҳҳор, Бошсиз одам

4. Беташвиш, осойишта ҳолат; тинчлик.

Шу [Саодатхон] келгандан бери тинчимиз ёʻқолди. — С. Зуннунова, Янги директор

Ўзим майли, уй-ичимнинг тинчи кетди — Т. Ёʻлдош, Аттанг

Чунки бу қўлга тушмаса, яна одамларнинг тинчини бузиб, жиноятини давом эттираверади. — М. Юнусов, Қутилмаган хазина

от 1. Ғала-ғовур, шовқин-сурон кабилардан холи, тинч ҳолат.

Ҳамма ёқ тип-тинч ора-чора узоқдан келган бола йиғиси бу тинчликни бузгандек бўлар эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Аммо Салимнинг кутгани чиқмади, қўрғонда аввалгидай тинчлик, жимжитлик. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Кишини безовта қилмайдиган, тинч, осойишта ҳолат.

Уч кундан бери ямоқчининг уйида тинчлик ёʻқ. Болалари қўрқиб, кўчага чиқмайдилар. — Ойдин, Ҳикоялар

Гулнор шу топда ёлғизликни, тинчликни истар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Уриш-жанжалсиз, тинч ҳолат; ҳамма нарса меъёрида, жойида (одатда, ҳол-аҳвол ҳақидаги сўроққа жавоб тарзида қўлланади).

— Хўш, Содиқ полвон, ишлар қалай, Тошкентда нима гаплар бор? — Нима гаплар бўлсин, Тошкентда тинчлик. Баҳона билан Тошкентни ҳам кўриб олдик. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

— Ҳа, Бўтабой ака, бемаҳалда нима қилиб юрибсиз? Тинчликми? — Тинчлик, — деди Бўтабой ва отнинг жиловини унинг қўлидан олди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

4. Уруш, ўзаро зиддиятли тўқнашувлар ва шу кабилардан холи шароит, тинч шароит.

Бутун дунёдаги бизга ўхшаш меҳнаткашлар билан бир сафда урушга қарши, тинчлик учун курашмоқ бурчимиз. — Ойбек, Нур қидириб

Тинчлик учун кураш тобора қизғин тус олмоқда. Аёлларга ҳам, болаларга ҳам — ҳаммага тинчлик керак. — Саодат

сфт. Тинчи, ороми ёʻқ, бетинч.

Тинчсиз тун.

Бу жумла келасидаги англашилиб битмаган, лекин бўлиши аниққа ўхшаган ярамас ва тинчсиз бир ҳаётнинг гўё муқаддимаси эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

фл. 1. Барҳам топмоқ, тўхтамоқ, босилмоқ; тинмоқ (тўполон, шовқин-сурон ва шу кабилар ҳақида).

Аъёнлар супада, одамлар ерда ўтириб, ғала-ғовур тинчигандан кейин, ҳоким одатдагича тилмоч орқали халқни огоҳлантирди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ўша тўполон тинчигандан кейин бир ҳафта ўтувди ҳамки, мен уй пойлаб қолдим. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

Тинчимайди чақалоқ доди, Хотин қуволмайди шарпани. — У. Қўчқоров, Ҳаяжонга кўмилган дунё

2. Уриш, жанжал, нотинчлик барҳам топиб, осойишталик юзага келмоқ, тинчлик қарор топмоқ.

Ўзим майли, уй-ичимнинг Тинчи кетди, Талай гаплар бўлди, шукур, Тинчиб кетди. — Т. Ёʻлдош, Аттанг

Юрт тинчисин десангиз, қуймучларига шартта тепиб, оқ фотиҳаларини бериш керак. — Муштум

3. Тинч тортмоқ, тинчи, ороми жойига келмоқ.

Хат келганда, тинчир жон, Хат — жуда азиз меҳмон. — Ҳ. Олимжон

Уй ичи жимжит, бемор энди тинчигандек бўлди. Н. Фозилов, — Дийдор

[Гулнор] Гоҳ тинчиб, гоҳ қийналиб ётди. — Ойбек, Танланган асарлар

4. Бирор иш, ният ва шу кабиларни амалга ошириб хотиржам бўлмоқ.

Қиз бола ота-онага омонат, узатиб тинчий! — С. Зуннунова, Янги директор

Ана шу нозик меҳмон келгач, мезбон ҳам тинчиб, қаторга қўшилди. — Муштум

— Мактабдан тинчиб олдингиз, — деди Мели полвон кулиб. — Энди ўзингизни ҳам бир тинчитиб қўйсак бўлар эди — П. Турсун, Ўқи-тувчи

5. Иш-ҳаракат, интилиш ва шу кабиларни тўхтатмоқ, ундан тўхтамоқ.

Болам, ҳеч бўлмаса дам олиш куни бир тинчисангиз-чи. — Н. Сафаров, Танланган асарлар

Бирдан улоқчилар сув қуйгандек тинчиб, тортиш ўрнида тўпланиб қолдилар. — А. Қодирий, Улоқда

Қизимни тилга олдингиз, раис, тўғри, ўзи ҳам тинчимайди, дангасаларга ҳам тинчлик бермайди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

фл. Тинчимоқ феълининг орттирма нисбати.

the Pacific Ocean.