Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«Qori» boʻyicha 329 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

92 ta
qori
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Qurʼonning barcha suralarini yod olgan va ularni qiroat bilan oʻquvchi shaxs.

Qurʼonni boshdan-oyoq yod olgan qorilar roʻza oyida pul ishlab qoladilar. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

Qozi yonidagi Asad qoriga yuzlandi: — Imom domla, oʻqing-chi, nima bitibdi buyonga. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Fotiha tortilgandan soʻng, qutidor va Oftob oyim qoriga pul berdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Koʻzi ojiz, koʻr kishi (hurmat yuzasidan ularni shunday ataydilar).

Tayoq yoʻl koʻrsatar aʼmo qoriga, Ul ham koʻngan qismatida boriga. — Erali va Sherali

Toʻliq maqola →
qoʻrimoq
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

fl. 1. (bosh va tushum kelishiklari bilan) Himoya qilmoq, saqlamoq, qoʻriqlamoq.

Bogʻ(ni) qoʻrimoq. Yurt qoʻrisang, oʻzarsan, qoʻrimasang, toʻzarsan. — Maqol

Polizning qorovuli ham hosilini oʻtgan-ketgandan qoʻriydi. N. Qobil, Unutilgan sohillar. Mollarni koʻrib yotgan itlar yugurib kelib, Oyqizjonni tanib, oʻynashib sakray berdi. — Folklor

2. (tushum kelishigi bilan) Oʻzini yoki biror kimsani, narsani qush, pashsha va shu kabilardan himoya qilish uchun uni quvmoq, haydamoq.

Soyaga bogʻlab qoʻyilgan otlar erinibgina pashshalarini qoʻriydilar. — J. Sharipov, Saodat

[Roziya xola:] — Hozirok bir bolani chumchuq qoʻriydigan qilib qoʻy! — deb Zuhrani koyib berdi. — N. Nazarov, Zamon

Mulla Said Jalolxon burniga qoʻngan pashshani qoʻlidagi roʻmolcha bilan koʻrish malol keldi shekilli, ostki labini choʻzib, puf dedi. — A. Qahhor, Bashorat

  • Pashsha qoʻrimoq yoki pashsha qoʻrib oʻtirmoq Hech narsa bilan shugʻullanmay, bekor holda boʻlmoq. Aytganingizday, bir soatdan beri pashsha koʻrib oʻtiribman. — I. Rahim, IxlosAna undan keyin shaharda bemalol pashshalaringni koʻrib oʻtiraverasizlar. — Shuhrat, Jannat qidirganlar
Toʻliq maqola →
qorin
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Tananing qorin devori bilan qorin boʻshligʻidan iborat pastki, ovqat hazm qilish aʼzolari, yana baʼzi boshqa aʼzolar joylashgan qismi.

Normat ancha yergacha qorni bilan sudralib bordi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Qorni solingan biyalar yelinlarini tirsillatadi. A. Qodiriy, Kichik asarlar. U oʻtirgan yerida qornini ushlab, qotib-qotib kuladi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Qorin boʻshligʻi.

3. Meʼda, oshqozon.

Och qoringa tushgan oʻtkir may viz ettirib qaynatdi-da, tomoq ostini lovullatmoqqa oldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Hozir qoʻy-qoʻzilar kuni bilan qorinlariga yiqqan ovqatlarini, bamaylixotir yotib, kavsh qaytarayotgandir. — S. Anorboyev, Oqsoy

4. Hayvonlarning masalliq sifatida yoki idish sifatida ishlatiladigan shu aʼzosi.

Ichak, qorin goʻsht boʻlmas, Dushman aslo doʻst boʻlmas. — Maqol

Bir qorin moyni bir qumaloq chiritar. — Maqol

Toshxol bugʻlanib turgan oʻpka, jigar, buyrak, qorinlarni pichoq bilan non ustiga olib qoʻygach, barmoqlariga pufpuflab toʻgʻray boshladi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

Xurjunning ikki koʻzini toʻlgʻazib, qorinda moy keltiradigan qishloqi murid Tillaboy kelib ketdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

5. Tirikchilik, yeyish-ichish; qursoq, jigʻildon, nafs.

U faqat qornini oʻylaydi.

Matqovul aka, men non toparmikanman, deb qorin gʻamida maktab ochganim yoʻq. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Hadeb qorinni oʻylash kerak emas. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

6. Qumgʻon, choydish, optova, xum, koʻza kabi idishlarning narsa solinadigan, tashqariga qappayib chiqqan keng, yoʻgʻon qismi.

Butilkaning qorni. Koʻzaning qorni. Samovarning qorni. Choynakning qorni.

Hamisha Qodirovning stolida qorni katta grafin suv bilan toʻla turardi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

7. Baʼzi cholgʻu asboblarining oʻyib yoki boshqa yoʻl bilan ishlanadigan ichi boʻsh qismi (asbobning dastaga ulanadigan, ovoz beradigan qismi).

U ayanchli bir vaziyatda qorakuya boʻlib kuyib, qornining yuz taxtasi oʻyilib tushgan dutorni qoʻliga oldi va boshini asta koʻtardi. — N. Fozilov, Diydor

Odam qancha och boʻlsa, shuncha yaxshi ishlaydi, dutorning ham qornini teshilmasa, jaranglamasdi — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

8. Ich, bachadon.

Menam qoʻzilarni onasining qornidan tushishi bilan ajratganim yoʻq. — S. Anorboyev, Oqsoy

Uyimizning toʻri seniki. Tor qornimga siqqan, keng uyimga sigʻmaysanmi? — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

  • Qorin boʻshligʻi Tananing yuqoridan, yaʼni koʻkrak qafasidan diafragma bilan ajralib turadigan, pastdan katta chanoq boʻshligʻi, orqadan umurtqa pogʻonasi, yonbosh va oldindan serbar muskullar bilan chegaralangan qismi.
  • Qorni och Qorni (meʼdasi)da hech narsa yoʻq, ovqat (yemish) talab.
  • Qorni ochmoq Yemish talab boʻlmoq, ovqat tusamoq. — Rost, qornim ochdi, — dedi Turgʻunboy peshonasidan terlarni sidirarkan. — T. Ashurov, Oq otQornim ochsa temir tovogʻimga ozgina-ozgina sut sogʻib olaman — S. Siyoyev, Yorugʻlik
  • Qorni toʻymoq Qornim nonga toʻymayapti, biror ish topib ber. — T. Ashurov, Oq ot
  • Qorni toʻq Qorni och bilan qorni toʻqning nima ishi bor?
  • Bir qorindan talashib tushgan Bir onadan tugʻilgan.
  • Onasining qornida 1. Hali tugʻilgani yoʻq. U kelganda, sen chaqaloqmiding yo onang qornidamiding — Oybek, Tanlangan asarlarMening ustimdan ariza yozadiganlar onasining qornida, afandim. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Onasining qornida yotganday Juda tinch, betashvish. Xotirjam boʻl, kiyikchang xuddi onasining qornida yotganday rohat qilyapti. — H. Nazir, Yonar daryo
  • Qorin piyoz (ning) poʻsti boʻldi Qorin nihoyatda ochdi. Mening qornim piyozning poʻsti boʻlib ketdi. — V. Gʻofurov, Vafodor
  • Qorin solmoq (yoki qoʻymoq, tashlamoq) Qorni meʼyoriy holatdagidan kattalashmoq, qorindor boʻlmoq. tezda qorin qoʻyib, koʻzoynak taqdi. — Mirmuhsin, UmidMashinadan oʻrta yoshlardagi, sal qorin tashlagan bir kishi tushdi. — S. Ahmad, Choʻl burguti
Toʻliq maqola →
qoriq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot Tabibchilikda qon olish uchun ishlatiladigan, sigirning shoxidan maxsus yasalgan asbob; qortiq.

Qoriq solmoq.

Oʻtar bobo uning bilagini ushlab, tomir urishini tekshirdi soʻng yotqizib, yagʻiriga qoriq qoʻydi. — S. Siyoyev, Avaz

Toʻliq maqola →
qorinli
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. 1. Aniqlovchi soʻz bilan qoʻllanib, shu soʻz anglatgan holatdagi qoringa egalikni bildiradi (

Qishloqning kajava qorinli, yum-yumaloq oqsoqoli issiqdan harsillab-gursillab yetib keldi. — Oybek, Navoiy

bir hovuch tamaki olib, uni gulxan oldida turgan keng qorinli xiva chilimining sarxonasiga bosdi. — S. Ayniy, Qullar

2. Qorindor.

63 yoshda, sersoqol, gavdali shoʻxtabiat, qorinli bir kishi boʻlib, yurtning qozikalonidir. — Hamza, Maysaraning ishi

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 92 →

Taʼriflar ichida

97 ta
falsafa

falsafa Tabiat, jamiyat va tafakkur taraqqiyotining umumiy qonuniyatlari haqidagi fan; olam va unda insonning tutgan oʻrni haqidagi gʻoyalar, dunyoqarashlar tizimi. Umar

qorli

qorli Qori bor, qor bilan qoplangan. Qorli togʻlar choʻqqisidan boqadi quyosh. Gʻayratiy Qor yogʻib turgan; qor yogʻayotgan. Qorli tun.

marg

marg kt. Oʻlim, vafot. Margning qori yogʻib, sabzang oqarmasdan burun, Gashti olamdur gʻanimat, fasli sayring soz top. Hamza Azob koʻrgan banda margini tilar. Erali va Sh

somelik

somelik Some boʻlishlik, ikkinchi qori vazifasini bajarish. Qishloqilar mening qori emasligimni, yolgʻondan somelikka oʻtganimni payqab qolibdilar. M. Muhammadjonov, Turm

taqiqchilik

taqiqchilik s. t. Taqiq ishi. — Nodon bir kimsa tepamda taqiqchilik qilib tursa, bilmadim, bu yogʻi qandoq boʻlar ekan? — deb qoʻllarini oʻynatib shikoyat qildi qori. P.

tegajogʻlik

tegajog‘lik ayn. Tegajaklik. Hazil-huzulni yaxshi koʻradigan Karim qori usta Maqsudga tegajogʻlik qilib: — Ustoz Saʼdiy bizning usta Maqsudni koʻrmagan ekanlar-da, — dedi

Hammasini koʻrish · 97 →

Ertaklar

60 ta
Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Botir echki
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda uch hayvonning xoʻjayinlaridan qochib, togʻda yangi hayot boshlashi tasvirlanadi. Ular oʻz topqirliklari va birlashgan kuchlari bilan yovvoyi hayv

Hammasini koʻrish · 60 →

Sheva materiallari

80 ta
Egiz
Fargʻona viloyati · egizak

1) baland, yuqori yer; 2) ikkisi bir tug'ilgan bola, hasan-husan

achav
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · och qorin
aqbüyir
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · qorin ostining o'rtasi oq rangda bo'lgan mollar

qorin ostining o'rtasi oq rangda bo'lgan mollar

aqra
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · chuqur ariq tagidan olingan tuproqni yuqoriga irgʻitish uchun qilingan yoʻl

chuqur ariq tagidan olingan tuproqni boshqa bir kishining yana ham yuqoriga irgʻitishi uchun ariq qirgʻogʻi oʻrtasiga qilingan yoʻl, tekis joy

Hammasini koʻrish · 80 →